Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/49 K.2023/475

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketle 11.05.2012 tarihinde acente sözleşmesi imzaladığını ve 29.11.2017 tarihinde kadar çalıştığını, sözleşme uyarınca acentenin faaliyet gösterdiği işyerine ilişkin giderlerin masraf tutanağı adı altında aylık olarak karşılanmasının hüküm altına alındığını ve aylık hakedişler olarak acenteye ödendiğini ancak bu giderlerin zamanla artmasına rağmen güncellenmediğini ve sürekli olarak eksik bırakıldığını, bu nedenle sözleşme dönemi içinde gerçek faaliyet giderleri ile ödenen kısmi faaliyet giderleri arasındaki farkın müvekkiline ödenmesi gerektiğini,

acentenin olağanüstü masraflarını da talep edebileceği, ...Kargo tarafından müvekkiline tazmin bedeli olarak yansıtılan hasar tazmin bedeli, araç tamir bakımları, trafik cezalarının müvekkili tarafından ödendiğini davalı tarafından karşılanması gerektiğini, ...Kargo'nun isteğiyle müvekkili acenteye ekte belirtilen bilgisayar kasası, monitör, çanta, telefon gibi teknolojik aletler aldırıldığını ve kargo şirketinden bir ödeme alınmadığını, davalının sigorta primlerini yatırmadığını ve müvekkilinin ödediğini, müvekkiline ekstra telefonlar sipariş ettirildiğini ve tutarını müvekkilinin ödediğini,

bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak sigorta primleri için 250,00TL, olağanüstü masraflar için 250,00TL, vergi borçları için 250,00TL ve hak edişler için 250,00TL olmak üzere 1.000,00TL'nin 25.10.2021 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının acentelik sözleşmesi uyarınca tahsil ettiği kargo ücretlerini verilen zaman içerisinde teslim etmemesi nedeniyle acentelik sözleşmesine son verildiğini ve acentelik faaliyeti yürütülen işyerinin müvekkili tarafından teslim alındığını, acente yürüttüğü faaliyet kapsamında müşterilere kendi adına değil müvekkili adına fatura düzenlemekte işyeri giderleri (kira, elektrik, su, personel ücreti vb tüm işletme giderleri) acente tarafından karşılanmakta, müvekkili şirket adına tahsil edilen tutarları da belirli bir sürede müvekkili şirket tarafından bildirilen hesaba yatırmakta olduğunu,

bunun karşılığında giden ve gelen kargo cirosunun bir bölümünün belirli bir katsayı ile hesaplanarak hakediş faturası karşılığı acenteye ödendiğini, hakedişlerin mutabakatla yapıldığını, bu nedenle davacının iddiasının kötüniyetli olduğunu, demirbaş temini ve kullanımının acentelik sözleşmesinde düzenlendiğini ve davacı iddasının gerçeği yansıtmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 25/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ticari defterlerin açılış ve kapanış tastikleri yapılmış defterlerdeki kayıtlar birbirini doğrulamakta vede delil olma özelliğine sahip olduklarını, taraflar arasındaki ilişki acentalık sözleşmesi ile belirlenen şartlar dahilinde oluştuğunu, davalının defterleri incelendiğinden davacının defterleri ile örtüşüp örtüşmediği konularının davalının defterlerinden davacı ile davalı tarafların mutabık olmadığı tutanaklar olarak adlandırabileceğini, davalı tarafından acentanın müşterileri ile yapılan mutabakatlarla bu aşılmaya çalışıldığını,

takip tarihinde 357387,56 TL ve dava tarihi itibarıyla davacının davalı defterlerindeki bakiyesi 377319,59 TL borç bakiyesi verdiğini, temerrüdün dava tarihinden önce gerçekleştiğini, davalının defterlerinde davacının herhangi bir alacağı gözükmediğini, davacının yaptığı harcamaların olağan giderler olarak değerlendirildiği beyan etmiştir.

Mahkememizce aldırılan 16/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında 11.05.2012 tarihli "Acentelik Sözleşmesi" nin belirsiz süreli olarak akdedildiği ve sözleşmenin 29.11.2017 tarihinde sonlandığı, sözleşmenin feshine ilişkin bir belgenin sunulmadığı, davacı acente yürüttüğü faaliyet kapsamında müşterilere kendi adına değil ...Kargo adına fatura düzenlediği, taraflar arasındaki sözleşmede acentenin işyeri giderleriyle ilgili kira, elektrik, su, personel ücreti, demirbaş, işletme giderlerinin davalı ...Kargo tarafından karşılanacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı,

davacının acente olarak ayrı vergi numarası ile mükellef ve işyeri sicil numarası ile işveren durumunda bulunduğu, davacının vergi ve sgk borç toplam tutarına ilişkin belgeler sunduğu, hukuken vergi ve sgk borçlarından işyeri sahibi davacı acentenin sorumluluğunun bulunduğu, davacının davalı ...Kargo'nun isteğiyle acenteye bilgisayar kasası, monitör, çanta, telefon gibi teknolojik aletler aldırıldığını ve kargo şirketinden bir ödeme alınmadığını belirtmesine rağmen demirbaş alımı ile ilgili olarak sözleşmede bir düzenleme bulunmadığından bu alımlara acentenin işyeri olarak katlanması gerektiğinin değerlendirildiği,

dava dilekçesinde belirtilen alımlar konusunda davalı ...Kargo'nun istemi ve zorunlu olarak alındığına dair bir belgenin görülemediği, talep konusu teknolojik ürün alımının olağanüstü gider olarak değerlendirilemeyeceği, davacı tarafından araçların bakım, tamirat giderleri (hasar tazmin bedeli), trafik cezalarının müvekkili tarafından ödendiğini belirtilmesine rağmen taraflar arasındaki hak edişlerin mutabakat ile yapıldığı, dava dilekçesinde talebin somut olarak hangi gider ve tutarlar konusunda olduğuna dair bir açıklamanın yer almadığı,

Mahkememize sunulan Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından ticari defter ve kayıtların incelenmesi ile hazırlanan 25.11.2022 tarihli raporda özetle "Muhasip üyemiz tarafından yapılan yukarıdaki tespitlerde defterlerde davacı tarafın iddia ettiği gibi trafik cezası, araç tamir bakım ücreti, acentenin kullanımına özgülenmiş çeşitli teknolojik ürünlerin alımına rastlanmamıştır.

Kaldı ki söz konusu harcamaların olağanüstü masraf olarak değerlendirilmesi de kanımızca mümkün değildir.

Bu yönüyle ticari defterlerde yer alan alacak/borç durumunun değerlendirmemizin esaslı unsuru olduğu harcama detaylarında yer alan ve yukarıda ifade edilen bazı işlemlerin acentenin olağan giderlerinden sayılacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır." sonuç olarak "Davalının defterlerinde davacının herhangibir alacağı gözükmemektedir" ve "Davacının yaptığı harcamalar olağan giderler olarak değerlendirilmiştir" şeklinde rapor tanzim edilmiş olduğu,

mali müşavir bilirkişi tarafından davalı şirket kayıtlarının incelenmesi ile hazırlanan raporda ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri yapılmış defterlerdeki kayıtların birbirini doğrulamakta olduğu ve delil niteliğine haiz olduğunun belirtildiği tespit edilmekle açıklanan nedenlerle davacı acentenin davalı ...Kargo'dan dava konusu taleplerle ilgili bir alacağı olduğu tespit edilemediği, bu nedenle önceki kurul raporu sonucuna iştirak ettiğini beyan etmiştir.

Taraflar arasında 11.05.2012 acentelik sözleşmesi yapılmış olup, sözleşme ilişkisi 29.11.2017 yılında son bulmuştur. TTK 'nın Olağanüstü giderlerin karşılanması başlıklı 117 . Maddesinde Acentenin yükümlülüklerini yerine getirmek için yaptıklarından ancak olağanüstü giderlerin ödenmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Bu açıklamalar toplanan deliller bilirkişi raporları kapsamında ,taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinde acentenin işyeri giderleriyle ilgili kira, elektrik, su, personel ücreti, demirbaş, işletme giderlerinin davalı tarafından karşılanacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, bu masrafların acentenin faliyet alanıyla ilgili mutad masraflar olduğu,yine davacı acentenin vergi ve SGK borcu,malzeme ve ekipman gibi giderlerin işin yürütümüyle ilgili zorunlu masraflardan olduğu, bağımsız bir tacir yardımcısı olan acentenin yaptığı masrafların öncelikle kendisine ait olduğu,

taraflar arasında süregelen ilişki boyunca davacının masraf talep etmediği gibi davalı tarafından yapılan masrafların davacı hakedişinden düşüldüğü, davacının davalıyı masraf hususunda temerrüte düşürmediği göz önüne alındığında ticari ilişki sona erdikten sonra masraf talep etmesinin dürüstlük kuralları ile de uyuşmadığı,yine davacı sözleşme ilişkisi bitene kadarki hak edişleri çekincesiz olarak imzaladığı,bu itibarla davacının yapmış olduğu masrafların olağan masraflar olduğu davacının acentelik ilişkisi kapsamında olağan dışı masraf yaptığını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis

edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.