Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/168 K.2022/603

4- ... .. 6- ... 7- ... 8- T... 9- T...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/03/2022

KARAR TARİHİ : 17/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar bünyesinde ... Havalimanında çalışmakta iken emeklilik nedeniyle iş akdini fesheden ... tarafından kuruluşu aleyhine, .... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, davadaki karar akabinde, ... sayılı dosyasına 31.595,10 TL yatırıldığını, ..... Havalimanı Temizlik İşlerinin. 01.09.2008- 31.12.2012 döneminde ..., 01.06.2008-31.08.2008 döneminde ... 01.02.2008- 31.05.2008 döneminde 3A Sağ. Hiz. ...

(Yeni Unvanı ....), 01.06.2007-31.01.2008 döneminde ... 01.01.2007- 31.05.2007 döneminde ... 01.04.2006-31.12.2006 döneminde ...01.01.2006-31.03.2006 döneminde..., 05.11.2003-31.01.2004 ve 01.06.2001-30.06.2002 döneminde ..., 01.07.2002-31. 10.2003 döneminde ...

(Yeni Unvanı ....) tarafından yürütüldüğünü, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1 maddesinde, özel şartnamelerin 8.1.2, veya 7.10 maddelerinde "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin. İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları. Yüklenici tarafından karşılanır.

DHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır." şeklinde düzenleme bulunduğunu, Genel Müdürlüklerince ödenen tutarlardan, davalılar ile kuruluşları arasında imzalanan temizlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince tahsili amacıyla arabuluculuk yöntemine başvurulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ödenen toplam 10.000.00 TL 'nin davalı firmaların sorumlulukları oranında rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı... firması vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığı, söz konusu alacaklarla ilgili rücu taleplerinde sürenin 2 yıl olduğu, sözleşme devrinden sonra İki yılı aşkın süre geçtiği için müvekkilinin sorumluluğu olmadığını, işçinin davacı kurumun işçisi olduğu, alt işverenler değişse bile asıl işveren olarak kurumun sabit olduğu, alt işveren üst işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kıdem tazminatın ödemesinde müvekkilinin sorumlu tutulsa dahi sadece müvekkili şirkette çalıştığı zaman ile sınırlı olması gerektiğini, yine davacının söz konusu ödemelerde müteselsil olarak sorumlu olduğunu, müvekkiline gönderilen bir ihtarname olmadığı için de faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı Kançul firması vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...ın ihaleci kurumun işçisi olup tüm talimatlarını oradan aldığını, ihaleyi kazanan firma bir sonraki dönemde değişşe bile işçinin orada aynı pozisyonda çalışmaya devam ettiğini, o yüzden tüm sorumluluğun davacı kurumda olduğunu, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı kanunun 112.

Maddesinde " aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir." şeklinde belirtildiğini,

bu madde gereğince işçinin talep ettiği alacak kalemlerinin ilgili kurumca ödenmesi gerektiğini, müvekkili kurumun yapılan ödemeler açısından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kıdem tazminatın ödemesinde müvekkilinin sorumlu tutulsa dahi sadece müvekkili şirkette çalıştığı zaman ile sınırlı olması gerektiğini, yine davacının söz konusu ödemelerde müteselsil olarak sorumlu olduğunu, bu duruma göre % 50' sinden davacı kurumun sorumlu olduğunu, yargılama giderleri ve harçları müvekkilinden talep etme hakkı olmadığını, avans faizi isteminin yersiz olduğu,

yasal faiz talep edilebileceği ve faiz tarihinin de dava tarihi olması gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 20/06/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; dava dışı işçi ...'a davacı tarafından 09.12.2015 tarihinde ödenen 31.595,10 TL işçilik alacakları ödemelerinin, ... kararlarında, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir." kapsamında ve detayları raporun inceleme ve hesaplamalar kısmında verildiği üzere, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı ile sözleşme imzalayan davalı firmaların sorumlu olduğu, kıdem tazminatı ödemelerinden, dava dışı işçinin davalılarda çalıştıkları süreler ile sınırlı olmak üzere tüm davalıların sorumlu olduğu,

izin ücretinden son işverenin sorumlu olduğu kapsamında rücu dağılımının .... için 500,11 TL olmak üzere 19.953,29 TL olduğu tespit edilmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. ....)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda ...'ın davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulü ile, 1.375,35 TL'nin ...'nden, 8.979,26 TL'nin ...'nden, 852,46 TL ...)'dan, 2.761,98 TL'nin ...... ...)'nden, 2.733,56 TL'ni...'nden, 517,16 TL'nin....'nden, 1.557,16 TL'nin ...'nden, 676,29 TL'nin ...) ... Ltd.

Şti'nden, 500,11 TL'nin....'nden 09/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte belirtilen miktarda davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.