Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/50 K.2022/378

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalılar arasında farklı tarihlerde, ... İşletme Müdürlüğü Genel Temizlik ve Ziraat Hizmetleri Alım İşi kapsamında sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeler kapsamında ... ...

Terminal İşletme Müdürlüğünün bir kısım işlerinin bu şirketlere yaptırıldığını, dava dışı işçilerin de bu şirketler nezdinde çalıştığını, davacı şirket tarafından ..., ... isimli işçilere kıdem tazminatlarının 23.01.2019 tarih ve 0133 sayılı Genel Müdürlük Olur'u ile 05.02.2019 tarihinde ödendiğini, somut olayda, davacı kurum ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, davalı alt işverenler ve karşı sözleşmeye konu işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle davacı kurum ile birlikte müteselsilen sorumlu bulunduğunu, davalı alt işveren işçileri,

işyeri ve iş sözleşmesinin devri kurallarına göre davalılar nezdinde çalışmaya devam ettiği davalı alt işverenler arasında bağ bulunması sebebiyle açılan işbu rücu davasının tek olarak açıldığı, ayrıca, davalılardan ... Grup Temizlik ve Gıda San. Tic.

A.Ş. ile yapılan 21.12.2011 tarihli sözleşmede, sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Ankara Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir hükmüne yer verildiğini, davalılardan biri için yetkili olan mahkemenin diğerleri için de yetkili olduğunu, davacı kurum ile davalılar arasında yapılan sözleşmelerde, işçilere ödenecek tazminat ve alacaklardan davalıların sorumlu olacaklarına dair özel hüküm bulunduğunu;

tarafların serbest iradeleriyle düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri diğerlerini bağlayacağından ve kanunen de alt işverenlerin işçilerin alacaklarından sorumlu olmaları sebebiyle işçinin davalı alt işverenlerin nezdinde çalıştığı dönemlere isabet eden kıdem tazminatlarının tamamının davalılardan rücuen tahsili gerektiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu belirtilerek her bir şirket açısından dilekçede belirtilen alacakların ödeme tarihi olan 05.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/50 Esas sayılı dosyası ile, müteveffa ...’ın da aralarında bulunduğu davalılar aleyhine rücuen alacak davası açıldığını, davalılardan ...’ın vefat ettiği anlaşılmış; bu sebeple mahkemece tarafımıza müteveffanın mirasçılarının tespit edilmesi, mirasçılara karşı ayrı bir dava açılması ve bu ek davanın ana dava olan 2020/50 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesi için bir sonraki duruşmaya kadar süre verildiğini, bu sebeple tarafımızca ...’ın mirasçılık belgesi istemiyle mahkemeye başvurulduğunu, Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Esas numaralı dosyasında alınan mirasçılık belgesi ekte sunulduğunu, bu belgeye dayanılarak ...’ın mirasçılarının davaya dahil edilebilmesi adına işbu ek davayı açtıklarını, müvekkil ile davalıların mirasbırakanı ... arasında, farklı tarihlerde olmak üzere ... İşletme Müdürlüğü Genel Temizlik ve Ziraat Hizmetleri alım işi kapsamında sözleşme imzalandığını, ... ... Terminal İşletme Müdürlüğü’nün bir kısım işleri bu şirketlere yaptırılmıştır.

Müvekkil Kurumca, söz konusu şirketler nezdinde çalışan işçiler ....’ın kıdem tazminatları; müvekkilin 23.01.2019 tarih ve 0133 sayılı Genel Müdürlük oluru ile 05.02.2019 tarihinde (asıl işveren) Müvekkil Kurum tarafından ödendiğini belirterek yargılama sürerken davalılardan ...’ın 15.07.2012 tarihi itibariyle vefat etmiş olduğu anlaşılmış, bunun üzerine müteveffanın mirasçılarına karşı ayrı bir dava açılması ve bu davanın Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/50 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... Sosyal Hiz. Turizm Dağıtım Organizasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 27.02.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

İşçilik hak ve alacaklarının 6552 sayılı Kanunun emredici hükümleri çerçevesinde idareye ait olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile kanunun emredici hükümlerinin bertaraf edilmeyeceğini, davalı şirketin arabuluculuk görüşmelerine usulüne uygun olarak davet edilmediğini, söz konusu görüşmeler hakkında bilgi sahibi olmadığını, kıdem tazminatı ve ödemesi yapılan işçinin hukuksal ve ekonomik bağımsızlığı bulunan iki ayrı işverenin olmadığınu, bu kapsamda meskur işçilik alacaklarından sadece asıl işveren olan davacı İdarenin sorumlu tutulması gerektiğini, dava dışı işçinin davacı idareden emir ve talimat alarak çalıştırıldığını,

davacı İdarenin işe alma ve işten çıkarma yetkisini elinde bulundurmuş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu olayda davacı yanın iddialarının aksine alt işveren - asıl işveren ilişkisinin gerçek anlamıyla var olmadığını, benzer uyuşmazlıklarla ilgili Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararlarının da bu yönde bulunduğunu, rücu ilişkisine gerekçe olarak gösterilen sözleşme maddeleri Genel İşlem Koşulu olduğunu, meskur maddelerin yok hükmünde olduğunu, bir an için taraflar arasındaki rücu ilişkisinin varlığının kabul edildiği varsayımında dahi,

davalı şirketin davacı yanın ileri sürmüş olduğu gibi işçilik alacaklarının tamamından sorumlu tutulamayacağını, davacı şirketin dava dışı işçiye ödenmiş olan işçilik alacaklarından sadece ihaleyi almış olduğu dönemle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2015 tarihli kararının da bu yönde olduğunu, davalı şirket sorumlu tutulacaksa dahi işçilik alacaklarından %50 olarak ve sadece kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere sorumlu tutulabileceği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... Grup Lojistik San. Tic. A.Ş. ile ... Grup Temizlik ve Gıda San. Tic.

A.Ş. vekili tarafından verilen 30.06.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığınu, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, dava dışı işçinin dava konusu alacağından davacı kurumun asıl işveren olması nedeniyle İş Kanununun 2/6. maddesine göre sorumluluğunun bulunduğunu, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceği hususunun düzenlendiğini,

22.02.2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7166 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11.09.2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverene rücu edilemeyeceğine dair düzenleme yapıldığını, asıl-alt işverenlik ilişkisinde, Kanundan kaynaklanan bir teselsül halinin söz konusu olduğunu,

asıl ve alt işverenler dış ilişki itibariyle müteselsilen sorumlu bulundukları, iç ilişkide ise bu husustaki nihai sorumluluğunun hangi tarafa ait olduğu konusunda tarafların kendi aralarında sözleşme yapabildikleri belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava ve birleşen dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatının davalı şirketlerden rücuen tahsili isteminden ibarettir.

Davacı ... Şirketi'nin dava dışı işçiler ...'a ödediği kıdem tazminatlarını davalı alt işverenden hizmet alım sözleşmesine istinaden talep ettiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçiler .... için 05/02/2019 tarihinde ödenen kıdem tazminatının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, her bir davalının sorumlu olması gereken tutarların ne olması gerektiği hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak hizmet alım sözleşmeleri ile eki idari teknik ve şartnameleri, söz konusu dava dışı işçilere ait SGK iş yeri kayıtları dosya içerisinde konularak tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamında ön inceleme aşamasında taraf teşkilinin davalılardan ... dışındaki davalılar yönünden sağlandığı, bu davalının ise dava tarihinden önce olacak şekilde 15/07/2012 tarihinde vefat ettiği UYAP kayıtlarından tespit edilmiş, bu nedenle bu davalı yönünden açılan davanın dava şartları yokluğu nedeniyle asıl davada usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, davacı vekilinin beyanlarında ölü ... yönünden mirasçıları tespit ederek ayrı bir dava açtıklarını beyan ettiği anlaşılmış,

açılan bu davanın Ankara 6. ATM'nin ... sayılı dosyası üzerinden ölü davalı ... mirasçıları aleyhine açıldığı ve mahkememiz dosyası ile birleştirme kararı verildiği görülmüş, yapılan incelemede ... mirasçıları ile usulüne uygun zorunlu arabuluculuğa gidilmeden birleşen davada dava açılmış olduğu tespit edilerek birleşen davanın da bu nedenle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davalılar yönünden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda konusunda uzman bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulan 31/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ...-Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi tarafından dava dışı işçiler için ödenen kıdem tazminatı miktarından davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların ... - ... Uluslararası Çiçekçilik'in 20.819,77-TL'den, ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv. Turz Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin 70.589,49 TL'den, ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv. Turz. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - ... Uluslararası Çiçekçilik ... İş Ortaklığı'nın 8.795,66-TL'den, ... Grup Bina ve Tesis Yönetimi Özel Eğitim ve Dan. Danışmanlık Ltd. Şti.'nin 925,56-TL'den, ... Temizlik Mad. Kimya ve Sosyal Hiz. Gıda Tur. İnş. Malz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 985,35-TL'den, ... Grup Lojistik San. Tic. A.Ş.'nin 24.830,94-TL'den, ... Grup Temizlik ve Gıda San. Tic.

A.Ş.'nin 28.299,38-TL'den, ... Sosyal Hiz. Turizm Dağıtım Organizasyon İnş. San. Ve Tic, Ltd. Şti.'nin 70.916,99-TL'den sorumlu olduğunu, davacı ... tarafından dava dışı işçilire ödenen kıdem tazminatının 8.795,66-TL'sinden davalılardan ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv. Turz. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle ...

Uluslararası Çiçekçilik ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağını, 228.802,48-TL'nin 05.02.2019 tarihinde ödendiğini, davacı ... tarafından davalı şirketlere gönderilen 07.02.2019 tarihli yazı ile hesaplanan miktarların ödenmesinin talep edildiğini, ancak bu yazıların davalı şirketlere tebliğine ilişkin belgelerin dosyada mevcut olmadığını, incelenen sözleşmeler arasında davacı ... ile ... Grup Bina ve Tesis Yönetimi Özel Eğitim ve Danışmanlık Ltd.

Şti. ile imzalanan sözleşmenin olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi tarafından bildirilen eksiklik ikmal edilip, davalı ...

Grup Şirketi ile yapılan hizmet sözleşmesi ve eki şartnameler celbedilerek dosyaya konulmuş, itirazları karşılar şekilde bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişinin 02/01/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davacı ...-Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi tarafından dava dışı işçiler için ödenen kıdem tazminatı miktarından davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların ...'ın 22.093,77 -TL'den, ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv.

Turz Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 70.649,82 TL'den, ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv. Turz. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - ... Uluslararası Çiçekçilik ... İş Ortaklığı'nın 8.820,28 -TL'den, ... Grup Bina ve Tesis Yönetimi Özel Eğitim ve Dan. Danışmanlık Ltd. Şti.'nin 964,48 -TL'den, ... Temizlik Mad. Kimya ve Sosyal Hiz. Gıda Tur. İnş. Malz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 1.024,29 -TL'den, ... Grup Lojistik San. Tic. A.Ş.'nin 26.001,16 -TL'den, ...

Grup Temizlik ve Gıda San. Tic. A.Ş.'nin 28.364,91 -TL'den, ... Sosyal Hiz. Turizm Dağıtım Organizasyon İnş. San. Ve Tic, Ltd.

Şti.'nin 70.883,77 -TL'den sorumlu olduğunu, ... yönünden hesaplanan 22.093,77 TL'den mirasçıların sorumlu olduğu miktarların ise mirasçı ...'ın 3.682,295 TL'den, mirasçı ... ...'ın 3.682,295 TL'den, mirasçı ... ...'ın 3.682,295 TL'den, mirasçı ... ...'in 3.682,295 TL'den, mirasçı ... ...'ın 3.682,295 TL'den, mirasçı ... ...'ın 3.682,295 TL'den sorumlu olacağını, ... ve ... Organizasyon Halkla İlişkiler Özel Güv. Turz. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığının dava dışı işçilere yapılan 8.820,28-TL ödemeden mirasçıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu miktarların ise mirasçı ...'ın 1.470,04 TL'den, mirasçı ... ...'ın 1.470,04 TL'den, mirasçı ... ...'ın 1.470,04 TL'den, mirasçı ... ...'in 1.470,04 TL'den, mirasçı ... ...'ın 1.470,04 TL'den, mirasçı ... ...'ın 1.470,04 TL'den sorumlu olacağının bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin talebini 18/04/2022 tarihli dilekçesi ile ıslah ederek ıslah dilekçesi sunduğu, bakiye harcı yatırdığı, karşı taraflara tebliğe çıkartılmış olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin dava dışı işçiler .... yönünden yapılan değerlendirmeler sonucu kıdem tazminatı ödemeleri yaptığı, yaptığı bu ödemeleri hizmet alım sözleşmelerine istinaden bu işçilerin çalıştığı davalı şirketlerden çalışma süreleri ile orantılı ve sınırlı talep ettiği, bilirkişi ek raporunda yapılan hesaplamalar doğrultusunda ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi kapsamı da dikkate alınarak ölü davalı ... ile birleşen davada ... mirasçıları dışında yer alan davalılar yönünden hesaplanan tutarların,

taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile eki şartname kapsamına göre kıdem tazminatı ödemelerinin davalı şirketlerin sorumlu tutulmalarına göre davalı şirketlerden ayrı ayrı tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.