Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/721 K.2023/167

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili....şirketinin halefidir) endüstriyel tartım ve kontrol teknolojileri alanında önde gelen üreticilerden biri olduğunu, müvekkilinin davalı .... ile 10 Haziran 1997 tarihinde “20.000 ton kapasiteli Bandırma ve 70.000 ton kapasiteli ... işi için Sözleşme imzaladığını, 22.12.1998 tarihinde “gemi yükleme operasyonu sırasında kuyu bazında tartımların yapılması” ilave işinin Sözleşme kapsamına alındığını, müvekkilinin Sözleşme kapsamında ...'ya....

Bank'a ait 06.06.1997 tarihli 146.250 Euro ve 72.750 Euro bedelli banka teminat mektuplarını teslim ettiğini, müvekkilinin Sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, nitekim 11.12.1999 tarihinde geçici kabul, 28.12.2001 tarihinde de kesin kabul işlemlerinin yapıldığını, buna rağmen davalı ... tarafından müvekkiline teminat mektubu iadelerinin gerçekleştirilmediğini, kesin kabul işleminin üzerinden 17 yıl geçtikten sonra 12 Kasım 2018 tarihli yazısıyla ..., müvekkilinin ....") adlı alt yüklenicisinin ....") 308.887,69-Türk Lirası tutarındaki projeye ilişkin borcunu ödemediğini,

bu sebeple 72.750-Avro tutarındaki banka teminat mektubunu nakde çevirdiğini müvekkiline bildirdiğini, müvekkili tarafından ....

Noterliğinin 29.03.2019 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi çekilerek, 146.250 Euro tutarlı teminat mektubunun iadesi, haksız yere nakde çevrilen 72.750 Euro tutarlı teminat mektubu bedelinin ise tazmininin talep edildiğini, ancak müvekkilinin 72.750 Euro tutarlı teminat mektubu bakiyesinin iadesi talebinin vergi dairesine borçlanıldığından bahisle ilgili kurumdan gönderilen yazılara atıflar yapılarak reddedildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından haksız yere nakde çevrilen 72.750 Euro bedelli teminat mektubunun bakiyesinin iadesi talebi ile arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını,

72.750 Euro değerindeki banka teminat mektubunun ... tarafından haksız bir şekilde nakde çevrilmiş olup, işbu teminat mektubu bakiyesinin tazmini amacıyla mahkemeye başvurulmasının zorunlu hale geldiğini, teminat mektubunun veriliş amacı dışında nakde çevrilemeyeceğini, nakde çevrilebilmesi için ...'nun ... borçlarının 10.06.1997 tarihli Sözleşme kapsamında taahhüt edilen işlerden kaynaklandığını kanıtlaması gerektiğini, teminat mektuplarının 6098 sayılı Borçlar Kanunu madde 146.

Maddesi gereği on yıllık genel zamanaşımına tabi olduğunu, davacının sözleşmeye bağlı borçlarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, müvekkilinin ...'ya karşı sözleşme kapsamındaki borçlarının zamanaşımına uğradığını, Yönetmelik değişikliğinin müvekkiline uygulanamayacağını, teminat mektubunun iadesi şartları arasında "vergi dairesine borcun bulunmaması" koşulunun olmadığını, bu koşulun 08.03.2000 tarihli Yönetmelik değişikliği ile getirilmiş olup sonradan getirilen düzenlemenin müvekkiline uygulanamayacağını,

kaldı ki müvekkili ile davalı arasında akdedilen sözleşmede de teminat mektubunun iadesi şartları arasında "vergi dairesine borçlu olmama" koşulunun aranmadığını, gerek sözleşmede gerekse sözleşmenin akdedildiği dönemde yürürlükte olan Yönetmelikte bulunmayan bir olguyla müvekkilinin ... nezdinde bulunan bakiye alacağının zapt edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, haksız yere nakde çevrilen 72.750 Euro bedelli banka teminat mektubunun 240.000,00 TL'lik bakiyesinin yasal faizi ile birlikte tazminine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle. 10.06.1997 tarihinde davalı ile yüklenici Philips Wagetechnik ... işi için yapım sözleşmesi imzalandığını, yüklenici firma Alman firması olduğunu, Türkiye'de iş ve işlemlerini yürütmek ve sözleşme konusu işlerde görev almak üzere...Firmasını taşeron firması olarak belirlediğini, sözleşme kapsamında işin bitirilmesi, hakediş ödemelerinin taşeron firmaya ödenmesi,

yazışmaların yapılması vb. sözleşmeden kaynaklı tüm işlerde tam yetkili kılındığını, yapım sözleşmeleri çerçevesinde sözleşmeye göre 72.750 ECU ve 146.250 .. iki adet süresiz kesin teminat mektubu alınıp kuruma sunulduğunu, sözleşmeye konusu işin 12.10.1999 tarihinde tamamlandığını, geçici kabulün 11.12.1999 tarihinde, kesin kabullerin 28.12.2001 tarihinde yapıldığını, davacı tarafın dava değerini hatalı olarak belirttiğini, 240.000,00-TL üzerinden dava açtığını, kurum hesaplarında bulunan teminat mektubu bakiyesinin 213.362,74-TL tutarında olduğunu, sözleşmeye konu işin kesin kabulünün 28.12.2001 yılında yapıldığını,

sözleşme konusu işlerin bitiminde kuruma verilen teminat mektuplarının iade sürecinin davacı tarafın iade talebi üzerine başlayıp şartları sağlaması halinde iadenin gerçekleşeceğini, davalı kuruma teminatın iadesine ilişkin olarak yetki verilmediğini ancak teminat mektubunun ancak 2018 yılında nakde çevrildiğini, mektubun iadesi ile ilgili olarak .... ile gerekli yazışmalar yapıldığını, .... ... borcunun bulunduğunun davalı tarafa bildirildiğini, vergi borcu ile ilgili olarak....Dairesi Müdürlüğünden alınan 25.02.2019 tarihli ve ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'nin 20l3, 2014,

2015 ve 2016 dönemlerine ilişkin toplam 377.122,53 TL borcunun bulunduğunun davalı kuruma bildirildiğini bu nedenle teminatın iadesi sağlanamadığını, ayrıca davaya konu sözleşme nedeniyle müvekkili kurumun yüklenici firmaya herhangi bir borcunun kalmadığını, TBK'nun 146.

Maddesi gereğince zamanaşımı süresinin de dolmuş olup, sözleşmeden doğan alacak ve ferilerinin de iadesinin artık söz konusu olamayacağını savunarak, öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine, devamında esasa ilişkin sebeplerle reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafça haksız olarak nakde çevrildiği iddia edilen Dresdner Banka ait 18.12.1998 tarihli, 72.750 Euro bedelli banka teminat mektubunun 240.000,00-TL tutarındaki bakiyesinin yasal faizi ile birlikte tazmini istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile. Davada çözümü gereken yön, taraflar arasında akdedilen iş görmeye ilişkin sözleşme kapsamında davacı yüklenici tarafından davalı Kuruma verilen teminat mektuplarından haksız yere nakde çevrildiği iddia olunan 72.750 Euro bedelli banka teminat mektubunun 240.000,00-TL tutarındaki bakiyesinin davalıdan tahsiline ilişkin istemin yerinde olup olmadığı, davalı ...

Genel Müdürlüğünün savunmasında geçen "davalı firmanın taşeronu olan .... firmasının ihaleye konu iş nedeniyle oluşan ... borcu bulunması nedeniyle ..nün 07.09.2018 tarih ve E. ... sayılı yazısı doğrultusunda; davaya konu 22.12.1998 tarih ve ... tutarındaki kesin teminat mektubunun İş Bankası nezdinde teminat mektubunda belirtilen " Bankamız cari döviz alış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ödenecektir." ifadesi üzerine 21.09.2018 tarihinde nakde çevrilerek 522.250,43 TL olarak Kurumumuz muhasebe hesaplarına alınmıştır.Nakde çevrilmesinin akabinde;

taşeron firmanın ...borcu olan 308.887,69 TL 24.09.2018 tarihinde Kurumumuz tarafından ihale konusu iş ile ilgili açılan sicil numarasına yatırılmış olup, 03.01.2022 tarihi itibariyle teminat mektubunun bakiyesi olan 213.362,74 TL ise yine firmanın güncel vergi borcu bulunması nedeniyle teminatın iade koşulları oluşmamış olması nedenleriyle Kurumun muhasebe hesaplarında tutulmaktadır." yönündeki açıklamaların dava konusu teminat mektubu bakiyesinin iade edilmemesi için haklı bir neden oluşturup oluşturmadığının tespiti noktasındadır.

Mahkememizce tarafların dayandıkları deliller toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bu doğrultuda oluşturulan bilirkişi heyetinden 04.07.2022 tarihli kök rapor alındığı, kök rapora karşı yapılan itirazların karşılanması ile dosyaya sunulan Vergi Dairelerine ait cevabi yazıların da incelenerek ek rapor düzenlenmesi için dosyanın yeniden aynı bilirkişilere tevdi edilerek 16.01.2023 tarihli Ek Raporun alındığı, alınan raporların gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere dayalı olarak düzenlendiği görülmekle, tahkikat tamamlanmıştır.

Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki Sözleşmede kesin teminatın iadesi bakımından davacının ... ilişiksizlik belgesi getirmesi gerekeceği hususunun Sözleşmede iki ayrı yerde belirtildiği, ancak davacının ... ilişiksizlik belgesi sunmadığı, bu nedenle de işbu davanın konusunu oluşturan 18.12.1998 tarihli 72.750 Euro değerindeki teminat mektubunun davalı tarafından 21.09.2018 tarihinde 522.250,43 TL olarak nakde çevrilerek,

21.09.2018 tarihli muhasebe kaydı ile davalı Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği ve .... borcunun mahsubu ile kalan bakiye 213.362,74 TL’nin Kurum uhdesinde tutulduğu, ... yıllarını içeren kendiliğinden beyan edilen Kurumlar Vergisi, KDV, Muhtasar, Damga Vergisi, 6736 Madde 5/1-a ve 5/1-c Kurumlar Vergisi Matrah Artırımı ile 6736 Madde 5/3-a KDV Matrah Artırım Beyannamelerini kapsadığının belirtildiği, bu durumda davalının varlığını ileri sürdüğü vergi borcunun davacıya ait olmayıp, davacının taşeronuna ait olduğu ve borcun ait olduğu yıllar nazara alındığında teminat mektubunun verildiği işten doğmasının mümkün olmadığının ....

05.10.2022 tarihli cevabi yazısından anlaşıldığı, davalı Kurum tarafından teminat mektubunun nakde çevrilmesi sonucu kalan bedelin iade edilmemesine dayanak olarak gösterilen vergi borcunun davacıya ait olmayıp, davacının taşeronununa ait olduğu ve bu borcun davacının tamamlayarak teslim ettiği işten kaynaklanmadığının anılan vergi dairesi yazısından anlaşıldığı,

bu durumda, davalı Kurumun davacı tarafından verilen davaya konu teminat mektubunun paraya çevrilmesi sonucu elde ettiği 522.250,43 TL tutardan ... borcunun mahsubu sonucu kalan 213.362,74 TL'yi üçüncü kişiye ait olup, davacı ile davalı Kurum arasında akdedilen işten kaynaklanmayan borç nedeni ile elinde tutmaya devam etmesinin yerinde olmadığı,

bu nedenle davalı Kurumun davacıdan kaynaklanmayan, davacının sorumlu olmadığı ve davacının tamamlayarak teslim ettiği bir işten de doğmayan vergi borcundan dolayı davacıya iade etmediği teminat mektubundan kalan ve yedinde tuttuğu miktar olan 213.362,74 TL'yi davacıya ödemesinin gerektiği, davalının teminat mektubundan kalan miktarı davacıya iade etmemesine gerekçe olarak dayandığı hususların haklı bir neden oluşturmadığı, bu itibarla, teminat mektubundan kalan miktarın davacıya ödenmemesinin davalı yönünden haksız nitelikte bir işlem olduğu, davalının söz konusu miktarı davacıya iade etmeyip, yedinde bulundurmasının yerinde olmadığı,

davalı Kurumun davacıya iade etmesi gereken tutarı elinde haksız şekilde tutmaya devam etmesi nedeniyle zamanaşımının gerçekleşmediği, bu nedenlerle davalının haksız olarak elinde tuttuğu 213.362,74 TL'yi davacıya iade etmesi gerekmekle, davacının davasının anılan miktar üzerinden kısmen kabulü ile 213.362,74 TL alacağın dava tarihi olan 02/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan gerekçeye ve varılan hukuki sonuca uygun olarak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

Katip .... · ¸e-imzalıdır. Hakim... · ¸e-imzalıdır.