Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/199 K.2025/181

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının işçilerinden...nın davalı şirkette iş akdiyle çalıştığını, davalı firmalarca iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ...Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın aynı mahkemenin 2015/583 Esas 2016/776 karar sayılı kararı ile hükme bağlandığını, müvekkili teşekkülden tahsiline karar verildiğini ve mahkeme kararının istinaf kararıyla kesinleştiğini, dava dışı...nın Kamu İhale Kanunu çerçevesinde müvekkili teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalıştığını,

dava dışı ... 'nın Kamu İhale Kanunu çerçevesinde Müvekkili Teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalıştığını, teşekküllerinin işe alınmalarında her yıl yenilenen ihalelerde yeni firmayla iş akdi yaparak çalışmaya devam etmelerinde ve işten ayrılmalarında hiçbir şekilde müdahil olmadığını, zira teşekküllerinin sadece ihale makamı olup, muhatabı ihaleyi kazanan firma olduğunu, yasaya ve usule uygun olarak yapılan ihaleler sonrası ihale konusu işi yüklenen firmaların işçilerini kendilerinin temin edeceğini işçilerin işe alınıp alınmaması hususunun müvekkilini ilgilendiren bir husus olmadığını,

davalı firmalarla müvekkili arasında yapılan sözleşmelerin tümünde firmaların çalıştırdıkları işçilere olan sorumluluklarının düzenlendiğini, sözleşmelere ve şartnamelere göre işçinin ücret ve diğer alacaklarından müvekkilinin sorumlu olacağına ilişkin sözleşme hükmü olmadığı gibi aksine çalıştırdığı işçilerin tüm ücret ve masraflarının yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, zira müvekkilinin sadece ihale makamı olduğunu ve ihale yolu ile verilen işin anahtar teslim işi olduğunu,

...Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin belirtilen mahkeme kararı ile dava dışı ... 'nın vekili tarafından Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2017/11672 sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğunu, teşekkülleri tarafından icra dosyasına, 17.12.2020 tarihinde 101.074,57TL ödeme yapıldığını,

İş Mahkemesinin ilgili kararında alacağın müvekkili idareden tahsiline karar verildiğini ve ödemeye esas olan işçinin de diğer davalıların işçisi olarak çalışmış olduğunu ve davalılarla yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkili idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan davalılardan tahsili amacıyla dava açma zaruriyeti doğduğunu, her bir davalıdan 100,00 TL olmak üzere toplam 400,00 TL fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,

her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 19/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında Hizmet Alım Tip Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin asıl sözleşmenin genel, teknik ve idari şartnameden oluştuğu, bu sözleşmelerle davacı ve davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi kurulduğu, dosyada mevcut hizmet alım sözleşmelerinde 23. maddede, “yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” kısmında bu husustaki düzenleme yönünden Genel Şartnamenin 6. Bölümüne atıfta bulunulduğu ancak davacı tarafından dosyaya Genel Şartnamenin sunulmadığı,

genel şartname sunulmadığı için, işçilik alacakları bakımından tarafların hukuken sorumluluğunun tespit edilemediği, genel şartname sunulduğu ve şartnamede işçilik alacaklarının yüklenicilerin sorumluluğunda olduğunun yazması halinde; davacının icra dosyasına ödemiş olduğu toplam 101.07457 TL'yi.

Yargıtay kararlarındaki ilkeler doğrultusunda; davacının kıdem tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağına konu ödediği bedeli, davalıların kendi sürelerine isabet eden, işçiyi çalıştırdığı çalışma süresine göre oranlanarak rücuen talep edebileceği ; feshe bağlı haklar olan ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının ise son işverenin sorumluluğunda talep edebileceği, son işverenin ...Tem.Hizm.Güv.Sis.ve İnş.San.Tic.Ltd.Şti olduğu, toplam 21.042,00 TL yıllık izin alacağı ve ihbar tazminatı alacağının son işverenin sorumluluğunda olduğu,

kıdem tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı bakımındansa davalıların sorumlu olduğu tazminat tutarının yüklenici...A.ş. için 5.502,20TL, Star Ltd.Şti 5.904,80TL, ...Peyzaj Ltd.Şti. 1.098,00 TL, ...Ltd.Şti 28.365,00 TL, ...Ltd.Şti 6.758,80 TL olduğu tespit edilmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir.

Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.