Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/419 K.2021/590

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ankara'daki işyerinde ve aydınlatma ürünleri satışı yaptığını, 2017 yılı içinde davalı şirketten 30.09.2018 tarihine kadar değişik cins ve niteliklerdeki ürünlerin parça parça gönderilmek üzere sipariş verildiğini, 389.500,00 TL tutarındaki ürün bedeline karşılık 31.07.2017 — 31.12.2018 keşide tarihli 389.500,00 TL tutarında 14 adet çek verildiğini, bu çeklerden son üç adedi toplamı olan 130.000,00 TL'sinin ödenmediğini, ödemesi yapılan 259.500,00 TL'ye karşılık 169.367,85 TL tutarında mal alışı yapıldığını, bu haliyle davalı şirkete 90.132,15 TL fazla ödemede bulunulduğunu,

geri kalan malların gönderilmemesi üzerine, henüz ödenmeyen 130.000,00 TL tutarındaki çekler ile fazla ödenen tutarın iadesi için Noterden İhtarname keşide edildiğini, ancak ihtarnamede 90.132,15 TL yerine sehven 92.103,00 TL olarak bildirim yapıldığını, ancak, davalının İhtarnameye cevap vermediği, fazla ödenen miktar ile çekleri iade etmediğini, hatta 3 adet çeki bankaya ibraz ederek karşılıksız kaydı yazdırdığı,

ayrıca Ankara 13. İcra Ceza Hakimliğinin 2019/109 Esas dosyası ile şikayette bulunduğunu, davalı firma tarafından gönderilen mallar ve faturalarının ticari defter kayıtlarında mevcut bulunduğunu, davalının eksik gönderdiği ürün nedeniyle yapılan 90.132,15 TL fazla ödenen tutarın davalıdan tahsiline ve 130.000,00 TL tutarlı 3 adet çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iadesine karar verilmesinin talep edildiğini, bahse konu çekler için icra takibi başlatılmadığından,

davalının haksız yere çekleri takibe konu etmesi ihtimaline karşı, güç durumda kalınmamasını teminen İhtiyati Tedbir konulmasını, icra takibine başlanması halinde teminatsız olarak durdurulmasının istendiğini, taraflar arasındaki ihtilafın çözümü için arabulucuya başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle, icra takibi başlatılmamış olanı 130.000,00 TL tutarındaki 3 adet çek için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödenmesinin durdurulmasına,

fazladan ödenen 90.132,15 TL'nin ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, davalıya verilen 130.000,00 TL tutarlı çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ve çeklerin iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada yetkili mahkemenin davalının bulunduğu yer adresi olup, İstanbul As. Tic. Mah. olduğunu, davacı beyanlarının gerçek dışı olduğunu, Ankara ....

İcra Ceza Hakimliğinin 2019/109 E. dosyası ile açılan davayı sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, haksız tedbir taleplerinin reddi ile mesnetsiz davanın reddini talep ettiklerini, dava dilekçesinde yer alan ihtarnamede, taraflar arasındaki şifahi anlaşma ile 389.500,00 TL mal karşılığı çek teslim edildiğinin belirtildiğini, menfi tespit iddiasında bulunan tarafın bu iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, şifahi anlaşma iddiasıyla çekilen ihtarnamenin hukuki niteliği ve yazılı delil kabiliyeti bulunmadığını, davacının borcunu ödemediğini, karşılıksız çıkan çekler nedeniyle müvekkilini mağdur ettiğini,

müvekkilinin davacıdan alacaklı olup davacının hem menfi tespit iddiası hem de istirdat iddiasının gerçek dışı olduğunu, çeklerin tesliminde evrakların hangi hukuki ilişkiye dayanarak verildiği yönünde yazılı belge bulunmamakla söz konusu çeklerin dayanağı hakkında ispat yükümlülüğü sağlanmadığını, çek bedelinin ödendiğinin yazılı belge ile ispatlanması halinde bedelsizlik iddiası menfi tespit davasında konu olacağını, açılan istirdat davasının şartlarının oluşmadığını, bu sebeple;

davada mahkemenin yetkisizliğine, tedbir talebinin reddine, haksız ve şartları oluşmayan davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı yana yüklenmesine ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ile istirdat istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 30/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki ticari ilişkinin herhangi bir yazılı sözleşmeye bağlı olmayan ve şifahi olarak yapılan anlaşmaya dayanarak gelişen bir alış-veriş işlemi olduğu, davacı firmanın davalıdan 7 adet fatura mukabili 169.397,85 TL tutarında mal aldığı sabit olup, bu tutar üzerinde tarafların herhangi bir uyuşmazlığı bulunmadığı,

davacı taraf, alış-veriş işlemini çek karşılığı yaptığını belirterek davalıya 31.07.2017 — 31.12.2018 keşide tarihli 389.500,00 TL tutarında 14 adet çek verildiğini, bu çeklerden son üç adedi toplamı olan 130.000,00 TL'sinin ödenmediğini, ödemesi yapılan çek tutarının 259.500,00 TL olduğunu ileri sürdüğü, davacı kayıtlarında yer almayan, ancak ...

Firması ortağı bulunan ... adına keşide edilen ve tahsil edildiği belirlenen toplam 100.000,00 TL tutarlı 5 adet çek kaydının davalının ticari defter kayıtlarında da bulunmadığı, belirtilen diğer çeklerin ödeme mahiyetinde değerlendirildiği, ayrıca davacı tarafın kayıtlarında yer alan 31.09.2018 tarih 1139189 no.lu 13.500,00 TL tutarlı çekin davalı taraf kayıtlarında 500,00 TL eksiğiyle 13.000,00 TL olarak işlendiği, bu kayıtlara göre, davalı tarafın davacıdan 10.397,85 TL alacaklı bulunduğu, bu açıklamalar dikkate alındığında, iki kalem haricinde diğer kalemlerin birbirleriyle uyumlu olduğu,

davacı taraf ödemelerini çek olarak gerçekleştirdiği şeklindeki beyanından hareketle yapılan hesaplamada ise; davacı tarafından çek olarak verilen tutarın 389.500,00 TL, bu çeklerden ödenmeyen 3 adet çek tutarının 130.000,00 TL, ödemesi yapılan çek tutarının 259.500,00 TL, davalı tarafından malzeme karşılığı düzenlenen fatura tutarının 169.397,85 TL, fazla yapılan ödemenin 90.102,15 TL, davalı tarafından karşılıksız çıkan iki çekten dolayı bankadan alınan karşılık tutarının 3.200,00 TL, davacının aldığı malzemeden fazla yaptığı ödeme tutarının 86.902,15 TL olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce talimat yoluyla aldırılan 11/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacının istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecbur olduğu, dava konusu olan, 31.10.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 2821 çek numaralı, 31.11.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli ve 2822 çek numaralı, 2821 seri numaralı 31.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından davalıya verilmemesi gerektiği, taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde düzenlenen faturalara göre sadece 10.397,85 TL'lik kısmın davacı tarafından davalıya verilmesi gerektiği,

130.000,00 TL — 10.397,85 TL (davalının alacaklı olduğu cari hesap bakiyesi) + 1.600,00 TL+1.600,00 TL + 1.600,00 TL ( 3 adet karşılıksız çıkan çekten tahsil edilen çek yaprak bedelleri düşülünce) kalan =124.402,15 TL yönünden Davacı ...'in Davalı ... Aydınlatma Şirketine borçlu olmadığını ve bu tutarın istirdadının gerektiği tespit edilmiştir.

Toplanan deliler ve tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucu, tarafların ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporuna göre,taraflar arasındaki inkar edilmeyen ticari ilişki, cari hesaba ve ticari defter kayıtlarına göre davalı tarafından davacıya 169.397,85 TL' lik mal verildiği ve fatura düzenlendiği, davacının bu faturalar karşılığı davalıya 159.000,00 TL'lik çek ile ödemede bulunduğu , ayrıca davacının davaya konu...

Hüseyingazi Şubesine ait 2821 çek numaralı 31.11.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik ,...

Hüseyingazi Şubesine ait 2822 çek numaralı 31.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik ,...Hüseyingazi Şubesine ait 1433 çek numaralı 31.10.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL lik çekleri de davacıya peşin ödeme mahiyetinde verdiği, çeklerin sebepten mücerret ödeme vasıtası olmasına rağmen davalının bu çekleri defter kayıtlarına davacıya iade olarak yansıtması nedeniyle çeklerin mal karşılığı verilmiş olduğunun kabulü gerektiği ve davalı tarafından davacıya teslim edilen bir malın bulunmadığı, bu itibarla çek bedelleri toplamı olan 130.000,00 TL'den davalının alacağı olan 10.397,85 TL düşülmek suretiyle davacının...

Hüseyingazi Şubesine ait 2821 çek numaralı 31.11.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik ,...Hüseyingazi Şubesine ait 2822 çek numaralı 31.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik çeklerinden davalıya borcunun bulunmadığı, yine... Hüseyingazi Şubesine ait 1433 çek numaralı 31.10.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL lik çek 19.602,15 TL 'lik kısmından davalıya borcunun bulunmadığı anlaşıldığından davacının menfi tespit davasının kısmen kabulü ile, davacının...

Hüseyingazi Şubesine ait 2821 çek numaralı 31.11.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik çek ve... Hüseyingazi Şubesine ait 2822 çek numaralı 31.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL 'lik çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, ...Hüseyingazi Şubesine ait 1433 çek numaralı 31.10.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL 'lik çek'in 19.602,15 TL'lik kısmından davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından keşide edilen... Hüseyingazi Şubesine ait 1251,1252,1253,1254 çek nolu ve 25.000 ,00 TL lik lehdarının ... olduğu çeklerin ödenmesi nedeniyle istirdat istemin de bulunmuş ise de , kambiyo senetleri sebepten mücerret olup, senedin bir ödeme vasıtası olduğu kabul edilir. Bu hususun aksi ancak aynı kuvvette bir belge ile ispat edilmelidir ki davacı bu hususu ispat edememiştir. Bu nedenle bu çek bedellerinin istirdatı talebi yerinde görülmediğinden davacının istirdat isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.