Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/502 K.2025/176

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/502 Esas

KARAR NO : 2025/176

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - .... Av. ... -.... Av. ....

DAVALI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 01/04/2020

KARAR TARİHİ : 18/03/2025

YAZIM TARİHİ : 03/04/2025

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arası zorunlu arabuluculuk görüşmesinin yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, davalının işletmekte olduğu “...” isimli kafeteryanın davacıya devredilmesi konusunda tarafların anlaştığını, davalı şirket yetkilisi ... ile davacı arasında 08.07.2019 tarihli bir iş yeri devir protokolü düzenlendiğini, işbu devir protokolüne göre 01.08.2019 tarihine kadar davacının şirketini kurarak işletmeyi resmen devralacağını, devir ile ilgili işlemlerde davalının işletmenin mülk sahibinden kiranın devri için gerekli izinleri alacağını, davacının ... Ltd. Şti. adına 30.12.2019 tarihli teminat çeki vereceğini, aylık senetlerin ödenmesinden sonra davalının çekin iadesini yapacağını,

İş Yeri Devir Protokolüne Göre;

15.07.2019 vade tarihili senet 15.000,00 TL bedelli,

05.08.2019 vade tarihli senet 35.000,00 TL bedelli,

05.09.2019 vade tarihli senet 50.000,00 TL bedelli,

05.10.2019 vade tarihli senet 50.000,00 TL bedelli,

05.11.2019 vade tarihli senet 50.000,00 TL bedelli,

05.12.2019 vade tarihli senet 50.000,00 TL bedelli,

05.01.2020 vade tarihli senet 50.000,00 TL bedelli (05.01.2020 vade tarihli senet protokolde sehven 05.01.2019 olarak yazıldığı anlaşılmaktadır.),

Toplamda 300.000,00-TL karşılığında 09.07.2019 tarihinde işyerinin devredileceği hususunun düzenlendiğini, işbu senetleri davalı şirket yetkilisi ...'in elden teslim ettiğini, davalının protokolde yazıldığı gibi kendine ait ... Ltd. Şti.'nin 30.12.2019 tarih ... sayılı 300.000.00 TL tutarlı çekini teminat olarak verdiğini, davalı şirket yetkilisinin bu çeki elden teslim aldığını ve senetlerin ödemesi tamamlanınca çekin iadesinin yapılacağının kararlaştırıldığını,

Düzenlenen senetlere istinaden müvekkilince 15.07.2019 tarihinde 15.000,00-TL, 26.07.2019 tarihinde 30.000,00-TL ve 09.10.2019 tarihinde 25.000,00-TL olmak üzere toplam 70.000,00-TL ödeme yapıldığını, protokol hükmü gereğince davacının ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi'ni kurduğunu ve 24.07.2019 tarihinde tescil ettirdiğini, protokolde düzenlenen devir tarihinde devrin gerçekleşmediğini davalı tarafın davacıya pürüzler hallolana kadar sen işletmeye başla demesi üzerine müvekkilinin 09.07.2019 tarihinde davalı adına iş yerini fiilen çalıştırmaya başladığını,

Davalının devri sürüncemede bıraktığı iddiasıyla müvekkilinin iş yerini devralamadan 30.11.2019 tarihine kadar işlettiğini, bu süreçte devir gerçekleşmediği için pos cihazlarının davalı adına kayıtlı olduğunu bu sebeple de işletmeye kartla yapılan ödemelerin davalı hesabına geçtiğini ve bu tutarın 50.000,00-TL olduğunu, protokolde bu ödemelerin de davacıya devredileceğinin kararlaştırıldığını ancak devredilmediğini, davacının söz konusu işletmenin tamirat-tadilat ve yenileme işlemleri için 64.540,00-TL harcama yaptığını, sonuç olarak yukarda sayılan bedellerin toplamında davacı müvekkilinin zararının toplamda 184.540,00-TL olduğunu belirterek,

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

Davacıya ait ... Ltd. Şti.'nin 30.12.2019 tarih ... sayılı 300.000,00-TL tutarlı teminat çekinin iadesini, 08.07.2019 tarihli iş yeri devir protokolünün iptalini,

15.07.2019 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli senet,

05.08.2019 vade tarihli 35.000,00 TL bedelli senet,

05.09.2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet,

05.10.2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet,

05.11.2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet,

05.12.2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet,

05.01.2020 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senetlerin iptalini,

Senetlere binaen yapılan ödemelerin, işyerinin devredileceği güveniyle yapılan masraf tutarlarına ve davalının hesabına geçen kazanca ilişkin olarak şimdilik 50.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iadesi istenen çekin davacıya ait olmadığını, davacının protokole uyulmayarak iş yerinin devredilmediği iddiasına gerekçe olarak da işyeri ruhsatının olmayışını gösterdiğini, ancak işyerinin fiziki olarak davacıya devredildiğini ve davacı tarafından 4 ay süreyle işletildiğini, Davacının bu süreçte işletme giderlerini ödemediğini, kendi adına işletme ruhsatı almadığı gibi vergi açılışını dahi yapmadığını, işletme ruhsatının devredilebilir bir şey olmadığını, bu sebeple fiilen kullanılan firmanın davacı tarafından vergi açılışının yapılması ve işletme ruhsatı için ilgili kurumlara başvuru yapması gerektiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında mevcut "İş Yeri Devir Protokolü" başlıklı 08/07/2019 tarihli protokol kapsamında, davacı ... tarafından, davalı şirketin işletmekte olduğu "... "nın, davacıya devri karşılığında davacı tarafından ödeme amaçlı verilen 6 adet çek ile teminat olarak verilen çekin iadesi, ayrıca fiilen davacı tarafça iş yerinin işletilmesi sırasında, davalı şirket adına olan pos cihazına yapılan satış nedeniyle yapılan yapılan ödemelerin miktarı da belirtilerek davalıdan, iş yerine yapılan faydalı masraflar dahil oluşan davacı zararının, tarafların protokol kapsamında edimlerini yerine getirip getirmedikleri de belirlenerek davalıdan tahsili koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

Taraflarca delil olarak dayanılan 08/07/2019 tarihli devir protokolü, ödeme aracı olarak ve teminat olarak verilen çek örnekleri, 23/08/2017 tarihli zabıta tutanağı örneği, taraflarca delil olarak dayanılan faturalar, banka dekontları, tediye makbuzları, ... AŞ'ye yazılan müzekkereye verilen cevap ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkerelerle temin edilmiştir.

08.07.2019 tarihli devir protokolün incelenmesinden;

Taraflarının davalı ... Ve San. Tic. Ltd. Şti. (devreden) ve davacı ... (devralan) olduğu,

Protokolün ... isimli işletmenin devri konusuyla düzenlendiği, işletmenin protokolde listelenen senetlerle toplam 300.000,00-TL karşılığında devredildiği, işbu devrin 01/08/2019 tarihinde gerçekleşeceği, bu tarihten itibaren bütün yasal sorumlulukların ...”a ait olduğu, ...'a ait ... Ltd. Şti.'nin 30.12.2019 tarih ... sayılı 300.000,00-TL tutarlı çekini teminat olarak verdiğini, senetlerin ödemesi tamamlanınca çekin iade edileceği, 01.08.2019'dan itibaren işletmeye ait bütün aboneliklerin ...'ın kurduğu firmaya devredileceği, ... isim hakkı için 25.000,00-TL ödeneceği ve bunun karşılığında 10 yıllık kullanım hakkı alınacağı hususunda anlaşılarak tarafların protokolü imzaladığı anlaşılmaktadır.

Tüm deliller toplandıktan sonra nitelikli hesap bilirkişisinden 01/10/2024 tarihli rapor aldırılmıştır.

Taraflar arasında mevcut 08/07/2019 tarihli protokolde, davalı şirkete ait iş yerinin davacıya devredildiği 01/08/2019 tarihine kadar davacının şirket kurarak işletmeyi devralacağının, devirle ilgili işlemlerde davalı şirketin mal sahibinden gerekli izinleri alacağının kararlaştırıldığı görülmektedir.

23/08/2017 tarihli zabıta tutanağının incelenmesinden, davalı şirket ilgilisinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatını ibraz edememesi nedeniyle hakkında tutanak düzenlendiği,

...'nın 10/12/2021 tarihli yazısında dava konusu “... kafenin ruhsatsız faaliyet gösterildiği tespit edilen iş yeri hakkında alınan Encümen Kararı gereği iş yerinin 05/10/2017 tarihinde mühürlendiği, ruhsat başvurusu olmadığı tespit edilmiş olup, ayrıca Müdürlüğümüz teknik personellerince mahallinde yapılan tetkikte ... kahvehanesi isimli iş yerinin bulunduğu yerin, boş ve tadilat halinde olduğu tespit edilmiştir...” denildiği görülmektedir.

Bu durumda, protokol ile davacıya teslim edileceği kararlaştırılan 01/08/2019 tarihi itibariyle, iş yerinin mühürlü olduğu, davacıya mevzuata uygun bir şekilde devrinin mümkün olmadığı ve hukuken ayıplı olduğu, imzalanan protokolün hukuki imkansızlık nedeniyle baştan itibaren geçerli olmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki protokol geçerli olmamakla, davacı taraf sebepsiz zenginleşme kurallarına göre davalı şirkete ödeme amacıyla ve teminat amaçlı vermiş olduğu senetleri geri isteme hakkına sahiptir.

Bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davacı tarafın iş yerini ruhsatsız da olsa işlettiği sırada yapmış olduğu satışlar nedeniyle pos cihazının davalı şirket adına kayıtlı olması nedeniyle kredi kartıyla yapılan ödemelerden ötürü davalı şirket hesabına geçen 6.786,83 TL'yi ve iş yerinin boyatılması şeklinde davacı tarafından yapılan 1.975,00 TL ödemenin davalı yararına olması nedeniyle davalı şirketten talep etme hakkı mevcuttur.

Davacı şirket tarafından senetlere karşılık 70.000,00 TL ödeme yapıldığı ifade edilmiş ise de; bu konuda açıklama yapılmasının istenilmesi üzerine dosyaya sunulan 21/01/2025 tarihli dilekçede, ödeme ile ilgili belge sunamamış, bu miktar için istirdat talebinde bulunmadıkları ifade edilmiş, davalı şirket vekilince de ödeme aracı olarak verilen çeklere yönelik taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığı ifade edilmiş, dosya içeriği bütün olarak değerlendirildiğinde, gerek ödeme aracı, gerekse teminat olarak verilen çeklerden ötürü davacının ödeme yapmadığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma, taraflarca dayanılan deliller, bilirkişi raporu ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, taraflar arasında mevcut "İş Yeri Devir Protokolü" kapsamında, iş yerinin gerek protokol tarihi, gerekse davacıya devri gereken tarih itibariyle ruhsatının bulunmadığı, bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre herkesin verdiğini geri alabileceği dikkate alınarak,

Protokol içeriğine göre sabit olduğu üzere, davacı tarafından davalıya ödeme aracı olarak verilen toplam 300.000,00 TL tutarlı 6 adet çek ve teminat olarak verilen 300.000,00 TL tutarlı çekin iadesine ve davacının sattığı emtia bedeli 6.786,83 TL'nin, iş yerinde bulunan pos cihazı davalı şirket adına kayıtlı olmakla davalı tarafından tahsil edilmiş olduğundan, bu tutar ve iş yerinin davalı yararına olacak şekilde boyatılması nedeniyle yapılan 1.975,00 TL ödemenin davalıdan tahsilinin istenebileceği anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle,

Davanın (dava değerine göre eksik harç da ikmal ettirilerek) kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Katip ... · ¸e-imzalıdır.