Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/599 K.2021/309

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2019/599 Esas

KARAR NO : 2021/309

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/11/2019

KARAR TARİHİ : 26/05/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 24/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ile yapılan 01.10.2017 tarihli sözleşme kapsamında davalıdan patlayıcı madde temini yapıldığını, müvekkilinin patlayıcı madde kullanımına ilişkin gerekli izinleri de emniyet müdürlüğünden aldığını,

davalı ile yapılan sözleşmenin sona ermesinden sonra başka bir firma ile patlayıcı madde temini konusunda anlaşıldığını ve bu firma yetkililerinin patlayıcı madde kullanım izin belgesine yazılması için emniyet müdürlüğüne başvuru yaptıklarında davalı firma çalışanlarının önceki izin belgesinde usule aykırı işlemler yapması ve kayıtları doğru tutmadıkları gerekçesi ile 22.03.2019 tarihli karar ile müvekkilinin patlayıcı madde kullanım ruhsatının geçici olarak geri alındığını, ve müvekkili hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı şirket yetkilileri hakkında Ankara CBS'nin ... sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü,

ruhsatın geçici olarak iptali nedeniyle müvekkilinin işlerinin aksadığını, müvekkilinin yaptığı iş nedeniyle çok önemli olan patlayıcı madde kullanımını gerçekleştirememesi sebebiyle işlerinin aksadığını, bu nedenle başka kırıcı makinalar kullanmak zorunda kaldığını, bu faaliyetin patlayıcı madde kullanımından daha maliyetli olduğunu, dava dışı ... firmasından kırıcı makinalar temin edildiğini, müvekkilinin ruhsatının kullanılamaz hale gelmesine davalının çalışanlarının sebep olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranışı sebebiyle uğranılan zararın ...

2. Noterliğinin 30/04/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile istendiğini ancak davalı firmanın Ankara .. Noterliğinin 02/05/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile talebi kabul etmediğini bildirdiğini, davalının sözleşmeye aykırı eylemi nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararların şimdilik 70.000,00 TL'nin 15.07.2019 tarihinden işleyecek ticari faizi iile brlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT

Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkili ve davacı şirket yetkilileri hakkında başlatılan soruşturma sonucunda takipsizlik kararı verildiğini, mevzuata göre ancak bir suç oluşması halinde ruhsata el konulabileceğini, ortada herhangi bir suç yokken emniyetin ruhsatı geçici iptal kararının mevzuata uygun oladığını, davacının uğradığını belirttiği zararının müvekkilinin eyleminden değil dava dışı emniyet müdürlüğünün usule aykırı işleminden kaynaklandığını, davalının zararını müvekkilinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu ve bir dayanağının bulunmadığını, ayrıca davacının zararının nelerden ibaret olduğunu tam olarak açıklamadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

- Davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşme, -Ankara CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası, -... İl Emniyet Müdürlüğünün ..ruhsat nolu Patlayıcı Madde Kullanım Ruhsatına dair dosya ve verilen geçici iptal kararı, -... İdare Mahkemesinin ... karar sayılı dosyası, -Taraflarca düzenlene ihtarnameler, -Bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlar, -Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı şirket ile davalı arasında 01.10.2017 tarihinde 2019/142 YYIL numaralı Patlayıcı Madde Alımı ve Patlatma Hizmet İşi Sözleşmesi imzalanmıştır. ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü, ... Cumhuriyet Başsavcılığına muhatap 27.03.2019 tarih ve 629427554.35447-(62699)-340 sayılı ... ... İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic.Ve San.A.Ş.Hk.konulu yazısında;".... Bulvarı No:29 adresinde faaliyet gösteren ... ....İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San.

A.Ş.'ye Valilik Makamının 29.09.2017 tarih ve 1399 sayılı Olurları ile 2017/21 İzin Belge No ile Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesi düzenlenmiş olduğunu, şirketin 05.03.2019 tarih ve 4908/254 sayılı dilekçe ekinde bildirilen depo, ateşleyici ve nakilci güvenlik belgesi sahiplerinin eklenmesi talebinde bulunmuş olduğunu, dilekçe ve ekli belgelerin incelenmesinde 2017/21 izin belge no'lu Patlayıcı Satın Alma Ve Kullanma İzin Belgesinin arka sayfasında bulunan ve her kullanımda depo sorumlusu tarafından işlenen dinamit, kapsül, anfo ve fitil yazıldıktan sonra satış sorumlusu bilgileri ve imzasının bulunmadığı,

izin belgesinin arka sayfası dolduktan sonra taraflarına müracaat edilmeden ve müdürlükçe imzalı ve kaşeli olarak verilmesi gereken, ancak şablon olarak kendilerince imzasız ve kaşesiz olarak çıkarılan ek sayfaya devam edildiği ve yine satış sorumlusunun bilgileri ile imzasının bulunmadığı, düşümler yapılırken 40.734 adet Kapsülden 162 adet Kapsülün düşülüp, 40.572 adet kalan yazılması gerekirken 40.672 adet Kapsül yazıldığının anlaşıldığı, 6551 sayılı Kanunun uygulamasını gösteren 87/12028 Karar Sayılı Tüzüğün "İdari ve Adli İşlemler" başlıklı 129. maddesinde.

"İzin belgesi sahiplerinin Tüzük hükümlerine aykırı hareketlerinin belirlenmesi halinde, aykırılığın giderilmesi için kendilerine yeterli süre verilerek uyanda bulunulur, Ateşleyici yeterlilik belgesi almış olanların bu Tüzük hükümlerine aykırı davranışlarının belirlenmesi halinde, bunun yinelenmemesinin kendilerine yazılı olarak bildirileceği, aykırılığın giderilmemesi veya aykırı davranışın yinelenmesi halinde, ilgililerin belgelerinin İçişleri Bakanlığı, belgeyi veren Valilik veya belgenin kullanıldığı yer Valiliğince geçici veya sürekli olarak geri alınacağı, aykırılığın suç oluşturması halinde,

durumun Cumhuriyet Savcılığına bildirilmekle birlikte belgeler geçici veya sürekli olarak geri alınır" hükmüne amir olduğunu, belirtilen hususlar gereği ... ... İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.S. hakkındaki adli işlemlerin başlatılması için" ilgili belgelerin gönderildiği belirtilmiştir. Emniyet Müdürlüğü yazısı üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma sonucunda, dosyanın Yetkisizlik nedeniyle ...

Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiş olduğu, anılan Cumhuriyet Başsavcılığının da Yetkisizlik nedeniyle soruşturma dosyasını Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiş olduğu, ... ve ... ... İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic. ve San A.Ş.'nin şüpheli olduğu Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma Nolu dosyasında verilmiş olan 27.09.2019 tarih ve ... K. sayılı kararda; "...

Soruşturma konusu dosya içeriği, şüpheli şirket yetkililerinin sunmuş olduğu dilekçe ve ekleri ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde şikâyete konu belgelerde bulunması gereken imza ve kaşelerin bulunmamasının 6551 sayılı yasa ve ilgili Tüzük uyarında idari yaptırım konusu olduğu, belgede belirtilen hatalı bildirimin kasten yapıldığında dair haklarında dava açmaya yeterli delil ve emare bulunmadığı, söz konusu yanlışlığa konu olan belgenin imza ve kaşe eksikliği nedeni ile de resmi belge vasfını kazanamadığı,

böylelikle şüpheliler üzerine atılı Resmi Belgede Sahtecilik suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla, Şüpheliler Resmi Belgede Sahtecilik suçundan kamu adına Kovuşturmaya Yer Olmadığına" hükmedilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Davacıya ait Patlayıcı Ruhsatının davalı ile imzaladığı sözleşmenin sona ermesinden yaklaşık 80 gün sonra (22.03.2019 tarihinde) evrakta sahtecilik iddiası ile dava dışı idarece geri alınmış olduğu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda evrakta sahtecilik suçu yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından şüpheliler hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına ilişkin karardan sonra davacı şirket patlayıcı ruhsatının 10.10.2019 tarihinde iade edilmiş olduğu, hususları tespit edilmiştir.

Davacı şirketin Patlatma Ruhsatının geri alınması ile ilgili idari işlemin iptali amacıyla 08.05.2019 tarihinde Yürütmenin Durdurulması talepli olarak ... İdare Mahkemesinin ..E. sayılı dosyasında. açmış olduğu davada verilen 2019/580 K. sayılı kararın İstinafı ile ilgili olarak davacı şirket vekilinin Ankara Bölge İdare Mahkemesine müracaat etmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin ...

Karar sayılı kararı ile davacının Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin geri alınmasına ilişkin olayda yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının tespiti ile davanın reddine dair verilen kararın onaylandığı anlaşılmıştır. Davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilmiş olan sözleşmenin 31.12.2018 tarihinde sona ermiş olduğu, davacı şirket ile dava dışı ... ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi arasında 02.01.2019 tarihinde ... ...

Çimento Fabrikası Ocak İşleri Sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 01.10.2017 tarihinde Patlayıcı Madde Alımı ve Patlatma Hizmet İşi Sözleşmesi imzalandığı ve 72435 ruhsat nolu Patlayıcı Madde Kullanım Ruhsatına ... İl Emniyet Müdürlüğünün verilen geçici iptal kararı ile ruhsatın alındığı tartışma konusu değildir.

Taraflar arasında çekişmeye konu olan ise ; 72435 ruhsat nolu Patlayıcı Madde Kullanım Ruhsatına ... İl Emniyet Müdürlüğünün verilen geçici iptal kararı ile ruhsatın iptal edilmesine neden olan eylemlerin tarafların ihmali ile gerçekleşip gerçekleşmediği, hangi tarafın ihmali ile gerçekleştiği, davacının 3. Şahıstan aldığı hizmet nedeniyle davalıdan alacak istemlerinin haklı olup olmadığıdır.

Mahkememiz tarafından çözümlenmesi gereken sorun, davacının patlayıcı madde kullanımına ilişkin ruhsatının ... Emniyet Müdürlüğü tarafından geçici olarak iptaline ilişkin kararın usulüne uygun olarak verilip verilmediği, iptal kararının hangi eylemler sebebiyle verildiği, davalı şirketin ruhsatın iptalinde herhangi bir kusurunun bulunup bulunmadığı, davacının davalı eyleminden kaynaklı menfi ve müspet zararının bulunup bulunmadığı, davacının zararı var ise miktarı ve davalının zarardan sorumlu olup olmadığı ile ilgili olduğu için bu konuyu irdeleyen raporlar alınmıştır.

Mahkememiz tarafından seçilen bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 10/09/2020 tarihli kök ve 15/02/2021 tarihli ek raporda; ...

Valiliği Emniyet Müdürlüğü'nce 29.09.2017 tarihinde ... ... işçi Birliği İnşaat Malzemeleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye 2017/21 sayılı Patlayıcı Madde Satın Alma Ve Kullanma İzin Belgesi verilmiş olduğu, davacının fabrikanın ihtiyaç duyduğu hammaddeyi temin edebilmek için gerekli olan patlatma işi ile ilgili davalı firma ile imzalamış olduğu, sözleşme kapsamında davalı firmaca 13.03.2019 tarihinde kadar hizmet verilmiş olduğu, davacı firma Patlayıcı Madde Satınalma Ve Kullanma İzin Belgesine işlenen malzeme miktarı ile ilgili hesaplamanın hatalı yapılması nedeniyle, davalı izin belgesinin ...

Valiliği Emniyet Müdürlüğünce geri alınmış olduğu, Davacı firma Patlayıcı Madde Satınalma Ve Kullanma İzin Belgesinin geri alınması nedeniyle, davacının hammadde ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla kırıcılı makinalarla hizmet almak amacıyla dava dışı ... ....Ltd.Şti. ile yeni bir sözleşme imzalamış olduğu,

Patlayıcı Madde Satınalma ve Kullanma İzin Belgesi üzerinde davalı çalışanları tarafından yapıldığı anlaşılan matematiksel hata nedeniyle, davacı yana ait izin belgesinin geri alınması nedeniyle artan davacı maliyetinin davalı tarafından karşılanması gerekeceği kanısına varılması durumunda davacının davalıdan talep edebileceği tutarın KDV hariç 362.854,48 TL olacağı, sözleşme gereği davacı şirketin, işin her aşamasında teknik ve idari kontrol yapmaya yetkili olduğu,

kontrol görevini yerine getirmemiş olması nedeniyle uğradığı maliyet farkının 1/2'sini davalıdan talep edebileceği kanısına varılması durumunda, davacının davalıdan talep edebileceği tutarın KDV hariç 181.427,24 TL olacağı, şeklinde görüş bildirmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalının, davacıya ait fabrikanın hammadde ihtiyacının karşılanması ile ilgili patlatma işini üstlenmiş olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı şirketin 05.03.2019 tarihinde ... Valiliğine muhatap dilekçesi ekinde bildirilen depo, ateşleyici ve nakilci güvenlik belgesi sahiplerinin eklenmesi talebinde bulunmuş olduğunu, ...

Valiliğince dilekçe ekli belgelerin incelenmesinde 2017/21 izin belge no'lu Patlayıcı Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin, Ruhsatın arkasında bulunan ve her kullanımda davalı ... personeli olan depo sorumlusu tarafından işlenen bölümde davalı ... satış sorumlusunun bilgilerinin ve imzasının bulunmadığı, Patlayıcı Ruhsatı'nın arka sayfasının dolduğu ve Emniyet Müdürlüğü'ne müracaat edilerek sayfanın imzalı ve mühürlü halinin temin edilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, izin belgesine ek bir sayfa yapılarak kayda devam edildiği, bu sayfada da davalı ... satış sorumlusunun bilgilerinin ve imzasının bulunmadığı,

Kullanılan malzeme düşümlerini yapılırken kayıtların doğru tutulmadığı, vb.) davranıldığı tespitlerinde bulunarak ilgili Tüzük hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle de 22.03.2019 tarihli karar ile ruhsatın geçici olarak geri alınmasına karar verilmiş dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin Firmanın Yükümlülükleri başlıklı 7.maddesinde.

"7.3 FİRMA işbu Sözleşme'deki işleri yerine getirirken, 29 Eylül 1987 gün ve 19589 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük" ve ilgili mevzuat hükümlerine ve varsa/olursa değişikliklerine aynen uyacaktır, buna aykırı davranılması halinde, oluşacak hukuki ve ceza-i sorumluluk kendisine ait olacaktır." şeklinde hüküm içerdiği, anılan sözleşmenin Yapılacak İşler başlıklı 9. maddesinde.

"9.6 İşin her aşamasında teknik ve idari kontrolü yapmaya ... yetkilidir. Deliklerin şarjı ve patlatma işlemleri ... yetkilisinin gözetimi altında yapılacaktır." şeklinde hükümler içermektedir. Bu hükümlere göre davalı yapılan işlemlerin mevzuata uygun olması konusunda sorumlu iken davacı tarafta yapılan işlemleri her aşamada kontrol etme hakkına sahiptir.

Bu kapsamda dava konusu olayın meydana gelmesinde her iki tarafın eşit derecede sorumlu ve kusurlu olduğu kanaatine varılarak davacının uğramış olduğu zararın 1/2 nispetinde davalıdan tahsili gerektiği kabul edilmiştir.

Toplanan deliller ve yapılan değerlendirme sonucu. Davalının sözleşmede belirtilen yükümlülükleri ihmali neticesinde, davacının, Patlayıcı Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin, geçici olarak iptaline sebep olduğu, tarafların meydana gelen olayda eşit derecede kusurlu bulundukları, davacının davalıya ...

Noterliği aracılığı ile keşide edilen 30 Nisan 2019 tarihli ve 1095 yevmiye numaralı ihtarname KDV hariç 119.586,01 TL'nin talep 10 gün içerisinde ödenmesinin istendiği ihtarın 02/05/2019 tarihinde tebliğ olduğu, davacının bilirkişi hesaplamalarına göre KDV hariç 362.854,48 TL zararının olduğunu, tarafların eşit sorumluluğu nedeniyle 1/2'sini yani KDV hariç 181.427,24 TL davalıdan talep edebileceği, davacı vekilinin 02/04/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini KDV hariç 362.854,48 TL ıslah ettiği,

davacının ihtar ile zararın KDV hariç 119.586,01 TL'nin talep 10 gün içerisinde ödenmesinin istendiği ihtarın 02/05/2019 tarihinde tebliğ temerrüdün 13/05/2019 tarihinde gerçekleştiği, geri kalan 61.841,23 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği kanaatine varılıp, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.