Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/332 K.2023/407

Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının taahhüdünde bulunan Zonguldak Amasra - Kurucaşile-Cide yolu Çakraz-Kurucaşile arası Km:37+061,95 -46+400,00 kesiminin yapım işi ile ilgili olarak taraflar arasında Tünel 4 ve Tünel 5'in inşaat işlerinin yapımı konusunda 18/05/2017 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede üstlenilen işin yapım bedelinin 6.1. maddede düzenlendiğini, taraflar arasında sözleşmenin düzenlenmesini müteakip müvekkili şirket tarafından işe başlanıldığı ve işlerin yapımına ilişkin davalı tarafından 6 adet hakediş düzenlendiğini, 6 hakedişde toplam 2.190.393,46 TL nakdi teminat kesintisi yapıldığını,

taşeronluk sözleşmesinin teminatlar başlıklı 9. maddesinin, 9.1. maddesinde kesin teminat, 9.3. maddesinde ise nakdi teminat başlığı altında hakedişlerden yapılacak kesintilere yer verildiği, davacı tarafından sözleşme ile üstlenilen iş ile ilgili olarak taraflar arasında 26/12/2017 tarihinde geçici kabul, 21/02/2018 tarihinde kesin kabul yapıldığını, teminatların iadesi için sözleşmenin 9. maddesinde belirtilen tüm belgeler davalı şirkete teslim edilmesine karşın, davalı tarafından davacının hakedişlerinden yapılan nakdi teminat kesintilerine mahsuben 30/12/2018 keşide tarihli çek ile,

300.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, bakiye tutarın ödenmediğini, fazlaya ve 647.658,38 TL'lik nakdi teminat kesintilerine ilişkin alacak ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla iade edilmeyen nakdi teminat kesintilerinden 1.242.735,08 TL'nin tahsili için ... sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, ödeme emrinin tebliği üzerine borcun olmadığından bahisle itiraz edildiğini, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 14/11/2017 tarihli yazı ile iddialarının kabulünün mümkün olmadığı, sözleşme gereği yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerektiği, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmede malzeme alımı konusunda davalı şirketin bir yükümlülüğünün bulunmadığı,

tamamen iyi niyetle yapılan malzeme desteği sağlanmasının sürekli olarak bu desteği sağlayacakları anlamına gelmediğinin belirtildiğini, 31/12/2018 tarih 300.000,00 TL bedelli çekin malzeme gideri ve makinelerin bakım gideri için verildiğini, davalının hiçbir zorunluluğu yok iken sırf işlerin yürümesi adına aylık hakedişlerde de malzeme fiyat farkı ödediğini, 300.000,00 TL bedelli çekin teminat iadesi olarak verilmediğini, sözleşme hükümleri uyarınca geçici ve kesin kabul koşullarının oluşmadığını, taraflarca imzalanan 26/11/2017 tarihli teknik şartnamenin K-kabuller bölümü 54. maddesine göre geçici ve kesin kabullerin,

şirketin idare ile arasında yapacağı geçici ve kesin kabullerin idare tarafından onaylanmasından sonra, işin bittiğinin ve kabule hazır hale geldiğinin taşeron tarafından şirkete yazı ile bildirilmesi üzerine, tesisin ilk muayenesinde kullanılmaya mani kusur ve noksanların bulunmadığının tespiti halinde şirket tarafından yapılacağı ... şeklinde düzenlendiğini, şartnamede yer alan 54., 55. ve 56. maddedeki açık hükümler uyarınca geçici kabul yapılabilmesi için öncelikle idare ile geçici kabul yapılmadan davalı ile geçici kabul yapılamayacağının açıkça kararlaştırıldığını, bunun aksini gerektiren hiçbir düzenlemenin yapılmadığını,

davacı tarafın sunduğu, geçici kabul ve kesin kabul tutanağının hukuken hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını, tutanakların müvekkili şirketin proje müdürü ... tarafından imzalandığını ancak bu kişinin müvekkili şirket adına tüzel kişiler ile geçici ve kesin kabul yapmaya yönelik ne vekaletnamesinde ne yönetim kurulu kararında ne de şirket iç yönergesinde yetkisi bulunmadığını, davacı tarafın takibe konu ettiği teminat iadesi talebinin haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında taşeronluk sözleşmesi düzenlendiği, davalı yüklenici tarafından davacı taşeronun hakedişlerinden haksız nakit kesintisi yapıldığı iddiasıyla kesintiye konu bir kısım alacağın tahsili isteğiyle girişilen icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı-alacaklı tarafından, davalı-borçlu hakkında 1.242.735,08 TL'nin tahsili isteğiyle 25/10/2018 tarihinde ilamsız takibe geçildiği, ödeme emrinin davalı-borçluya 01/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, yasal süresinde sunulan 06/11/2018 tarihli dilekçe ile borca itiraz edilmekle takibin bu aşamada durdurulmuş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 2018/831 esasına kayıtla yapılan yargılamada;

Davacı defterlerinin incelenmesi için bulunduğu yer olan Giresun Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi)'ne talimat yazılmış olup mali müşavir bilirkişi 15/07/2019 tarihli raporunu sunmuş, raporun davacı defterleri incelenmeksizin dosyaya sunulan kayıtlar incelenerek düzenlendiği anlaşılmış,

Davacı vekili 25/09/2019 tarihli oturumda beyanında müvekkilinin defterlerini mahkememize sunabileceğini bildirmiş, mahkememize sunmak üzere süre verilmiş ve dosya üzerinde ve tarafların ticaret defter ve kayıtları üzerinde davacının davalıdan uyuşmazlığa konu alacağının olmadığı, varsa miktarı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup bilirkişi heyeti 01/06/2020 tarama tarihli raporlarında;

davacının mahkemeye sunulan ticari defterlerinin e-defter kayıtları olup usulüne uygun düzenlendiğini, ticari defterlerin incelenmesinde dava konusu edilen iş ile ilgili olarak davacının davalıdan 1.987.514,55-TL alacak kaydının bulunduğunu, davalının incelenen ticari defterlerinin e-defter kayıtları olup usulüne uygun düzenlendiğini, 320.01.01.1929 hesabı ile 326.001.0161 hesabındaki bakiye durumu birlikte değerlendirildiğinde; davalı ticari defterlerindeki kayıtlara göre davalının davacıdan aldığı, depozito ve teminat toplamının 2.190.393,45-TL, 320'li hesapta ise.

300.000,00-TL fazla ödemesinin olduğu, iki hesaptaki bakiyenin birbirine mahsubu sonucu davacının davalıdan depozito ve teminat olarak bakiye 1.890.393,45-TL alacağının kayıtlı olduğunu, yapılan incelemeler sonucu davacının davalıdan 1.242.735,59-TL tutarında nakit teminat kesintilerinden kaynaklı alacağı bulunduğunun hesaplandığını, ancak sözleşmenin 9.3 maddesi ile nakit teminat kesintisinin, taşeronun kendisi ve taşeronları için SGK borçsuzluk belgesini ibraz şartına bağlandığı, dosyada SGK ilişiksiz belgesi bulunmadığından davacının SGK'ye borcu olup olmadığının saptanamadığı,

alacağın takip tarihi itibari ile muaccel olup olmadığının belirlenemediğini bildirmişler,

Dosya kapsamından; taraflar arasında 18/05/2017 tarihli, Zonguldak Amasra-Kuruca Şile-Cide yolu Km:37+061.95-46+400.00 kesiminin yapım işi kapsamında bulunan tünel 4 ve tünel 5'in inşaat işlerinin ek-5 keşif özeti tablosunda birim fiyatları verilen ve geniş şekilde tarif edilen işlerin yapım sözleşmesi teknik ve idari şartnamelerine uygun olarak yapılması kapsamında eser sözleşmesi düzenlendiği, işin süresinin 2.1 maddede 28 ay olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin 6.1 maddesi sözleşme bedeli başlıklı olup, iş bedelinin 371.865.073,90-TL olduğu, bu fiyata KDV'nin dahil olmadığı, sözleşme ekinde yer alan birim fiyatların sabit olduğu,

ancak metrajların değişebileceği, işçilik bedeli, malzeme bedeli, nakliye bedeli, makine kirası, alet-teçhizat bedeli ve/veya kirası veya başka herhangi bir ad altında, kararlaştırılan sözleşme bedeline ek ödeme yapılmayacağı, sözleşmenin 8. maddesi geçici ve kesin kabuller başlıklı olup 8.1 maddesinde geçici kabulün, 8.2. maddesinde kabul noksanlıklarının, 8.3 maddesinde kesin hakediş ve hesap tasfiyesinin, 8.4 maddede garanti süresinin, 8.6 maddede kesin kabulün düzenlendiği,

9. madde teminatlar başlıklı olup sözleşmenin imzalanmasını izleyen 7 gün içinde taşeronun sözleşme bedelinin %10'una karşılık gelen 37.190.000,00-TL tutarında kesin teminat mektubunu vereceği, 9.3 maddesi nakdi teminat başlıklı olup ... nakdi teminat kesintisinin, kesin hakedişin ve geçici kabulün yapılmasını müteakip taşeronun kendisi ve taşeronları için SGK borçsuzluk belgesini ibraz etmesi,

taşeron işçilerinin ücret veya tazminat alacaklarının tamamının ödenmiş ve ödemeye ilişkin makbuz, dekont, kanuna uygun şekilde alınmış ibraname ve şirketin talep ettiği diğer belgelerin şirkete teslim edilmiş olması ve taşeronun şirketin kendi personel ve işçilerinin talep ve alacaklarından dolayı ibra etmesi,

taşeronun işçilerinin açtığı, ücret, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçi alacağı davası, iş kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davaları veya SGK veya diğer sigorta şirketleri ya da işçilerin halefleri tarafından açılan alacak davalarıyla taşeronun işbu sözleşme konusu işleri yerine getirirken ika ettiği eylemleri veya işlemleri nedeniyle herhangi bir maddi veya manevi zarara uğrayan ya da alacak veya hak iddia eden üçüncü kişilerin açtığı tazminat,

alacak vs. davalarda verilen hükümlerin kesinleşmesi veya bu davalara ya da icra/iflas takiplerine konu tazminat ve diğer alacakların, taşeron tarafından ödendiğine ilişkin makbuz, dekont, ibraname, sulh protokoller gibi belgelerin şirkete teslim edilmesi şartıyla taşerona iade edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmış,

03/10/2017 tarihli protokol ile tarafların karşılıklı vardıkları mutabakat sonucunda T5 tünel işinin sözleşme kapsamından çıkarılmasına karar verdikleri ve sözleşme bedelinin 169.932.063,50-TL olarak revize edildiği anlaşılmış,

Dava dosyasında mevcut hakedişler ve bunlardan yapılan kesinti tutarının incelenmesinde toplam 6 hakedişin bulunduğu, toplamının 14.602.623,05-TL olduğu, %10 kesin teminat kesintisi ile %5 teminat kesintisi olmak üzere toplam %15 oranında kesinti tutarının 2.190.393,46-TL olduğu anlaşılmış,

Sözleşmenin 9. maddesine göre verilmesi gerekirken teminat mektubu verilmediği, dosya kapsamı itibariyle her iki tarafın da kabulünde olduğu, kesin teminat yerine %5 oranında nakdi teminatın yanında hakedişlerden %10 oranında kesinti yapıldığı anlaşılmış,

Davalı tarafça kabul tutanaklarını düzenleyen personelin kabul işlemlerini yapmaya yetkili olmadığı iddia edilmiş ise de Kartaş İnşaat kesin kabul tutanağı ile ilgili görüşler başlıklı belgenin başlığı ve metninden kabul işlemlerinin ikmal edildiğinin, davalı tarafça kabul edildiği, belge ile eksik ve ayıplı işlerin tespit edilerek bu işlerin davalı tarafından giderilmesi için 647.657,88-TL tutarındaki teminatın davalı uhdesinde kalması konusunda tarafların mutabık kaldıkları anlaşılmakla; 26/12/2017 tarihli geçici kabul ve 21/02/2018 tarihli kesin kabul tutanağının taraflarca benimsenerek imzalandığı kanatine varılmış,

Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre bilirkişi raporunda da dosya kapsamındaki belgeler itibariyle hesaplandığı üzere talep edebilecek teminat kesintisi miktarının ödenen 300.000,00-TL ve 647.657,88-TL saklı tutulan kısım dışında 1.242.735,59-TL olduğu anlaşılmış,

Davalı tarafça davacı taşeronun işçi ücretlerini ödemediği gibi bir iddianın bulunmadığı gibi düzenlenen hakedişlerden önce SGK prim ödemeleri ve işçi ücretlerinin ödendiğine dair belgelerin davalıya teslim edildiği, SGK ilişiksizlik belgesine ilişkin olarak da takip tarihi öncesi itibariyle de Kartaş İnşaat Sanayi Ticarit Limited Şirketi unvanlı işyeri ile ilgili olarak borcun olmadığına ilişkin SGK yazısının alındığı anlaşılmakla 9.3 maddesindeki koşullar oluşmakla 1.242.735,08-TL teminat kesintisine konu alacakla ilgili itirazın iptali davasının kabulüne,

davacı taraf icra inkar tazminatı isteğinde bulunmuş ise de alacak miktarı ve iade koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti, yargılama yapılması ve bilirkişi incelemesi gerektiğinden yasal koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine ilişkin, 08/07/2020 tarih, 2020/290 sayılı karar verilmiş, taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin 09/12/2021 tarih, 2020/1122 esas, 2021/1171 karar sayılı kararı ile dosya kapsamı,

mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vaka ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulmuş, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 30/03/2023 tarih, 2022/1359 esas, 2023/1299 karar sayılı ilamı ile davacı yararına bozulmuştur.

Yargıtay bozma ilamında; "2.1 Davalı tarafça taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre, geçici ve kesin kabul koşullarının oluşmadığı, sözleşmede idare ile geçici kabul yapılmadan davalı ile geçici kabul yapılamayacağının açıkça kararlaştırıldığı gerekçesiyle karar temyiz edilmiş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin 1.2. maddesine göre, sözleşmeyi oluşturan dokümanların öncelik sıralamasında “sözleşme özel şartlar – teknik şartname” öncelikli olup, söz konusu teknik şartnamenin 54. maddesine göre, davalı yüklenici şirketin, sözleşmeye konu işin idareye teslim durumuna göre geçici ve kesin kabulleri idarenin kabulünü beklemeden yapabileceği düzenlendiğinden davalının temyiz itirazları yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir.

2.2 Davalı tarafça geçici kabul ve kesin kabul tutanaklarının şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığı, geçersiz olan bu tutanaklara göre davacının nakdi teminatının tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle karar temyiz edilmiş ise de; taraflarca imzalandığı tereddütsüz olan “Kartaş İnşaat Kesin Kabul Tutanağı İle İlgili Görüşler” başlıklı belgenin başlığı ve metninden, kabul işlemlerinin ikmal edildiğinin davalı tarafça da kabul edildiği anlaşılmakta olup, anılan belge ile eksik ve ayıplı işlerin tespit edilerek,

bu işlerin davalı tarafından giderilmesi için 647.239,41 TL tutarındaki teminatın davalı uhdesinde kalması konusunda tarafların mutabık oldukları anlaşıldığından davalının işin kabulünün yapılmadığı konusundaki temyiz itirazları yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir.

3. Davacı temyizi bakımından. İtirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, diğer yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likid olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir.

Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. (HGK'nın 07.06.2006 tarihli, 2006/19-295 Esas, 2006/341 Karar sayılı ilâmı)

Somut olay incelendiğinde; dava konusu takip dayanağı olan hakedişlerden kesilen nakdi teminat kesintisinin toplam miktarı 2.190.393,46 TL olduğu taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı taşeron icra takibinde bu miktardan, davalı tarafça ödenen 300.000,00 TL ile az yukarıda bahsedilen “Kartaş İnşaat Kesin Kabul Tutanağı İle İlgili Görüşler” başlıklı belgedeki eksik ve ayıplı işlerin davalı tarafından giderilmesi için tutulan 647.239,41 TL’yi mahsup ederek nakdi teminat kesintisinden 1.242.735,08 TL’nin tahsilini talep etmiştir.

Bu durumda davalı borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün olduğu, buna göre alacağın likit olduğu, alacağın likid olduğunun anlaşılması karşısında davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, bu talebin reddi doğru olmamış, kararın bu yönüyle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

Mahkememizin 2023/332 esasına kayıtla bozma ilamına uyularak yargılama sürdürülmüştür.

Mahkemece yapılan inceleme, ... ... ... ... karar sayılı bozma ilamı içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; talep edilebilecek teminat kesintisi miktarının ödenen 300.000,00 TL ve 647.657,88 TL saklı tutulan kısım dışında 1.242.735,08 TL olarak hesaplandığı, davalı tarafça davacı taşeronun işçi ücretlerini ödemediği gibi bir iddianın bulunmadığı gibi düzenlenen hakedişlerden önce SGK prim ödemeleri ve işçi ücretlerinin ödendiğine dair belgelerin davalıya teslim edildiği,

SGK ilişiksizlik belgesine ilişkin olarak da takip tarihi öncesi itibariyle de Kartaş İnşaat Sanayi Ticarit Limited Şirketi unvanlı işyeri ile ilgili olarak borcun olmadığına ilişkin SGK yazısının alındığı anlaşılmakla 9.3 maddesindeki koşullar oluşmakla 1.242.735,08-TL teminat kesintisine konu alacakla ilgili davanın kabulüne, uyulan Yargıtay bozma ilamı kapsamında alacağın likit olduğu anlaşılmakla davacı lehine hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatı takdirine karar vermek gerekmiştir.

21/06/2023 Yargılama Gideri Dökümü · Davacı · Başvurma Harcı : 35,90 TL · Peşin Harç : 21.222,91 TL · Vekalet Tasdik Harcı : 5,20 TL · Posta Gideri : 289,50 TL · Bilirkişi Ücreti : 3.000,00 TL · + · Toplam : 24.653,51 TL