Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1177 K.2025/1084

Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2025/1177 Esas

KARAR NO : 2025/1084

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 10/09/2025

KARAR TARİHİ : 04/12/2025

K. YAZIM TARİHİ : 12/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Müvekkili şirketin, ticaret siciline ... ticaret sicil no ile kayıtlı bir şirket olduğunu, şirketin kanunen tutulması zorunlu defterlerinden karar defterinin, müvekkili şirketin özenli aramalarına rağmen bulunamadığını, defterin kaybolduğunun anlaşıldığını, defterin zayi olduğu yönünde yapılan aramalar ve araştırmalar neticesinde defterin bulunmasının mümkün olmadığını, bu nedenle, müvekkili şirketin ileride herhangi bir cezai veya hukuki sorumlulukla karşılaşmaması,

ticari faaliyetlerinde hukuki güvenliğin sağlanabilmesi için karar defterinin zayi olduğunun tespitine ve bu konuda zayi belgesi verilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin hasımsız yargılama olduğundan mahkemece takdirine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

GEREKÇE

Dava, davacı şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.H.G.K.nun 05.10.1984 tarıh 1982/11-852 Esas, 1984/788 sayılı kararında da belirtildiği üzere, T.T.K.nun 68/4 maddesindeki "Yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Buna göre, tacirin anılan maddeden yararlanabilmesi için, bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerektiği gibi somut olayın özelliğinin de dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda ise, talep eden şirketin davaya konu defterlerinin muhasebecinin kim olduğunun bilinmediği, karar defterinin muhtemelen muhasebecide bulunduğu tarafından iade edilmediği, hukuki sebebine dayanmış olup, bu hal zayi olarak nitelendirilemez.

Defterlerin teslimi için açılacak hasımlı davanın konusunu oluşturabilir.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları).

Zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi istenen defter ve kayıtların davacının beyanından anlaşıldığı üzere mali müşavir elinde olduğu ve kanun maddesindeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" gibi bir sebeple zıyaa uğramadığı, yalnızca defter ve kayıtların iade edilmemesi sebebiyle zayi olduğu yönünde çıkarımda bulunulduğu anlaşılmakla başkaca bir şey araştırılmasına lüzum olmaksızın dosya üzerinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı