Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/724 K.2021/21

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilinin Iraklı bir iş adamı olduğunu, Türkiye'ye geldiği sırada davalı ile tanıştığını, davalı tarafın müvekkili ile iş yapmak istediğini ve müvekkilinin güvenini kazandığını, davalının konteyner yapma ve satma bahanesi ile müvekkilinden nakit para istediğini, Irak'ta bankacılık sektörünün gelişmediği için ve genelde ticarette nakit ödemeler yapıldığı için 04/04/2018 tarihinde müvekkilinin 50.000,00 amerikan dolarını elden nakit olarak davalıya verdiğini, bunun karşılığında aynı bedelli borçlusu davalı olan bonoyu müvekkiline verdiğini , bononun arkasında ki yazılımda;

ticarethane açılıncaya kadar taraflar arasında teminat olarak imzalandığı ve ciro edilemez ifadesinin yer aldığını, ancak taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığı gibi ortak bir ticaretinde bulunmadığını , davalının sözlü olarak bonoyu ödeyeceğini belirttiği halde bu güne kadar müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, Noter vasıtasıyla ödenmesi ihtarı edildiği halde ödeme yapmadığının belirterek.

25.000 USD nin temerrüt tarihinden itibaren TCMB' nin bir yıl vadeli USD mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiziyle davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davacı ile prefabrik ev ve konteynır atölyesi kurmak için anlaştıklarını , davacının sermaye sağlayacağının kararlaştırıldığı, atölye kirası , makineler ve malzemelerin tedariki için davacıdan nakit para vermesini istediğini , davacının para transferi için komisyon karşılığı bir firma ile anlaşıp 20.000,000 ABD doları parayı ülkesi olan Irak'tan ...Bankası aracılığıyla Türkiye'ye transfer yaptırdığını ancak paranın tamamını davacının kendisinin teslim aldığını, davacı tarafından kendisine 50.000,00 ABD doları verilmediğini, karşılıklı güven ortamı sağlandığı için davacıya 50.000,00 ABD doları bonoyu verdiğini,

davacının ülkesine gidip geldiğini , Türkiye de ikamet izni aldıktan sonra resmi şirket kurup sorumlulukları üstüne alacağı ve bonoyu iade edeceğini kararlaştırdıklarını , atölye olarak kiralanan yere 6 aylık kira parası olarak 6.750,00 ABD doları davacının dükkan sahibine peşin olarak ödediğini, yine gerekli olan hafif iş makinelerini ...

Teknik Sanayi ve Tic.A.Ş. den 3.725,00 ABD dolara aldığını ve bedelinin davacı tarafından ödendiğini, atölye tadilatı ve iki adet konteynır için bir miktar malzeme alındığını, bunların bedelinin de davacı tarafından ödendiğini, daha sonra ülkesine döneceği için kendisine dükkan tadilatı ve eleman ücreti için de 3.100,00 ABD doları bıraktığını, davacının ülkesine döndükten sonra tarafına hiçbir maddi destek sağlamadığını, iki usta ile elinden geldiği kadar tadilat işlerini ve çalışanların masraflarını karşılamaya çalıştığını, bu masrafları karşılamak için iki adet konteynır yapıp sattığını,

tek başına işleri yürütmeye çalıştığını ancak işi 5 ay sürdürebildiğini, günlük yemek ve yol masraflarını karşılayamayacak duruma gelince atölyele geçemediğini, maddi anlamda sıkıştığı içinde makineleri 6.000,00 TL karşılığı sattığının belirterek , bonoya dayalı alacak talebinin ve davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava , bonodan kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Davacının davasını Ankara ...Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı , Mahkemenin 26/09/2019 tarih ve 2018/702 esas 2019/305 karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı vermesi üzerine dosyanın Mahkememize geldiği görülmüştür.

Davacı vekili delil olarak; 04/04/2018 düzenleme tarihli 50.000,00 ABD doları bedelli bonoya, Ankara .... Noterliğinin 21/11/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, tanık , bilirkişi ve yemin, davalı ise; adi yazılı şekilde yapılmış kira sözleşmesine, bir adet irsaliyeli faturaya ve defter yaprağına elle kısmen arapça, kısmen türkçe yazılmış imzasız belgeye dayanmıştır.

Davacının davasına dayanak yaptığı bono incelendiğinde; davacının lehtar, davalının keşideci, düzenleme tarihinin 04/04/2018 , miktarının 50.000,00 ABD doları, ihdas nedeninin "nakden" yazıldığı, ödeme tarihi bulunmayan ve arkasında "işbu senet resmi ticarethane açılıncaya kadar taraflar arasında teminat olarak imzalanmıştır. Üçüncü şahıslara ciro edilemez ve başka amaç için kullanılamaz" yazısının bulunduğu görülmüştür.

Davacı taraf söz konusu bononun verilen 50.000,00 USD nakit karşılığı düzenlendiği iddiası ile buna dayanarak alacak isteminde bulunulmuş ise de; söz konusu bononun arkasında yazılı olan ve taraflarında kabulünde bulunan yazıya göre resmi ticarethane açılıncaya kadar teminat amaçlı olarak davacıya verildiği ve bu haliyle senedin düzenleme nedeninin nakit olarak verilen bedel karşılığı için olmadığı, ticarethanenin kurulmasını teminen teminat amaçlı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu yazılım ve tarafların beyanlarında ticarethane açılması yönündeki anlaşmanın, dava tarihi itibariyle ve de dava sırasında Ticaret Sicil Müdürlüğüne ve Esnaf Sanatkarlar Odasına yazılan yazı cevaplarında yerine getirilmediği görülmüştür.

Davacının davalıya gönderdiği Ankara .... Noterliği'nin 21/11/2018 tarih ve ....yevmiye nolu ihtarnamesiyle ; 04/04/2018 tarihinde 50.000,00 USD'yi konteynir yapım ve satım işi için nakit olarak teslim ettiklerini ancak o tarihten itibaren herhangi bir ticaretin yapılmadığı ve buna rağmen ödenenin de iade edilmediği, bu nedenlerle ihtarın tebliğden itibaren 7 gün içinde 50.000,00 USD'nin bildirilen hesaba ödenmesi aksi halde dava edileceği bildirilmiş ve ihtarname davalıya 22/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, bono, noter ihtarı, Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Esnaf Sanatkarlar Odası yazı cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde; bononun ön yüzünde ki yazılımda , düzenleme nedeninin nakden ödenen 50.000,00 ABD doları olduğu anlaşılmakta ise de, arka yüzündeki ; resmi ticarethane açılıncaya kadar teminat amaçlı imzalandığı ve üçünçü kişilere ciro edilemeyeceğinin belirtildiği vede davalının cevabı ile davacının cevaba cevabında bononun teminat amaçlı düzenlendiği,

nakit olarak verilen bedel karşılığı düzenlenmediği , bononun ticarethane açılması amacıyla teminat amaçlı verildiği , söz konusu ticarethanenin de açılmadığı ve teminat riskinin gerçekleştiği, davalının beyanıyla davacı tarafından ticarethane açılması işi için yaptığı 16.575,00 USD harcamanın davacıya iadesi gerektiği davalının ihtara rağmende davacıya iade edilmediği anlaşılmakla davanın bu miktar yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yine davacının noter ihtarı ile davalıyı temerrüde düşürdüğü ve temerrüt tarihinin 30/11/2018 olduğu nazara alınarak, bu tarihten itibaren yabancı para alacakları için düzenlenen faiziyle birlikte davalından tahsili yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...