Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/600 K.2023/770

T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/600 Esas - 2023/770

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2022/600

KARAR NO : 2023/770

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)

DAVA TARİHİ : 07/09/2022

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkil Bankanın Ostim Ticari /...şubesinin kredili müşterisi dava dışı ... Boya Paz Inş. Taah. Tur.Tıc. Ltd.Ştı. tarafından kullanılan kredinin ödeme aracı olarak

davalı şirkete keşide ettiğini, E1-1805088 numaralı 14.12.2018 keşide tarihli

70.000-TL'lik çek müvekkili bankaya ciro edildiğini, dava konusu edilen 14.12.2018 tarihinde ibraz edilen çeke ilişkin müvekkili bankanın keşideciye ve cirantaya karşı olan kambiyo hukukundan doğan müracaat hakları zaman aşımına uğradığını, hamilin sahip olduğu haklara ilişkin olarak Yargıtay 19. Hukuk

Dairesi'nin 2014/5077 E. 2014/ 8857 K. Sayılı ilamında; "Bu durumda, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için önünde iki seçenek

bulunmaktadır Hamil, ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehtara

başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp, alacağını her türlü

delil ile kanıtlayabilir ya da Türk Ticaret Kanunun 645. maddesi gereği (yeni kanundaki karşılığı

732. madde olup aynı hüküm korunmuştur) sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak

keşideciye başvurabilir. Bu ikinci halde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz

zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür." belirtildiğini, söz konusu çek kambiyo senedi vasfını yitirmiş olduğunu, kambiyo hukukuna

dayalı müracaat hakkını kaybettiğini, kambiyo hukukundan doğan müracaat hakkının zamanaşımına uğradığından taraflarınca keşideciye karşı kambiyo senetlerine özgü icra yolu ile takip başlatılamadığını, söz konusu çek sebebi ile keşideci davalı şirketin sebepsiz olarak zenginleştiğini, müvekkili bankanın ise çek bedelinin ödenmemesi sebebiyle zarara uğradığını, bu nedenlerle TTK 732 ve 818/1. maddeleri gereğince müvekkili banka zarara

uğradığından dava konusu çekin karşılıksız çek yaprağı sorumluluk bedelinin tahsil edilmesinden

sonra kalan bedelinin faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğini, TTK'nın 732. Maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çek bedellerinin talep etmek durumunda kaldıklarını belirterek , Denizbank Şentepe-Yenimahalle Şubesi'ne ait E1-180508

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.

numaralı 14.12.2018 keşide tarihli 70.000-TL bedelli çekin 68.400,00-TL bedelinin davalıdan keşide tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ; dava dışı üçüncü kişinin kullandığı krediye ödeme aracı olarak verildiği iddia edilen davalı tarafça keşide edilen 14/12/2018 tanzim tarihli 70.000,00 TL zaman aşımına uğramış çeke dayalı olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre 68.400,00 TL tutarın davalıdan tahsilinin söz konusu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Davacı banka şubesine müzekkere yazılarak dava dışı Boya Paz.....Ltd.Şti.'nin kullandığı krediye dair kredi sözleşmesi ve hesap hareketleri istenerek dosyaya kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 03/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacı bankanın dava dışı ... Boya Paz. İnş. … Ltd.Şti.’ne kullandırılan krediler

nedeniyle hali hazırda alacaklı olduğu, dava konusu kambiyo senedi vasfını yitirmiş çekin bahse konu kredi borçlusu şirket

tarafından bankadan kullandığı kredilere mahsup edilmek üzere bankaya devir ve

temlik edildiği, bankanın dava konusu çeki süresinde ibraz ettiği ancak çekten kaynaklanan alacağın

tahsili bakımından herhangi bir takibe konu etmediği, kambiyo senetlerine yönelik

takip yoluna başvurmadığı, zamanaşımına uğramış çekle ilgili ilamsız takip yoluna

başvurmadığı, TTK. Ve TBK hükümleri kapsamında, bankanın zamanaşımına uğramış çek ile ilgili

olarak keşideci hakkında sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte

bulunabileceği, bankanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talebinin mahkemece haklı

görülmesi halinde 3095 sayılı Yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda avans

faiz oranı üzerinden talebinin haklı olduğu,

dava tarihi itibariyle karşılıksız kalan çek tutarı olan 68.400.00-TL için değişen

oranlarda avans faiz hesabı yapılmak suretiyle davacı bankanın davalıdan Toplamda

115.731,85 TL alacak talebinde bulunabileceğini belirtmiştir.

Bankacı bilirkişi 10/10/2023 tarihli ek raporunda; Dava dışı ... Boya .. Ltd. Şti. ile davacı banka arasında Genel Nakdi ve Gayrinakdi

Kredi Sözleşmesi imzalandığı, akdedilen sözleşmenin tahsili maksadı ile ...8.

İcra Müdürlüğünün 2019/3356 esas sayılı dosyası üzerinden 6500182478,

[KART] numaralı (kredi kartı), 4100014726, 410378304,

00158007303745136, 00158007303367965, 4100200124, 4100336831, 4100352968,

S012270001030, 4100240707, 4100362391 ve 4100370046 numaralı kredilerden

kaynaklı tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile dava dışı ... Boya .. Ltd. Şti. hakkında

toplam 4.977.278,44 TL üzerinden, ...ili, Gölbaşı ilçesi, Yağlıpınar Mah. 122860

Ada, 4 Parselde bulunan gayrimenkul üzerinde 7.800.00,00 TL tutarında, 1. dereceden

ipotek tesis edilen taşınmaz hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip

başlatıldığı,

...3. Genel (Kapatılan 20.) İcra Müdürlüğünün 2019/5030 esas sayılı takip

dosyası üzerinden 6500182478, [KART] numaralı (kredi kartı),

4100014726, 4100378304, 00158007303745136, 00158007303367965, 4100200124,

410336831, 4100352968, S012270001030, 4100240707, 4100362391 ve 4100370046

numaralı kredilerden kaynaklanan toplam 5.027.825,99 TL tutarında alacağın tahsilde

tekerrür olmamak kaydı ile dava dışı Adnan Tavacı, dava dışı Ahmet Cihangir, dava dışı

Selim Altaş ve dava dışı Bülent Yıldırım hakkında ilamsız takip başlatıldığı ve dava dışı

Selim Altaş hakkında sadece 4100240707, 4100014726 ve 4100200124 risk

kredilerinden sorumlu tutulduğu,

...8. İcra Müdürlüğünün 2019/3356 esas sayılı dosyasının Gölbaşı(Ankara) İcra

Dairesi 2019/341 Talimat sayılı dosyası üzerinden rehinli taşınmazın 05/07/2019

tarihinde 4.550.000,00 TL bedelle ihale edildiği; tellaliye ve tapu harcının düşülmesi ile

kalan ihale bedeli 4.413.499,00 TL’ nin ...8. İcra Müdürlüğünün 2019/3356 Esas

sayılı dosyasına gönderildiği, tahsil harcı 500,962,01 TL’nin düşülmesi ile kalan

3.912.536,99 TL’ nin 20.07.2022 tarihinde davacı bankaya ödendiği, ...3. Genel (Kapatılan 20.) İcra Müdürlüğünün 2019/5030 esas sayılı takip dosyası

içerisinde 60,00 TL dosyaya yatan para kaydı bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak bunun

dışında takibe konu edilen dosyalar için temin edilen belgeler arasında tahsilat kaydına

rastlanmadığı, Dava dışı ... Boya … Ltd. Şti. hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile

başlatılan takipte ipotekli taşınmazın satışının gerçekleştirildiği ancak davacı

bankanın alacağına karşılamadığından davacı bankaya rehin açığı belgesi verildiği,

yapılan takiplerin faiz hesap tablolarına ekte yer verildiği üzere davacı bankanın dava

dışı ... Boya.. Ltd. Şti. den alacaklı olduğu ve dolayısıyla dava tarihi itibariyle

karşılıksız kalan çek tutarı olan 68.400,00 TL için değişen oranlarda avans faiz hesabı

yapılmak suretiyle davacı bankanın davalıdan toplamda 115.731,85 TL alacak

talebinde bulunabileceğini belirtmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.

Zamanaşımına uğramış kıymetli evrak nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ise de taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir kıymetli evraka yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacağın her türlü delille ispatı mümkün hale gelir. Arada temel ilişki bulunmaması halinde ise 6762 s. TTK’nun 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanılarak alacak talebinde bulunulabilir. Böyle bir durumda ispat külfeti sebepsiz zenginleşmediğini savunan keşidecidedir. Başka bir anlatımla keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı banka bonoya ciro yoluyla hamil olan kişi olup davalı ise keşideci durumundadır. Görüldüğü gibi arada lehdarın cirosu bulunduğundan taraflar arasında temel hukuki ilişki yoktur. Hal böyle olunca uyuşmazlığın 6762 s. TTK’nun 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değerlendirilip çözümlenmesi gerekir.

6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine sebepsiz zenginleşme davası düzenlenmiş olup, işbu dava kıymetli evrakın zamanaşımına uğradığı veya müracaat hakkının yitirildiği anda yetkili hamil durumunda bulunan kişi ile müracaat hakkı nedeniyle çek bedelini ödemiş olan lehdar, ciranta veya avalist tarafından, keşideciye ve kabul etmiş muhataba karşı açılabilir (Prof. Dr. Ali Bozer- Prof.

Dr. Celal Göle, Kıymetli Evrak Hukuku, Güncellenmiş ve Genişletilmiş Dokuzuncu Bası, Ankara- Temmuz 2020, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü). Bu davanın açılabilmesi için kıymetli evraktan doğan talep hakkının sona ermesi, hamilin zarara uğraması ve kıymetli evrakı düzenleyenin hamilin zararına zenginleşmesi gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 732.

(6762 sayılı TTK'nın 644.) maddesinde zamanaşımı sebebiyle veya kıymetli evraktan doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin kıymetli evraktan doğan yükümlülükleri düşmüş olsa bile, bunların kıymetli evrak hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalacakları düzenlenmiştir.

Hamil, zamanaşımının gerçekleştiği anda maddi hukuk açısından hak sahibi bulunan kimsedir.

Bu açıklamalar kapsamında davacı bankanın dava konusu çekleri vermiş olduğu kredinin teminatı olarak aldığı ve yapılan bilirkişi incelemesine göre bono lehdarının davacı bankaya dava konusue bedelin çok üstünde borcunun bulunduğu, bu itibarla davalının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre bankaya karşı sorumlu olduğu, bu itibarla bankanın senet bedellerini istemekte haklı olduğu,sebepsiz zenginleşmenin çeklerin zaman aşımına uğradığı 14/12/2021 tarihi itibariyle uğramış nedeniyle bu tarihten itibaren avans faiz işletilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜ K Ü M

Nedenleri yukarıda açıklanacağı üzere;

Davacının davasının KABULÜ ile, 68.400,00 TL'nin 14/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 4.672,40 TL karar ilam harcı ile 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan 251,00 TL posta ve tebligat gideri, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.451,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı asilin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2023

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.