Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/580 K.2021/147

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2015/580

KARAR NO : 2021/147

DAVA

Finansal Kiralama Sözleşmelerinin Fesholunduğunun Tespiti ile Ekipmanların Teslimi

DAVA TARİHİ : 03/09/2015

KARAR TARİHİ : 09/03/2021

KAR. YAZ. TAR. : 06/04/2021

Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizin yukarıdaki numarasına kaydı yapılan dosyanın incelenmesi sonucunda:

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesini 'tam ıslah' etmek suretiyle özetle; taraflar arasında düzenlenen 21/03/2014 tarihli “Genel Kredi Sözleşmesi” ve bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan Ankara .... Noterliğinin 24/03/2014 tarih ve ....yevmiye numaralı ve 27/03/2014 tarih ve 5707 yevmiye numaralı “Finansal Kiralama Sözleşmesi”ne istinaden bir kısım malların kira bedeli karşılığında kullanım hakkının davalılardan “... Cam Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.”ne verildiğini; diğer davalıların müteselsil kefil olduklarını; davalıların sözleşmeye aykırı davrandıklarını. Ankara ....

Noterliği’nin 15.04.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek hesabın kat edildiğini; davalıların kira borçlarını ödememeleri nedeniyle sözleşmenin süre sonunda feshedildiğini; malların iadesinin ve zararın giderilmesinin gerektiğini; bu sebeple, şimdilik, 30.000,00 TL’nin fesih tarihi olan 17/06/2015 tarihinden itibaren aylık %1,46 faiziyle birlikte davalılardan tahsiline ve kiralamaya konu malların iadesine karar verilmesini, talep ve dava etmiş.

27/01/2020 tarihli 'tam ıslah' dilekçesinde talep sonucunu, finansal kiralama sözleşmelerinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmelere konu ekipmanların tarafına teslimine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalılar yanıt dilekçesi vermemişlerdir.

DELİLLER

1-Finansal kiralama sözleşmeleri ve ekleri, 2-Genel kredi sözleşmesi ve ekleri, 3-İhtarnameler, 4-Bilirkişi kök ve ek raporları, 5-Tüm dosya münderecatı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME

Dava, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmelerinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmelere konu ekipmanların teslimi, istemine ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlendiği ileri sürülen 21/03/2014 tarihli “Genel Kredi Sözleşmesi” ve bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan Ankara 50. Noterliği’nin 24/03/2014 tarih ve 5482 yevmiye numaralı ve 27/03/2014 tarih ve 5707 yevmiye numaralı “Finansal Kiralama Sözleşmesi”ne istinaden bir kısım malların kira bedeli karşılığında kullanım hakkının davalılardan “... Cam Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.”ne verildiği ve diğer davalıların da müteselsil kefil oldukları ileri sürülmektedir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalıların kira borçlarını ödememeleri nedeniyle sözleşmenin süre sonunda feshedildiğini; malların iadesinin ve zararın giderilmesinin gerektiğini belirterek, şimdilik, 30.000,00 TL’nin davalılardan tahsilini ve kiralamaya konu malların iadesini istemiş; 27/01/2020 tarihli dilekçesinde ise davalı ile müvekkili banka arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmelere konu emtianın teslimini istemiştir. Islah dilekçesi, Mahkeme heyetimizce 'tam ıslah' olarak kabul edilmiştir. Finansal kiralamaya konu malların fatura değeri olan 338.500,00 TL yönünden '5.780,73 TL harç' ikmali yaptırılmıştır. Harçta eksiklik bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, finansal kiralama sözleşmelerinin feshi koşullarının bulunup bulunmadığı ve buna bağlı olarak sözleşme konusu emtiaların iadesinin gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır.

Tarafların iradeleri zabıtlara yansıtılmıştır. Tüm deliller toplanmış, teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi görüşü alınmıştır.

Finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin koşullarının bulunduğunu ispat yükü davacı bankadadır (MK m.6; HMK m.190,f.1).

Davacı banka ile davalı .... ve Tic. Ltd. Şti. arasında iki adet finansal kiralama sözleşmesi imzalanmıştır. Bunlar sırasıyla şöyledir: birincisi 24/03/2014 tarih ve 5482 yevmiye sayılı diğeri ise 27/03/2014 tarih ve 5707 yevmiye sayılıdır.

Bankacı Bilirkişi Sn. ....'in 26/10/2020 tarihli raporundan; davacı banka ile davalı .... ve Tic. Ltd. Şti. arasında 24/03/2014 tarih ve ...yevmiye sayılı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye bağlı olarak "1 adet otomatik cam baskı hattı"nin davalı firmaya kiralandığı; dava dışı ... Makine Cam Teknoloieliri San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı ...Ş. adına düzenlenen 24/03/2014 tarih ve 2014-KT02-0314 nolu proforma faturada malın değerinin 106.200,00 TL olduğu ve kiralamaya konu bu malın davalıya teslim edilmiş olduğu; davacı banka ile davalı şirket arasında 24/03/2014 tarihinde 38 ay vadeli olarak aylık %1,46 kâr payı oranı üzerinden düzenlenen ödeme planına göre taksitlerden 04/05/2015 tarihine kadar 12 taksidin ödendiği ve hesap kat tarihi olan 14/04/2015 tarihi itibariyle geciken taksit borcu bulunmadığı, saptanmıştır.

Yine bilirkişinin aynı raporundan; davacı banka ile davalı .... ve Tic. Ltd. Şti. arasında 27/03/2014 tarih ve 5707 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye bağlı olarak "1 adet çift taraflı rodaj işleme hattı, 1 adet yatay cam yıkama makinesi, 1 adet cam kumlama makinesi"nin davalı firmaya kiralandığı; dava dışı ... Makine Cam Teknoloieliri San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı ...Ş. adına düzenlenen 24/03/2014 tarih ve 2014-KT02-0314 nolu proforma faturada malın değerinin 232.300,00 TL olduğu ve kiralamaya konu bu malın davalıya teslim edilmiş olduğu; davacı banka ile davalı şirket arasında 24/03/2014 tarihinde 38 ay vadeli olarak aylık %1,46 kâr payı oranı üzerinden düzenlenen ödeme planına göre taksitlerden 04/05/2015 tarihine kadar 12 taksidin ödendiği ve hesap kat tarihi olan 14/04/2015 tarihi itibariyle geciken taksit borcu bulunmadığı, saptanmıştır.

Bilirkişi, davacı banka ile dava dışı asıl borçlu şirket arasında imzalanan ve davalılar ..., ... ve ...'ir müteselsil kefil olarak imzaladığı genel kredi sözleşmesine istinaden kullandırılan krediden dolayı hesap kat tarihine göre 12.149,36 TL gecikme bulunduğunu belirlemiş ise de dava konusu itibariyle finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanmadığı anlaşılmıştır.

Davacı banka tarafından davalı .... ve Tic. Ltd. Şti. ile müteselsil kefiller ... Alüminyum Cam Balkon Market Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ... ve ...'ya Ankara .... Noterliğinin 15/04/2015 tarih (...) yevmiye sayılı hesap kat ihtarnamesini keşide ederek.

24/03/2015 tarih ...yevmiye nolu ve 27/03/2014 tarih .... yevmiye nolu finansal kiralama sözleşmeleri sebebiyle geciken tutar bulunmadığını ve toplamda 297.559,72 TL tutarında alacak olduğunu, diğer nakdi krediler sebebiyle 223.383,74 TL alacak bulunduğunu ve bu tutarın 12.149,36 TL'sinin geciktiğini belirterek, toplamda 520.943,46 TL alacağın tebliğ tarihinden itibaren (1) gün içinde ödenmesini; finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan geciken kira borçlarının tüm fer'ileriyle birlikte 60 gün içinde ödenmemesi halinde finansal kiralama sözleşmelerinin ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın feshedilmiş sayılacağını, ihtar etmiştir.

Bu ihtarname asıl borçlunun (kiracı) finansal kiralama sözleşmesindeki adresine tebliğe çıkarılmış olup, ihtarname bila tebliğ iade gelmesine karşın, sözleşmenin 32'nci maddesine göre 17/04/2015 tarihi itibariyle tebliğ edilmiş sayılmalıdır.

Bilirkişi, hesap kat tarihi olan 14/04/2015 tarihi itibariyle her iki finansal kiralama sözleşmesi kapsamında gecikmiş kira borcu bulunmadığını saptamıştır.

Bu noktada finansal kiralama sözleşmelerinin feshi işleminin yasaya uygun olup olmadığı irdelenmelidir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31'inci maddesi "Sözleşmenin ihlali" başlıklıdır. Bu madde şöyledir:

Madde 31 – (1) Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

Maddede açık bir şekilde, kiralayanın, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya vereceği otuz günlük süre (süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz) içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebileceği emredilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin 10.4.1'inci maddesinde: "Kiracının kira ödeme planına göre vadesi geldiği halde ödenmeyen veya sair sebeplerle muaccel olan borçların ödenmemesi halinde, ayrıca bir ihtar, ihbar veya sair işleme gerek kalmaksızın kiracı temerrüde düşmüş olacak, kanun ve sözleşmedeki temerrüdün sonuçlarına ilişkin tüm hükümler uygulanabilecektir..." denilmiştir. Sözleşmenin 26'ncı maddesi "Sözleşmenin Feshine" ilişkindir.

Bu maddede: "Sözleşme, kiracının işbu sözleşmede yazılı yükümlülük ve taahhütlerine aykırı davranışları ile malın tam hasara uğraması ve kiracının haklı bir sebep olmaksızın malı teslim almaması veya kabul etmemesi halinde, herhangi bir süre verilmeksizin kiralayan tarafından feshedilebilir. Bu hallerde kiracı, belirlenecek tazminatı derhal kiralayana ödemekle yükümlüdür. Kanunun malın iadesi ile ilgili maddesi hükmü saklıdır.

Bu hüküm sözleşmenin süre verilerek feshi halinde de uygulanır. (...) Akdin başladığı günden itibaren geçecek her bir (1) yıllık süreler içerisinde aylık kira bedellerinden herhangi 3 (üç)ünün veya üst üste 2 (iki)sinin zamanında ödenmemesi, kiralayana sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı verir. (...)" hükmü bulunmaktadır.

Bilirkişi, hesap kat tarihine göre finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklı gecikmiş borç bulunmadığını, sair nakit kredilerden kaynaklı 12.149,36 TL tutarında gecikmiş borç bulunduğunu ve yapılan ihtara rağmen ödenmediğini, dava tarihi itibariyle ise her iki finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 5'er kira bedelinin ödenmediğini ve bu sebeplerle; sözleşmesinin 10.4.1'inci maddesindeki sair sebeplerle muaccel olan borçların ödenmemesi ve sözleşmenin 26'ncı maddesi gereğince dava tarihine göre üst üste 5 kira bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle fesih koşullarının oluştuğunu mütalaa etmiştir.

Ancak, her dava, dava tarihindeki koşulları göre değerlendirilmelidir. Dava tarihi itibariyle, her iki finansal kiralama sözleşmesinden dolayı haklı fesih koşullarının oluştuğu ispat edilmelidir. Taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (MK m.6). Keza, ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK m.190, f.1).

Dolayısıyla eldeki davada, feshin haklı ve koşullarının oluştuğunu ispat yükü davacı bankadadır. Dava dilekçesi ekinde hesap kat ihtarı bulunmaktadır. Ankara ... Noterliğinin 15/04/2015 tarih (...) yevmiye sayılı hesap kat ihtarnamesinde, finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle geciken borç hanesi boş bırakılmış olup geciken borç bulunmadığı açıktır.

Her ne kadar dava tarihi itibariyle her iki finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle 5'er kira bedelinin ödenmediği bilirkişinin tespitinden anlaşılmakta ise de, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir.

Hatta, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamamalıdır. Eş deyişle. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31'inci maddesinde sözleşmenin feshi için finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme ve kiracıya verilecek otuz günlük (veya altmış günlük) süre içinde de bu bedelin ödenmemesi koşulu, sözleşmeyi fesih için zorunlu unsurlardır.

Yasada belirlenen bu hükmü sözleşme ile daraltılması mümkün olmamalıdır. Dolayısıyla, hesap kat ihtarı tarihinde, finansal kiralama sözleşmelerinden dolayı gecikmenin bulunmaması sebebiyle fesih koşulu oluşmamıştır. Finansal kiralama konusu malların tam hasarı da ispat edilmemiştir; kaldı ki dava dilekçesinde dahi malın zarara uğradığı eş deyişle değer kaybı iddia edilmiş olup sözleşme hükmüne uygun fesih koşulları bulunmamaktadır.

Dava tarihinde ise kira bedellerinin ödenmesinde gecikme mevcut olmakla beraber, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31'inci maddesi gereğince finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya otuz günlük (veya altmış günlük) süre içinde bu bedelin ödenmesi için yapılan bir ihtarın bulunmaması sebebiyle feshin koşulları gerçekleşmemiştir. Bu nedenlerle yasal koşulları bulunmayan davanın reddine karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Üye · ¸ ¸ ¸¸