Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/94 K.2022/623

Av.... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 10/02/2021

KARAR TARİHİ : 23/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 01/12/2022

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin... tarafından yapılan ihale sonucu ... yapım işini üstlendiğini, davacı şirketin bu iş nedeniyle kendisine iş verilen alt şirket olduğunu ve taraflar arasında 16/04/2015 tarihli ... yapım işleri ile hizmetlerin temin edilmesi işi başlıklı sözleşme düzenlendiğini, sözleşmenin 2.maddesinin 5.paragrafına göre yüklenici olan müvekkilinin, ...içerisinde bulunan rehabilitasyon hastanesinin sıhhi tesisat, ısıtma - soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatını sözleşmede belirtilen birim fiyatlarla malzemeli olarak yapıp teslim edeceğini,

işin ifası sırasında taraflar arasında zeyilnameler düzenlenerek sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlarda değişiklik yapıldığını, sözleşme uyarınca müvekkili şirketin üstlendiği edimin sağlık kampüsü içerisinde yer alan rehabilitasyon hastanesinin mekanik tesisat işlerini yapmak olduğu halde iş sahibinin talebi üzerine 2017 yılı içerisinde aynı sağlık kampüsü içerisinde bulunan genel hastane, merkez hastane, kalp damar hastanesi, kadın doğum hastanesi, pskiyatri hastanesi, galeri ve otoparkın sıhhi tesisatı, ısıtma - soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatı işlerinin de yapıldığını,

sözleşme dışı olarak yapılan bu işlerin nelerden ibaret olduğu ve hak edilen iş bedelinin ...D.iş sayılı dosyası ile tespit ettirildiğini, gerek sözleşme kapsamında yapılan işler nedeniyle, gerekse sözleşme dışı işler nedeniyle davacının doğmuş olan alacağının süresi içerisinde ödenmemesi üzerine ...Noterliğinin 21/11/2017 tarih, ... numaralı ihtarnamesi gönderilerek miktar da belirtilerek alacağın ödenmesinin istenildiğini, cevabi ihtarname ile herhangi bir borcun olmadığı, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde işe devam edilip edilmeyeceğinin bildirilmesi,

cevap verilmesi durumunda bu sürenin sonunda olumsuz cevap verilme durumunda bildirilen tarih itibariyle sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiğini, davacı tarafça 04/12/2017 tarihli ihtarname keşide edilerek alacağın ödenmesinin istenildiğini, ödeme yapılmaması üzerine 07/12/2018 (2017 olmalı) tarihinde müvekkili ve işçilerin iş sahasını boşalttıklarını, 26 adet hakediş düzenlendiğini, hakedişlerden %5 toplam 786.430,90 TL teminat kesintisi yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşme kapsamında yapılan işler nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL,

sözleşme dışı işler nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL alacağın 26/11/2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, nakit teminat kesintisi tutarı 786.430,90 TL'nin 26/11/2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak da, davacının iddiasının aksine işin sadece rehabilitasyon hastanesine özgülenmediğinin sözleşmenin 3.maddesinde açıkça görülmekte olduğunu, kampüs içerisinde yer alan diğer binalara ait işlerin/imalatların da bulunduğunu, hakedişlerin ihtirazi kayıt olmaksızın imzalandığını, imzalanan ve bedeli davalı şirket tarafından ödenen hakedişlere dayanılarak yeniden alacak talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını,

yapılan tüm işlerin sözleşme kapsamında olduğundan davacının talep edebileceği bir bedelin bulunmadığını, işin bedeli başlıklı 7.madde uyarınca işin yapımında miktar olmayıp, işçilik birim fiyatının olduğunu, fiyatların değişmezliği başlıklı 8.maddede yüklenicinin sözleşme eki fiyatlarına her türlü işçilik, sigorta, yüklenici tarafından sözleşme nedeniyle ödenmesi gereken her türlü vergi, resim ve harçlar ile her türlü masraflar ve yüklenici kârının dahil olduğunun belirtildiğini, davalı şirketin, davacının sürekli olarak şantiyede zorluk çıkarması,

müvekkili şirket personellerine sürekli yakarması sonrasında şantiye huzurunun bozulduğunu, fiyatların değişmezliği şeklindeki sözleşme ve şirket politikası gereği böyle bir şey mümkün değil iken, müvekkili şirket başkan vekilinin tamamen kendi inisiyatifi ile iyi niyetli davranarak zeyilname ile işçilik için birim fiyatlarında artışla güncel fiyat ayarlaması yapılmasına izin verdiğini, yapılan işlerden hakedişe bağlanmamış ve fatura edilmemiş imalatın bulunmadığını, bu iddianın gerçek durum ile bağdaşmadığını,

davacının iddialarının aksine davacı şirket tarafından 21/11/2017 tarihinden önce şantiye mahallinin terk edildiğini ve edildikten sonra müvekkili şirkete 21/11/2017 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini, sözleşme dışı olarak tabir edilen işlerin tamamının sözleşme kapsamında bulunduğunu, taraflarına tebliğ edilmesi ile birlikte değişik iş dosyasına itirazların sunulduğunu, tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, delil tespit dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinin taraflar arasında akdedilen ana sözleşmeye dahi aykırılık teşkil ettiğini,

davacı şirket tarafından işin devamı sırasında işçilere dair ödemelerin yapılamaması nedeniyle işçilerin ödemelerinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, işin terki sonrası, davacı tarafından teminatın eritilmesi amacıyla işçilere ödeme yapmaması üzerine işçiler tarafından bu aşamada 60 tane dava açıldığını, teminatın iadesi koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesine dayalı bakiye sözleşme kapsamında alacak, sözleşme dışı işlerle ilgili alacak ve nakit teminat kesintisine konu alacağın tahsili isteğine ilişkindir. Dava niteliği gereği zorunlu arabuluculuğa tabi olup dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğu, tarafların katılımı ile, anlaşmaya varılamadığına ilişkin 04/02/2021 tarihli son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

... yazılarak ihale dosya örneği celp edilmiş, ...D.iş sayılı dosyanın uyap kayıtları celp edilmiş, davacı şirketin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında faturalar ve ödemeler yönünden uyuşmazlık dönemine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi incelemesi yapılmak üzere bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmış olup, bilirkişi 14/10/2021 tarihli raporunda davacı şirketin incelenen 2015,2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinden yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin yaptırıldığını, 2018,2019,2020 yılları e-defter tuttuğu ve bu defterlerin beratlarının zamanında oluşturulduğunu,

taraflar arasındaki ticari ilişkilerin 2015 yılında başladığını, 2015,2016 ve 2017 yılları arasında aktif olarak devam ettiğini, 2018 yılından sonra bir kaç ödeme dışında ticari faaliyetinin sona erdiğini ve bakiye hesapların devir yapılarak dava tarihine kadar getirildiğini, dava tarihi itibariyle alınan diğer avanslar hesabı muavin kayıtlarında davalıya 2.643.054,88 TL fazla ödemeden kaynaklı borcu olduğunu, verilen depozito ve teminatlar hesabında ise kesintilerden kaynaklı 780.142,58 TL alacağının olduğunu,

alacak tutarının borç tutarından mahsubu sonucu davacı firmanın davalı firmaya 1.862.912,30 TL borcu olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir.

Dosya üzerinde ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 07/05/2022 tarihli raporlarında, davalı şirketin incelenen 2015 yılı ticari defterlerinden yevmiye defterinin kapanış tasdikinin bulunduğunu, 2017,2018,2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin e-defter olarak tutulmuş olup, beratlarının usulüne uygun süresinde yaptırıldığını, davalının alacak-borç bakiyelerinin mahsubu ile ticari defterlerinde bakiye 1.904.071,15 TL alacak kaydının bulunduğunu,

esas uyuşmazlığın 31/12/2017 tarihinden sonra devam eden dönemlerde davalı defterlerinde mevcut kayıtlardan kaynaklanmakta olup, davalının alacak/borçların mahsubu ile 31/12/2020 dönem sonunda bakiye 2.495.008,67 TL alacak kaydının varlığının görüldüğünü, davacının rehabilitasyon hastanesi dışındaki diğer birimler için yaptığı imalatların sözleşme dışı ilave imalat olarak değerlendirilmesi gerektiği, bunlar için ilave bedel talep edilebileceği, kesin hesabın çıkartıldığı,

mali yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda davalı tarafından davacıya yapılan ödeme tutarı davacının kendi defterlerine göre toplam 20.708.666,44 TL ve davalının defterlerine göre 20.753.128,48 TL olup, davacının defterlerindeki ödeme kayıtlarına itibar edilse bile kesin hesap toplamı raporda 4 farklı hesaplamaya göre yapılmış olup, tüm bu hesaplamalara göre ödenen miktarı aşmadığı için davacının davalıdan gerek sözleşme içi imalatlar, gerekse sözleşme dışı imalatlar için talep edilebilecek bakiye bir alacağın kalmadığını, yapılan hesaplamalar sonucu,

kesintilerin mahsubu sonucunda davacının hala borcunun bulunduğunu bildirmişlerdir.

Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 17/10/2022 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek, itirazlar üzerine raporda görüş değişikliği veya yeniden hesaplama gerektirir bir hususun bulunmadığını, davacının KDV itirazına itibar edilerek hesaplamaların KDV ilavesi ile belirtildiğini, ödeme tutarını aşmadığını, sözleşme içi ve dışı imalatlar için talep edilebilecek bakiye alacağın bulunmadığını, kesintiler mahsubu sonucu davacının hala borçlu kalmaya devam ettiği, 4 farklı kesin hesap tutarlarına göre ve davacının davalıdan teminat kesintisi talebinin yerinde olmadığını bildirmişlerdir.

Dosya kapsamından; davacı ile davalı arasında 16/04/2015 tarihli sözleşme düzenlendiği, işin konusunun işveren davalının...ilinde gerçekleştirmekte olduğu ... yapım işleri ile hizmetlerinin temin edilmesi işi inşaatı projesinin rehabilitasyon hastanesi sıhhi tesisat, ısıtma soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatı işlerinin yapım tekniklerine ve sözleşmenin eki olan teknik şartnameye uygun olarak el aletleri ve işin gerektirdiği işçilik ile ilgili her türlü malzeme,... primleri vergi ve diğer bütün giderlerin yükleniciye ait sıhhi tesisat,

ısıtma soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatı işlerinin sarf malzeme temini ve işçiliğinin yapılması işi olduğu, işin süresinin 5.maddede belirtildiği, işin bedelinin 7.maddede , sözleşme teklif birim fiyat sözleşme olup, iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen her türlü sarf malzeme, gerekli el takımlarının tamamı, malzeme firesi, imalat, saha içi nakliye, uygulama, yüklenici kârı ve genel giderler dahil birim fiyatların birim fiyat tablosunun ek - 3 olarak gösterildiği, 8.madde de fiyatların değişmezliği hususunun düzenlendiği,

teminatların 10.maddede, hakedişler, ödeme ve fatura kesilmesinin 24.maddedei, kesin kabul, kesin teminatların 25.maddede, feshin 27.maddede, sözleşmenin bitimi ve teminatın iadesinin 29.maddede düzenlendiği ve toplam 33 maddeden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

...D.iş sayılı dosyasında davacı tarafından dava konusu sözleşmeye ilişkin yapılan imalata yönelik delil tespit talebinde bulunulduğu, 21/02/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunun düzenlendiği, tespit raporunun davalı şirkete tebliği üzerine davalı tarafından 08/03/2018 tarihli rapora itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır. Davada uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının sözleşme içi bakiye alacak, sözleşme dışı imalattan kaynaklı alacak ve nakit teminat kesintisine konu alacağının olup olmadığı, varsa ne miktarda olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Mahkemece yapılan inceleme, bilirkişi heyeti asıl ve ek rapor içeriği, taraf defter kayıtları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin 2/5.maddesinde işin tanımının ... entegre sağlık kampüsü yapım işleri ile hizmetlerin temin edilmesi işi" inşaatı projesinin rehabilitasyon hastanesi sıhhi tesisat, ısıtma - soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatı işlerinin yapım tekniklerine ve sözleşmenin eki olan teknik şartnameye uygun olarak el aletleri ve işin gerektirdiği işçilik ile ilgili her türlü malzeme ve ... primleri vergi ve diğer bütün giderlerin yükleniciye ait sıhhi tesisat,

ısıtma soğutma tesisatı ve yangın söndürme tesisatı işlerinin sarf malzeme temini ve işçiliğinin yapılması işi olduğu, sözleşmenin 3.maddesindeki ifadenin davacının davalıya karşı üstlendiği 2/5 maddede tanımı yapılan işin, davalının dava dışı idareye ve/veya kendi akidine karşı üstlendiği işin şartnamelerine ve projelerine uygun şekilde ifa edileceğini düzenleyen bir madde olup, 3.maddede yeniden bir iş tanımı yapılmadığı,

davacının rehabilitasyon hastanesi dışındaki diğer birimler için yaptığı imalatların sözleşme dışı ilave imalat olarak değerlendirilmesi gerektiği, bunlar için ilave bedel talep edilebileceği, sözleşmenin ekleri arasında...'nin sayılmadığı, hakedişe ihtirazi kayıt konulup konulmaması hususlarında... sözleşmenin eki olmadığından taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmede davacının hakedişlere ihtirazi kayıt koymadığı taktirde bakiye alacağını talep edemeyeceği yolunda bir hüküm bulunmadığı,

denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyeti raporunda KDV'de gözetilerek yapılan hesaplamada 4 farklı şekilde kesin hesabın çıkartıldığı, en fazla olan miktara itibar edilecek olması halinde dahi yapılan ödemeler kapsamında sözleşme içi ve sözleşme dışı işlerden bakiye alacağın kalmadığı, ödemeler gözetilerek 783.445,72 TL'lik kesintinin üzerinde borcun bulunduğu, bu haliyle teminat kesintisi alacağının da kalmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

23/11/2022 Başkan... Üye ... Üye... Katip ...