Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/907 K.2023/64

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2022/907 Esas

KARAR NO : 2023/64

DAVA

Tazminat (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/11/2017

KARAR TARİHİ : 01/02/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 14/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf mahkememize sunduğu dilekçesinde Özetle ; müvekkilinin "...." adresinde bulunan "...." yu devren satın almak için, işletme sahibi ... ile görüştüğünü ve taraflar arasında, söz konusu işletmenin 209.000,00 TL devri konusunda anlaşma sağlandığını, fakat ...'ın, işletmeyi kendisi işletmesine rağmen, ruhsatının yeğeni .... adına olduğunu müvekkiline belirttiğini, dolayısıyla dava açılırken, husumetin her iki kişiye de yöneltildiğini, söz konusu işletmenin müvekkili tarafından bedeli tamamen ödenerek devralındığını, devir işlemi ve devir bedelinin tamamen ödenmesinin, 28.09.2017 tarihinde gerçekleştirildiğini,

fakat müvekkilinin söz konusu işletmeyi devraldıktan sonra, ...

Belediyesi ile ruhsat için yaptığı görüşmelerde, işletmenin bacasının ruhsat için gerekli uygunluğa sahip olmadığını öğrendiğini, Belediye yetkililerinin, bacanın bu haliyle ruhsata uygun olmadığını ve uygun hale gelebilmesi için de dükkanda tadilat yapılması gerektiğini belirttiğini, müvekkilinin bu tadilat masrafının 40.000 TL ile 50.000 TL arasında bir bedele mal olacağını öğrendiğini, işletmede bulunan ve "ayıplı mal" niteliği doğuracak olan bu eksikliğin, işletmenin devri sırasında ... tarafından müvekkiline bildirilmediğini, müvekkilinin işletmeyi devraldıktan sonra,

işletmenin dış kısmında bulunan ve duvarlarla çevrili, bahçe olarak kullanılan bölüm hakkında, ...

Belediyesi'nin 13.07.2017 tarih ve ..... sayılı yıkım kararı olduğunu öğrendiğini, maldaki çok önemli bir ayıp niteliğinde olan bu durumun devir sırasında müvekkiline bildirmediğini belirterek müvekkilinin satılan ayıplı malı geri vermeye hazır olduğunu ve sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istediğini, müvekkilinin sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanmasına karar verilmesine,

ilgili işletmenin devir bedeli olarak ödenen 209.000,00 TL'nin satış sözleşmesi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine, devir tarihinden hüküm tarihine kadar geçecek zamanda müvekkilinin işletmenin bulunduğu dükkan için ödediği (aylık 6.000,00 TL) kira bedelinin hesaplanarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, noterde yapılan satış sözleşmesi masrafı, yargılama gideri, harç ve masraflar ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Yargılama sırasında sadece ödediği devir bedeli olan 209.000,00 TL nin davalılardan tazminini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunmamış ancak davalı katıldığı 15/03/2018 tarihli celsedeki beyanında özetle, davalı ... ... ile birlikte ortak işlettiği M.....'yu içindeki malzemelerle birlikte işletmesi için davacıya sattığını, kafenin mülkiyetinin başka bir şahsa ait olduğunu, davacı ile aralarında kira ilişkisi olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Baraç adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunmamış ancak davalı katıldığı 15/03/2018 tarihli celsedeki beyanında özetle, diğer davalı ... ile birlikte ortak işlettiği ....'yu içindeki malzemelerle birlikte işletmesi için davacıya sattıklarını, kafenin mülkiyetinin başka bir şahsa ait olduğunu, davacı ile aralarında kira ilişkisi olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiş, davalı vekili 15/03/2018 tarihli celsedeki beyanında davanın reddini talep etmiştir.

Dosyanın, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 14/04/2022 tarih, 2022/497 Esas, 2022/496 Karar sayılı kararının üzerine dosyanın Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/224 Esas, 2022/194 Karar sayılı dosyası ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

TOPLANAN DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ayıplı mal bedelinin ve yapılan masrafların iadesi istemine ilişkindir.

İlgili kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılarak tüm bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmış, tarafların delilleri toplanmış, tanık beyanı alınmıştır.

Türk borçlar Kanunu 219. Maddesine göre; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

Aynı yasanın 223. Maddesine göre; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."

Yine, 227.maddesine göre, malın ayıplı olması halinde, alıcı dört seçimlik haktan bir tanesini seçebilecektir. Buna göre; alıcı dilerse malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşemeden dönebilir, malı elinde tutarak ayıp oranında satış bedelinden uygun bir miktarın indirilmesini talep edebilir, bu yollara başvurmadan malın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini isteyebilir veya aşırı bir masraf gerektirmediği taktirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteyebilir.

Somut olayda taraflar arasında Alıcı (Davacı) ... ile Satıcı (Davalılardan) ...

İle dava dışı Emlakçının imzaları bulunan 28.09.2017 tarihli Sözleşme yapıldığı bu sözleşmeye göre; ...... da bulunan İşletmenin (....) belirlenen koşullardadevredilmesi için anlaştıkları, devir bedelinin 209.000 TL olduğu, 10.000 TL kaparo düşüldükten sonra kalan 199.000 TL nin satıcıya Noterden Sözleşme yapılmasıyla birlikte aynı gün ödendiğinin yazılı olduğu yine, Ankara 26. Noterliğinde Satıcı Davalı ... ... ile Davacı ... .....arasında aynı gün 28.09.2017 tarih ve 131965 Yevmiye no ile yapılan sözleşmede ise.

Şehit Adem Yavuz Sokak No: 4/A adresindeki işletme adı Muhabbet Cafe Bistro olanı işletmeyi ve bu işletmeye ait işletme hakkının tamamının ve içinde bulunan demirbaşların tamamının 3.000 TL bedel karşılığında devir ve teslim edildiği, devir bedelinin nakten ve tamamen alındığı başka bir alacak kalmadığının, beyan ve kabul edildiği ilgili sözleşme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yine dosyaya kazandırılan bilgi ve belgelere göre, ... Belediyesi tarafından Davalı ... ...ç'a gönderilen ... Belediyesinin 08.09.2017 Tarih ve 831 Sayılı yazısında, ....(Dava konusu taşınmaz) adresli işyerinde, yerinde yapılan 06.09.2017 tarihli incelemede, Söz konusu dükkanın önünün tamamen kapatılması, bacasının (Projesinde) olmadığı, yangın çıkışının uygun hale getirimesi ve çıkışın önünde bulunan masa, sandalyelerin kaldırılması, tüm kullanılan tezgah arkalarının fayans, mutfak için boya badana yaptırılması, genel temizlik, hijyen sağlanması için ruhsat denetim heyetince tespit edilen bu eksikliklerin 15 günlük süre içerisinde giderilmemesi durumunda verilen 09.08.2017 tarih ve 2264 sayılı Ruhsatın iptal edileceğinin bildirildiği görülmüştür,

... Belediyesi tarafından ....adına Davalılardan ... adına 2. Sınıf Kafeterya Faaliyet Konusuyla verilen, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının 28/08/2017 tarih ve 2964 savılı olduğu, yine, Dosyada bulunan, ...

Belediyesinin Dava konusu işyerinin projesine aykırı hususların giderilmesi için verilen 15 günlük sürede, aykırılıkların giderilmemesi nedeniyle ilgiliye (Davalılardan ...) verilmiş olan 09.08.2017 tarih ve 2264 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının 28.12.2017 Tarih ve 17097 sayılı Başkanlık Oluru ile iptal edildiği ve faaliyetten menine ilişkin Belediye Encümenince 02.01.2018 Tarih ve 23.27 nolu kararın alındığı görülmüştür. ...

Belediye Encümeninin 13.07.2017 Tarih ve 2571.13 nolu Kararının incelenmesinden ise; " 05.06.2017 gün ve 171/8637 sayılı tespit tutanağı ve eklerinin incelendiği, Bina girişine göre sağ mağaza önüne isabet eden bahçe kısmının 5,50 X 3,90 5 21,45 m? ebadında hs3,00 m yüksekliğinde Duvar * Metal konstrüksiyon «4 cam üzeri tente ile kapatıldığı, imalatların tamamlarımış olduğunun tespit edildiği, Mal Sahibi ....(Dava Dışı) hakkında 05.06.2017 gün ve 171/8837 sayılı tespit zaptının tanzim edilerek tebligatın aynı gün gerçekleştirildiği,

05.08.2017 günü ilgililere 1 aylık süreli tebligat yapılarak yazının tebliğ edilmiş olmasına rağmen meydana getirilen değişikliklerin verilen süre içerisinde ortadan kaldırılmadığı Teknik elemanlarca 2. Kez yapıları kontrolde görülerek 10.07.2017 tarihli raporun tanzim edildiği, 3194 Sayılı İmar Kanunun 32. Maddesi gereğince Zabıt konusu hususların yıkım ile ilgili kısmının Yapı Kontrol Müdürlüğünce onaylı Mimari Projesine uygun hale getirilmesi,

ayrıca 3194 Sayılı İmar Kanununa istinaden hazırlanmış İmar Yönetmeliğinin 10. Maddesinin 2. Fıkrası gereğince Mimari Projesine aykırı yapılan kısımların Yıkım Programına alınması hususlarını belirten karar ... Belediyesi Encümenince Karar altına alınmıştır." denildiği anlaşılmıştır.

Davacı bu ayıbı öğrendikten sonra işyerinin anahtarını emlakçıya teslim etmiş ve işyeri 18.03.2018 günü dava dışı üçüncü bir kişiye verilmiştir. Keşif sırasında da belediyenin belirlediği imara aykırılıkların giderildiği rapor edilmiştir.

Her ne kadar emlak alım satım devir sözleşmesi davalı ... ile imzalanmış, noter devir senedi de davalı ... Baraç ile imzalanmış ve davalı ... Baraç vekilinin müvekkilinin devir sözleşmesini imzalamaktan ve orada yazılı 3.000,00 TL bedel dışında sorumluluğunun olmadığını bildirmişse de işyerinin ...'a ait olması, emlak alım sözleşmesinde noterden devir işleminin yapılması ile 209.000 bedelin kapora olarak alınan 10.000,00 Tl indirildikten sonra kalan 199.000,00 TL'nin alındığının yazılı olması dikkate alındığında davalıların birlikte hareket ettikleri bunun davalılar arasındaki iç ilişki olduğu ve davacıya karşı birlikte sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Davacının, dava açmadan önce iş yerinin anahtarlarını emlakçıya verdiği ve 16.03.2018 gün ve 933 sayılı ticaret sicil gazetesindeki ilana göre de iş yerinin ..... Turz. San. Tic. Ltd. Şti. taraftan işyeri adresi alarak bildirilip tescil edildiği anlaşılmıştır.

Yine davacı vekili şimdilik iş yeri devri için ödedikleri 209.000,00 TL dışında bir alacak taleplerinin olmadığını bildirmiştir.

Yine dinlenen davacı tanığı olarak dinlenen emlakçı..... emlakçılık yaptığını, davalı ...'ın iş yerini internetten bulup kendisine ulaştığını, "..." ta bulunan cafe tarzında çalışan dükkanı sağlık sorunları nedeni ile hemen satmak istediğini söylediğini, müşteriyi bulun ben gerekli konuşma ve anlaşmaları yaparım dediğini, satıcı Fatma hanım, eşi ve kendisi ile çalışanının birlikte dava konusu yere gittiklerini, Hasan bey ile orada buluştuklarını, Fatma hanımın 170.000,00 TL yi elden verdiğini, Hasan beyle birlikte işyerinin karşısındaki notere gittiklerini ve işyeri devir sözleşmesini noterde yaptıklarını, son aşamada orada bulunduğu için gerçek satış bedelinin ne olduğunu bilmediğini, beyan etmiştir.

Tarafların sunmuş oldukları tüm deliller getirtildikten, gerekli tüm araştırmalar yapıldıktan sonra mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılmış ve bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor incelenerek dosya arasına alınmıştır.

İddia, savunma, taraflarca sunulan kanıtlar, bilirkişi raporu ve yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, davalı yanın işyerine ilişkin ayıbı bilmesine rağmen davacıya bilgi veremeden devrini gerçekleştirdiği, bu hali ile davalının söz konusu ayıptan sorumlu olduğu ve davacının davasının, kısmen kabulü ile kısmen reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.