Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/851 K.2025/392

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/851 Esas

KARAR NO : 2025/392

HAKİM : .... KATİP : .... DAVACI :.... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : ....

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 17/12/2024

KARAR TARİHİ : 16/06/2025

YAZIM TARİHİ : 01/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin muhasebe kayıtlarının tutulduğu birimde 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle (EK-1 İç Yazışma Tutanağı) bazı bilgisayar ve içeriği donanım zarar gördüğü, arızanın meydana geldiği donanım arasında davacının muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard disk de bulunduğu, arızalanan hard disk içeriği verilerin kurtarılması için Veri Kurtarma Hizmeti sağlayan ... Ltd.

Şti'ne başvurulduğu ancak bu kurumca 06.12.2024 tarihinde düzenlenen Veri Kurtarma ve Hasar Tespit Tutanağı (EK 2) ile “Ani ve sürekli elektrik kesintilerinden, voltaj düşüklüğü ve yüksekliği nedeniyle elektronik ve/veya hareketli sistemlerin mekanik arızalanması nedeniyle disk arızalanmış ve yaptığımız incelemelerde disk yüzeyindeki hasar nedeniyle verilere erişilmesi mümkün olmamıştır.” şeklinde cevap verildiği, mevzuat uyarınca söz konusu durumun öğrenilme tarihi olan 06.12.2024 tarihinden itibaren 15 gün içerisinde işbu davanın açılması gereği hasıl olduğu ve davacı şirket 1/2022, 2/2022, 3/2022.

10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait verileri mücbir sebep neticesinde zayi olduğundan ilgili dönem e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının taraflarına verilmesi için ...'na başvurulduğu ancak 15 günlük dava süresi içinde cevap verilmediği; genel uygulama olarak zayi belgesi olmaksızın ikincil kopyalar ... tarafından Elektronik Defter Genel Tebliği 7.1 maddesi gerekçe gösterilerek verilmediğini, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir zıyar öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, anılan defter ve belgelerin Elektronik Defter Genel Tebliğine tâbi defter ve belgelerden olması halinde ise anılan Tebliğin 7.1. maddesi uyarınca “e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle eDefter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel ... kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir kuralının getirildiği.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve ... tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile ... sistemine yeniden yüklenmesi için ... tarafından yazılı izin” verileceği hükme bağlandığı,

davacının ticari işletmesinde bulunan yukarıda anılan sebeple gerekli tüm özen gösterilmesine karşın zayi olduğundan durumun bilirkişi marifetiyle tespiti ve Türk Ticaret Kanunu m.82/7. Maddesi ve Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1 maddesi uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

-Davacı şirket kayıtları,

-Veri kurtarma ve hasar tespit tutanağı başlıklı evrak,

-Tutanaktır başlıklı evrak,

-.... yapılan bila tarihli başvuru,

-Arızalı olduğu bildirilen harddisk,

-Bilirkişi raporu.

11/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1.Yerinde inceleme ve tespitte davacının himayesinde bulunduğu tespit edilen UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı)'in yüksek ve ya düşük voltaj için koruma sağlayabileceği, buradan hareketle “yüksek voltaj neticesinde arıza” tespitini doğrulanamadığı, ancak davaya konu verilerin bulunduğu hard diskin çalıştığı bilgisayarın bu UPS (Kesi Güç Kaynağı)'e bağlı olmadan kullanıldığı yönünde ihtimal oluşabileceği, bu durumda elektrik kesintisi ve voltaj yüksekliği neticesinde yazılımsal/donanımsal arızanın meydana gelme riskine karşı gerekli tedbiri almamış olacağı,

2. Davaya konu verilerin (1/2022, 2/2022, 3/2022; 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının) başka bir ortamda yedeklendiğine dair objektif bir delile rastlanamadığı, de davaya konu verilerin (1/2022, 2/2022, 3/2022; 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının) bulunduğuna dair objektif bir delile rastlanamadığı,

3. İncelemeye tabi tutulan hard diskin içerisinde davaya konu verilerin (1/2022, 2/2022, 3/2022; 10/2023, 1/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının) bulunduğuna dair objektif bir delile rastlanamadığı,

4. ... firmadan yedekleme hizmetinin alındığına dair bir bulguya rastlanamadığı,

5. Davaya konu tarihlerde beyan edildiği üzere yüksek voltaj sonucu hard disk arızalanmasıyla davaya konu kayıtların (1/2022, 2/2022, 3/2022; 10/2023, 11/2023, 12/2023 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının) kurtarılamaz ve kullanılamaz durumda zayi olduğu yönünde özenle koruma yükümlüğünün yerine getirilmediği ve zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı, görüş ve kanaatine varılmış olup, iş bu rapor sayın mahkemenin takdirin yüksek mahkemede olacağını belirtmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Talep, talep eden şirkete ait 2022 yılı ocak, Şubat ve Mart ayları ile 2023 yılına ait Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin e-defteri kebirler, e-yevmiye defterleri ile tüm e-defter kayıtları ile bunların berat dosyalarına ulaşılamaması nedeniyle ziya-ı ile iptallerine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda TTK'da değişik düzenlemeler öngörülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

İncelenen tüm dosya kapsamına göre, talep eden şirkete ait e-defterlerin tutulduğu bilişim sisteminin depolama aygıtında meydana gelen arıza sonucu bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi defterlere bir daha erişilmesi mümkün olmamıştır.

Bu hali ile talep eden şirkete ait 2022 yılı ocak, Şubat ve Mart ayları ile 2023 yılına ait Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait e-defteri kebirler, e-yevmiye defterleri ve tüm e-defter kayıtları ve bunların berat dosyaları veri ve belgelerinin zayi nedeni ile iptaline, karar verilmesi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... · ¸e-imzalıdır. Hakim .... · ¸e-imzalıdır.