Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/549 K.2021/842

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2019/549 Esas

KARAR NO : 2021/842

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 07/01/2013

KARAR TARİHİ : 22/12/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 06/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... arasında 22.07.2011 tarihli otobüs yolcu bileti ile taşıma sözleşmesi kurulduğunu, müvekkilinin 22.07.2011 tarihinde hareket saati 21.30 olan ... plakalı otobüse Balıkesir'den Eskişehir'e gitmek üzere ailesi ile birlikte bindiklerini, ancak otobüsün Bursa-Ankara Karayolunun 9.Km'sinde kaza yapmış olduğunu, gerek hava gerekse yol koşullarının düzgün olmasına karşın davalı şirkete ait araç sürücüsünün tam kusurlu olarak aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle aracın devrilmesi sonucu bu kazaya sebebiyet vermiş olduğunu, davalılardan ... taşıma sözleşmesi sebebiyle,

yine davalı araç maliki de işleten sıfatıyla kusursuz sorumlu, davalı araç sürücüsü ... ise tam kusurlu olması sebebiyle sorumlu, ZMMS (trafik) şirketinin de poliçe limitleri ve maddi tazminat talebiyle sınırlı olmak üzere sorumluluğu bulunduğunu, bu kaza sebebiyle müvekkilinde kalıcı hasarların oluştuğunu, tedavi süresince de çok ağır ve acılı durumlara maruz kaldığını, bu kaza sebebiyle müvekkilinin içine kapanık ve otobüs yolculuğu yapamaz hale gelmiş olduğunu, tedavi sürecinde bir dönem derslerinden uzak kalmış olduğunu, derslerinde düşüşler meydana geldiğini, seyahat özgürlüğünün elinden alındığından bahisle,

75.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, fazlaya ilişkin talep ve dava açma haklarını saklı tutmak kaydı ile; belirsiz alacak davası kapsamında, SGK tarafından karşılanmayan maddi zararları için şimdilik 250,00 TL,

kaza sonucu oluşan iş gücü kaybı nedeniyle yoksun kalmış olduğu ve ileride kazanacağı kazanç kaybı için şimdilik 750,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00.-TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... bakımından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Seyahat A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin önce yetki itirazında bulunarak, esasa ilişkin olarak davaya konu kazayı yapan ... plakalı aracın malikinin ... olduğunu ve aralarında imzalanan 15.06.2011 tarihli Taşıma Sözleşmesi gereği ... plakalı aracın şirketin yurtiçi yolcu taşıma işlerini yaptığını, araç maliki ile yapılan taşıma sözleşmesinin 13. maddesi hükmü uyarınca kaza sonucu gerek müvekkili şirketin gerek yolcuların ve 3. Şahısların maddi ve manevi taleplerinden ... ...'nun sorumlu olduğunu, kusur durumunun tespiti bakımından ceza davasının sonucunun beklenmesine karar verilmesi gerektiğini,

davacının işgücü kaybını Adli Tıp Kurumu'ndan alınacak raporla ispatlaması gerektiğini, davacıya dava konusu kaza sebebi ile SGK'dan maaş bağlanıp bağlanmadığının sorularak bildirilecek maaşların peşin sermaye değerinin maddi tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının da haksız ve fahiş olduğunu, dava haksız fiil sonucu meydana geldiğinden davacının avans faizi talebinin de kabul edilemez olduğunu, ancak yasal faizin uygulanabileceğini, kaza yapan aracın ...

Sigorta A.Ş.'den Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin bulunması sebebiyle huzurdaki davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarı ile neticede davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın ... Sigorta A.Ş.'den ZMMS (Trafik) sigortasının ... Sigorta A.Ş. ile kasko, zorunlu taşımacılık, zorunlu koltuk ferdi kaza, ihtiyari mali mesuliyet sigortalarının bulunduğunu ve husumetin bu şirketlere de yöneltilmesi gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş, haksız olduğunu, olayın oluş şekli göz önüne alındığında müvekkiline ağır bir kusurun isnat edilemeyeceğini, davalılardan ... Turizm Seyahat A.Ş.

Tarafından Taşıma Sözleşmesinin 13. maddesine dayalı olarak müvekkili aleyhine ...Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından rücuan tazminat davası açılmış olduğunu, tedavi masrafı ve işgücü kaybı zararlarının SGK tarafından karşılanması gerektiğini, talep edilen avans faizi talebinin de olayın haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle haksız ve yersiz olduğundan bahisle davanın reddi ile davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin husumet itirazında bulunmuş olmakla, esasa ilişkin itirazlarında ise; müvekkili şirket ile ... ...'nun maliki olduğu ... plaka sayılı araç için 21.02.2011-21.02.2012 tarih aralığını kapsayan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin tanzim edildiğini, manevi tazminat taleplerinin poliçe kapsamı dışında bulunduğunu, maddi tazminat bakımından ise dava konusu trafik kazasına karışan sigortalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını ve yasa gereği zorunlu karayolları taşımacılık poliçesinin teminatını aşan kısmı için ancak müvekkili şirketin sorumluluğunun olabileceğini, maluliyete bağlı meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespitinin Adli Tıp Kurumu tarafından yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete dava açılmadan önce başvuruda bulunulmadığından temerrüde düşmemiş olduğunu ve kaza tarihinden itibaren faiz istenilmesinin mümkün bulunmadığını, haksız fiil kaynaklı alacağa ilişkin olarak ticari faiz istenemeyeceğinden bahisle haksız ve dayanaksız olan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'ın yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın trafik kazası yapması neticesinde davacının maluliyete uğrayıp uğramadığına, uğramış ise maluliyetten kaynaklanan zararının ne olduğuna ve davalıların bu zarardan sorumluluklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 25.02.2015 tarihli kök rapor ve 03.06.2015 tarihli ek raporda bilirkişi, davacının kaza yapan araç içerisinde yolcu konumunda bulunması sebebiyle kusur bakımından herhangi bir indirime gidilmediğini, davacının kaza tarihinde öğrenci olması sebebiyle geçici iş göremezlik zararı bulunmadığını, sürekli iş göremezlik zararının 33.585,81 TL olduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketinin poliçe limitinin 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, hükmedilecek maddi tazminata davalı ... bakımından 07.01.2013 dava tarihinden itibaren, diğer davalılar bakımından ise kazanın meydana geldiği 22.07.2011 tarihinden itibaren avans faiz yürütülmesi gerektiğini bildirmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda belirtilen sürekli iş göremezlik tazminatının usulüne uygun hesaplandığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... şirketinin, işletenin ve sürücünün belirlenen sürekli iş göremezlik tazminatından sorumlu olacağı, davalı ... Seyahat A.Ş.'nin ise taşıma sözleşmesi sebebiyle sorumlu olacağı kanaatine varıldığından davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davada manevi tazminat isteğine ilişkin olarak; Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel durumları gözönünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Eldeki davada davacının kaza nedeniyle üzüntü, elem ve ızdırap duyduğu kuşkusuz olup meydana gelen trafik kazasında olayın oluş şekli, davalı ...'ın kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları gözönüne alındığında davacı yararına 20.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir.

Davacının tedavi masrafları, yol masrafları ve pansuman masrafları adı altında açmış olduğu davasının atiye bırakması nedeniyle bu hususlara ilişkin davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş, Mahkememizden verilen 30/11/2015 tarih ve 2013/12 E., 2015/740 K., sayılı gerekçeli kararı Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 05/03/2019 tarih ve 2016/7058 E., 2019/2478 K., sayılı ilamıyla "..Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Sorumluluk ve Sigorta" başlıklı bölümünde düzenlenmiş olup.

Kanunun 17. maddesinde "Şehirlerarası ve Uluslararası yolcu taşımacıları, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyanın zarara uğramasından dolayı sorumludurlar" düzenlemesi yapıldıktan sonra, 18. maddesinde "Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar" düzenlemesine yer verilmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise. "Meydana gelen zarar, öncelikle bu sigortadan karşılanır.

Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur" denilmektedir.

Buna göre taşıma ilişkisinde, taşımacılık mali sorumluluk sigortası, mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir.

Somut olayda; davacı, yolcu otobüsünde yolcu olarak taşınmakta iken davaya konu kaza meydana gelmiştir. Kaza yapan aracın taşımacılık mali sorumluluk sigortası olup olmadığı araştırılmamıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş. ise, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır.

Yukarıda izah edilen sıralı sorumluluk esasına göre, davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısına, taşımacılık mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde limitin üzerinde kalan kısım yönünden veya taşımacılık mali mesuliyet sigortasının bulunmaması halinde meydana gelen zarar yönünden başvurulabileceği gözetilerek, kazayı yapan aracın, kaza tarihi itibariyle geçerli bir taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunup bulunmadığının araştırılması, bu poliçenin mevcudiyetine göre de davalı ...

Sigorta'nın, maddi zarara ilişkin sorumluluğu hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.."" denilerek davalı ... sigorta A.Ş. yönünden kurulan hüküm nedeniyle bozularak döndüğü, mahkememizce bozma ilamınada belirtildiği üzere kazayı yapan sigortalı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunup bulunmadığı araştırılmış ve aracın ...

Sigorta A.Ş. nezdinde 21/02/2011 tarihinde düzenlenmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğu anlaşılmış, yapılan inceleme sonucunda poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu ve yapılan hesaplama ile belirlenen davacı zararının poliçe limitleri kapsamında olduğu anlaşılmış, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise.

"Meydana gelen zarar, öncelikle bu sigortadan karşılanır.

Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur" denilmekte olup, davacının davalı ... şirketine ZMMS'ine gidilebilmesi için poliçe limitini aşan bir zararın bulunması gerektiği ve zararın limitler dahilinde olduğu anlaşılmış, he ne kadar dava açıldıktan sonra,

kazayı yapan sigortalı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunan ...

Sigorta A.Ş.'nin davalı ...Ş.'ye devredilmiş olması söz konusu ise de dava açıldığı tarihte bu sigorta şirketine açılmış bir dava olmadığı gibi davacı taraf davasında münhasıran ZMMS'ye dayanmış olduğu anlaşıldığından, davalı ...Ş.'ye açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş, Mahkememizce verilen 30/11/2015 tarih ve 2013/12 E., 2015/740 K., karar sayılı karardaki: Davalılar ..., ... ..., ... hakkındaki davada; "..1-Davacının tedavi masrafları, yol masrafları ve pansuman masrafları adı altında açmış olduğu davasının atiye bırakması nedeniyle bu hususlara ilişkin davasının açılmamış sayılmasına,

2-Davacının sürekli iş göremezlik nedeniyle açmış olduğu davasının kabulüne,

33.585,81 TL'nin..... diğer davalılar bakımından 22/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Davacının manevi tazminata yönelik açmış olduğu davanın kısmen kabulüne,

20.000,00 TL manevi tazminatın 22/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.294,25 TL harçtan peşin alınan 259,60 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 112,16 TL harç olmak üzere toplam 271,76 TL harcın mahsubu ile kalan 1.922,49 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir yazılmasına,

Davacı işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 3.994,44 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 1.097,81 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Manevi tazminat yönünden;

Bu karar nedeniyle alınması gerekli 1.366,20 TL harcın davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir yazılmasına,

Davacı işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı ... Seyahat A.Ş. işbu davada kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

Davalı ... işbu davada kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,... " ilişkin kısmının davalılar tarafından temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşıldığından, infazda tereddüt oluşturmaması adına bu bölüme ilişkin yeniden karar kurulmasına yer olmadığına, kararı verilmesi gerekirken sehven yazılmadığı anlaşıldığından bu kısma ilişkin tashih şeklindeki düzeltme hükmün alt kısmında yapılmıştır.

TAVZİH ŞERHİ

Mahkememiz dosyası resen ele alındı.

Mahkememizin 22/12/2021 tarihli kararın incelenmesinde; eksik kalan hususlara ilişkin hükmün tavzihi gerekmiş olduğu:

"Hükmün tavzihi

MADDE 305- (1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.

(2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." hükmü uyarınca:

Mahkememizce verilen 30/11/2015 tarih ve 2013/12 E., 2015/740 K., sayılı karardaki: Davalılar ..., ..., ... hakkındaki davada; "..1-Davacının tedavi masrafları, yol masrafları ve pansuman masrafları adı altında açmış olduğu davasının atiye bırakması nedeniyle bu hususlara ilişkin davasının açılmamış sayılmasına,

2-Davacının sürekli iş göremezlik nedeniyle açmış olduğu davasının kabulüne,

33.585,81 TL'nin..... diğer davalılar bakımından 22/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Davacının manevi tazminata yönelik açmış olduğu davanın kısmen kabulüne,

20.000,00 TL manevi tazminatın 22/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.294,25 TL harçtan peşin alınan 259,60 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 112,16 TL harç olmak üzere toplam 271,76 TL harcın mahsubu ile kalan 1.922,49 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir yazılmasına,

Davacı işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 3.994,44 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 1.097,81 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Manevi tazminat yönünden;

Bu karar nedeniyle alınması gerekli 1.366,20 TL harcın davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir yazılmasına,

Davacı işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı ... Seyahat A.Ş. işbu davada kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

Davalı ... işbu davada kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,... " ilişkin kısmının davalılar ... Turizm Seyahat A.Ş., ... ve ... tarafından temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşıldığından, bu bölüme ilişkin yeniden karar kurulmasına yer olmadığına," şeklinde tavzihen düzeltildiği şerh olunur.

Katip ...

Hakim ...

¸ ¸

Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.