Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1535 K.2025/1093

Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2025/1535 Esas

KARAR NO

2025/1093 Karar

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALILAR

VEKİLİ

DAVALI

**** **** OLUNAN

DAVA

Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)

DAVA TARİHİ : 20/11/2019

KARAR TARİHİ : 09/12/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2025

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ....ilçesi,...Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın gerçek malikinin müvekkili ... Kooperatifi olduğunu ancak taşınmazın, imar çalışmalarından sonra arsanın ifrazıyla birlikte tapu müdürlüğü tarafından maliklerinin isminin "... Kooperatifi" yazılması gerekirken sadece "...

Kooperatifi" olarak kaydedildiğini, taşınmaz maliki isminin yanlış ve eksik olarak kaydedilmiş olması sebebiyle müvekkili kooperatife ait taşınmazın hukuka aykırı şekilde satıldığını, gerçekte malik olmayan "... Kooperatifin" icra borçları nedeniyle dava konusu taşınmazın satışının gerçekleştiğini, bu durumun kötü niyet ve hukuka aykırılık taşıdığı kanaatinde olduklarını belirterek, dava konusu ... ili,...ilçesi, .. Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın müvekkili ....

Kooperatifi adına tapuya kayıt ve tescili talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...A.Ş. Vekili davaya karşı cevabında özetle; müvekkilinin davaya konu taşınmazı diğer davalı ... Kooperatifinden bizzat değil, Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün ...

Talimat sayılı dosyasındaki satış ile iktisap ettiği, gerek ihale gerekse tescil aşamasında diğer davalı ile hiç karşılaşmadığı da göz önüne alındığında, davalının söz konusu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, zaten tapu siciline güven ilkesi nedeniyle asıl olan iyiniyetin varlığı olduğundan, davacı müvekkilinin iyiniyetli olmadığını ispatlamakla mükellef olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğundan, taşınmaz bedelinin davacıya ödenmesinden sorumlu olmadığını, diğer bir anlatımla, davacının zararı, tapu dairesinde yapılan işlemden kaynaklandığından, devletin sorumluluğunu gerektiren nedensellik bağı olduğunu belirterek,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ... ve .. tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; .... Kooperatifinin müvekkili davalılara borçlu olması ve işbu borcun ödenmemesi sebebiyle İskenderun İcra Dairesinin.... E. sayılı dosyasıyla icra takibine geçilmiş ve Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasıyla dava konusu ... ili ..ilçesi ...Mah. .. Ada .. parselde kayıtlı taşınmazın diğer davalı ...

A.Ş.'ye satıldığını, her ne kadar davacı taraf dilekçesinde kendilerine ait olan taşınmazın kötü niyetli olarak ve bilerek satıldığını söylese de tüm bu iddialar mesnetsiz ve ispatı olmayan iddialardan öteye geçemediğini, kaldı ki dava konusu olayın meydana gelmesine müvekkili davalıların değil Tapu Siciline taşınmaz sahibinin yanlış kaydedilmesinin sebep olduğunu, alacaklı olan müvekkili davalıların bilerek başkasına ait olan taşınmazı borçluya aitmiş gibi sattırmasının bırakın kendilerine bir yararının olmasını aksine zararı varken böyle bir işe kalkışmalarının hayatın olağan akışına tamamen aykırı olduğunu,

bu nedenle bu iddiaların itibar edilecek hiç bir yanı olmadığını, kaldı ki müvekkillerinin davaya konu taşınmazın gerçek sahibinin davacı kooperatif olduğunu, dava dilekçesinin tebliğiyle öğrendiğini, yukarıda açıklanan tüm nedenlerle tapu sicilindeki yolsuz tescile güvenerek hareket eden müvekkillerinin iyi niyetleri sebebiyle kazanımlarının korunması gerektiğini, bu nedenle davacının tüm taleplerinin reddiyle söz konusu zarardan müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağından işbu haksız ve kötü niyetli davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Maliye Hazinesi vekili davaya karşı cevabında özetle; öncelikle açılan davada Hazinenin taraf olmasının söz konusu olmadığını, tapu iptali ve tescil davasının kanuna aykırı, usulsüz veya yolsuz düzenlendiği iddia edilen tapu kaydının hukuka uygun hale getirilmesi için açılacağını, taşınmaz mülkiyetine ilişkin tüm davalar ile tapu iptal ve tescil davasının, tapu kaydında taşınmazın mülkiyet hakkı sahibi olarak gözüken kişiye karşı açılacağını, tapu iptal ve tescil davası ile birlikte tapu kaydında yer alan üçüncü kişiye ait ayni veya şahsi bir hakkın ortudan kaldırılması da talep edilirse,

tapu kaydındaki hak sahibine de ayrıca dava açılması gerektiğini, örneğin ipotek, önalım hakkı, tapuya şerh edilmiş gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, sükna hakkı vs. gibi ayni veya şahsi hakların da terkini talep ediliyorsa, lehine bu haklar tesis edilen kişiler aleyhine de dava açılması gerektiğini, sadece olağanüstü zamanaşımı nedeniyle açılacak tapu tescil davalarının, ilgili tüzel kişilik ve hazine aleyhine birlikte açılması gerektiğini, söz konusu davada Hazineye ait bir taşınmaz yahut Hazinenin hak sahipliği söz konusu olmadığını,

dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında yalnızca tapu iptal ve tescil ve terditli dava olarak da davalılardan taşınmazın gerçek değerinin tahsili talebi olduğunu, bu istemler içinde hazineyi davalı sıfatı içine dahil edecek bir istem yer almadığını, eğer ki TMK m. 1007 kapsamında tazminat talep ediliyor olsa idi sonuç ve istem kısmında açıkça yer alması gerektiğini, dava dilekçesinde böyle bir isteme rastlanmadığını,

bu anlamda eldeki davada Hazineye husumet yöneltilemeyeceğinden husumet yokluğu sebebiyle Hazine yönünden davanın usulden reddi gerektiğini ve haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Yapı Kooperatifi temsilcisi cevap dilekçesinde özetle. Söz konusu taşınmazın tarafımız üzerine kayıtlı olduğunu, satışın yapıldığı icra dosyasından yapılan haciz işlemleri ile bu haciz işlemi sebebiyle taraflarına gönderilen tebliğ işlemleri sebebiyle öğrendiklerini, hatta bu taşınmazın üzerilerine kayıtlı olduğunu öğrendikten sonra yönetim kurulu üyeleri olarak Ankara'ya giderek,

hem taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğünden hem de ilgili belediye başkanlığından taşınmazın adlarına kayıtlı olup olmadığının teyidini yapmışsak ta, tüm kurum kayıtlarında taşınmazın taraflarının üyesi ve başkanı olduğu kooperatife ait olduğunu ilgili sicil numaraları üzerinden teyit edildiğini, bu araştırmalar neticesinde taşınmazın yapılan kıymet takdirine de üsülen itirazda edilmişse de, davalarının reddedildiğini, yapılan bu işlemde kusurlarının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Batı İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası, Ankara Batı ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü kayıtları, tapu kayıtları, ticaret sicil kayıtları, 07/07/2021 tarihli bilirkişi raporu, 24/02/2022 tarihli bilirkişisi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, tapu sicilinin yanlış tutulması sebebiyle başka bir kooperatif adına kaydedilip icra marifetiyle satılan taşınmazın tapu kaydının iptali olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce 21/12/2022 tarih, ..esas, ... karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 31/10/2025 tarih 2023/2734 esas, 2025/2894 karar sayılı ilamı ile özetle; "...6100 sayılı HMK’nin 2. maddesinde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi düzenlenmiş olup buna göre “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Öte yandan bilindiği üzere 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'nun 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir.

Nispi ticari davalar ise tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında, eldeki davanın 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) Eşya Hukuku başlıklı 4. kitabında düzenlenmiş gayrimenkul mülkiyetiyle ilişkili 683. maddesine dayalı mülkiyet hakkının korunmasına yönelik dava olduğu, davacının yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istekli olarak eldeki davayı açtığı, davanın açıklanan içeriğine göre malvarlığına ilişkin bulunduğu,

mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK’nin hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, böylece davada genel mahkemelerin görevli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Aksi uygulama Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir.

Öyleyse, mahkemece davanın niteliği itibariyle genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, asliye ticaret mahkemesinin görevsiz olduğu dikkate alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yargılamaya devam edilerek esas hakkında hüküm tesis edilmiş olması doğru olmadığı gibi kabule göre de davacının tapu iptali ve tescil istemi bakımından bir değerlendirme yapılmadan terditli talebe ilişkin hüküm tesisi isabetsizdir.

Hal böyle olunca, açıklanan nedenlerle davacı, davalı Maliye Hazinesi ve davalılar .., ...ve ...in istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece Mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına," denmekle mahkememiz kararı kaldırılmış dosya yeni esasa kaydedilmiştir. Bu nedenlerle görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.