Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/361 K.2025/178

....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/05/2024

KARAR TARİHİ : 10/03/2025

KARAR Y.TARİHİ : 12/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket uhdesinde bulunan ".... karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda yapılan görüşmeler sonucunda anlaşma sağlandığı, ihbar ve arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 38.934,00 TL'nin ....tarafından ödendiğini, yapılan ödemenin müvekkili şirketin hakediş alacaklarından kesildiğini,

müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca müvekkili şirket tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak (her bir davalının 100,00 TL tutar ile sınırlı olmak üzere ) şimdilik 300,00 TL rücuen alacak miktarının .... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kesildiği 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 05.02.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 38.934,00 TL 'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

Davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; Davacının,

tüm alacak kalemlerini müvekkilden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, bunun İş Kanunu'nun

6. Maddesine aykırı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili nezdindeki çalışmasının 13.11.2017

tarihinde son bulmuş olup kanun hükmü gereği müvekkilinin kıdem tazminatı dışındaki alacak

kalemlerinden sorumlu olmadığını, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmış olması

halinde de müvekkilinin sorumluluğunun yalnızca işçinin müvekkil nezdinde çalıştığı süre ile sınırlı

olduğunu, davacının, dava dışı işçiye arabuluculuk süreci sonunda ödediğini, yapmış olduğu

ödemenin işçinin hak kazandığından daha az ise de müvekkile yüklenecek sorumluluk tutarının

garameten belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan "Arabuluculuk Hazırlık

Formunun" delil niteliğinde olmayıp davacı tarafından alınan bir nottan ibaret olduğunu,

arabuluculuk başvuru formu veya oturum tutanaklarında bununla ilgili bir ibare bulunmadığını,

dava dışı işçinin belirli süreli çalıştığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, müvekkili şirketten

ayrılmasının ardından aynı işte başka bir işverenle çalışmaya devam ettiğini, aksi kanaatte ise,

dava dışı işçinin müvekkil şirketteki çalışma süresi dikkate alınarak ve ödenen kıdem tazminatının

garameten müvekkillere yüklenmesine karar verilmesini, ihbar tazminatından son işveren sorumlu

olduğundan müvekkillerinin sorumlu tutulmamasını, İş Kanunu m. 53 gereği yıllık izin alacağından da

müvekkilinin sorumlu olmadığını, AGİ ve UBGT alacaklarının zamanında ödendiğini, davacının,

dava dışı işçinin fazla mesai yaptığını ve UBGT günlerinde çalıştığını gösterir bir delili dosyaya

sunmadığını, davacının, dışı işçiye yapılan ödemenin hakediş alacağından ispatlar bir delili

dosyaya sunmadığını savunmuş davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-Taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşamadıklarına dair arabuluculuk anlaşamama son tutunağı.

3-.... sayılı yazısı.

4-..... sayılı yazısı.

5-Dava dışı işçiye ait ... kayıtları.

6-Davalı yanlar ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

7-Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi rapor sonuç kısmında özetle; Davacı ....

Başkanlığından ihale ile aldığı “.... vb. Hizmet Alım İşi”nin bir kısmını

sözleşme ile alt yükleniciler olarak davalılara yaptırdığı, davalılar ile davacı Anfa arasında Hizmet

Alım Sözleşmeleri imzalandığı,

Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenler bünyesinde çalışmış olan

dava dışı işçi .... arabuluculuk başvurusu sonucunda kıdem tazminatı, ihbar

tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, UBGT alacağı ve AGİ alacağı yönünden işçi ile

.... arasında anlaşma sağlandığı,

davacı ....12.06.2019 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı ve aynı tarihli

anlaşma belgesi uyarınca, dava dışı ....’e arabuluculuk süreci sonunda ödediği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı,

yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve AGİ ücreti olmak üzere 37.800,00-TL işçilik

alacağı ve 1.134,00-TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 38.934,00 TL'nin davacının

alacaklarından/ hakedişlerinden kesilerek davacıdan tahsil edildiği, ancak davacı

Anfa’nın hakedişlerinden/ alacaklarından kesinti yapıldığına ilişkin dekontlar (belgeler)

dosyada yer almadığını, bu nedenle öncelikle ....

tarafından davacı hakedişinden kesinti yapılmasına ilişkin belgelerin dosyaya

ibrazı gerektiği, rapor kapsamında, dava konusu 38.934,00 TL'nin davacı hakedişinden kesildiğinin

kabulü ile değerlendirme ve hesaplamalar yapıldığını, kesintiye ilişkin dekontun ibrazı halinde

aşağıdaki tespit ve hesaplamalar geçerli olacağını, davacı tarafından, işçi işveren uyuşmazlıklarından kaynaklanan arabuluculuk süreci

sonucunda dava dışı işçiye ödenen 38.934,00 TL'nin davalılardan sorumluluk dönemlerine ilişkin

tutarının tespiti ve tahsili talep edildiği, ihbar tazminatından ve yıllık izin alacağından son alt işveren sorumlu olduğundan

hesaplanan tutarlar aşağıdaki tabloda ....’nin hanesine yazılarak nihai hesaplama

yapıldığı, davacının davalılara rücu edebileceği her bir

alacak tutarı aşağıdaki tabloda ayrı ayrı yazıldığını, .... 'nin 6.720,86 TL olduğu, davacının davalı şirketlere rücu edebileceği toplam tutarın 38.934,00 TL olduğu, arabuluculuk son tutanak tarihinin 01.04.2022, hakediş kesinti/ödeme tarihinin 25.08.2022 dava tarihi ise 16.05.2024 olduğu, faiz başlangıç tarihi ve işleyecek faiz türü konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu şeklide görüş bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca rucuen tazminat istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. .... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (.... karar sayılı ilamı)

Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, dava dışı işçi .... 05.04.2011-13.11.2017 tarihleri arasındaki hizmet dönemi için arabuluculuk anlaşma belgesi uyarınca 38.934,00 TL tazminat ödediği, eldeki dava ile de; ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ödeme yapılan dava dışı işçi .... 'nde 527 gün olmak üzere toplam 2112 gün çalışmasının olduğu hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş, davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak belirlenmiştir.

Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicileri işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ve ihbar tazminatı ile fesihle birlikte ücrete dönüşen yıllık izin ücretinden son çalıştıran alt işveren davalıların sorumlu olduğu ilkeleri gözetilerek,

üst işveren ....ile dava dışı işçi arasında yapılan arabuluculuk görüşmesi sonrasında belirlenen ve davacı tarafından ödenen işçilik alacağının davalılardan hangi miktarda rücu edilebileceği, bu halde, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketlerin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere tüm davalıların, sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak davanın ıslah edilmiş hali ile kabulüne,

.... sorumluğunun 6.720,80 TL olmak üzere toplam hesaplanan miktar olan 38.934,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....