Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/347 K.2025/1125

Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2025/347 Esas

KARAR NO : 2025/1125

HAKİM

KATİP

DAVACILAR

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/03/2025

KARAR TARİHİ : 18/12/2025

K. YAZIM TARİHİ : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle.

06.08.2022 tarihinde sürücü ....'ün sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile ... mahalle istikametinden ... mahalle istikametine doğru seyir halindeyken yolun virajlı kısmına kontrolsüz bir şekilde girmesi sonucu yoldan çıkarak dere yatağına ters vaziyette düşmesi sonucu meydana gelen kazada, araç içerisinde yolcu konumunda bulunan müvekkilleri ... ve...'nin oğlu ...'nin vefat ettiğini, murisin ölümüne sebebiyet veren ... plakalı aracın Yeşil Kart ile ...

Motorlu Taşıt Bürosu tarafından sigortalandığını, Uluslararası Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının özelliği gereği ölüm halinde sigorta şirketinin poliçede belirtilen limitler dahilinde murisin yakınlarına tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, müteveffa ...'nin desteğinden mahrum kalmış bulunan müvekkillerinin Yeşil Kart poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketine maddi tazminat ödenmesi yönünde başvuruda bulunulduğunu, hasar dosyası açıldığını ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının Uluslararası Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçesinde talep ettiğimiz 100.000,00 TL'lik destekten yoksun kalma tazminatı talebini, 21.09.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, Davacı ... için 596.066,32 TL'ye, davacı .... için 403.721,77 TL'ye yükseltilerek, toplam 999.788,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Motorlu Taşıt Bürosu vekili cevap dilekçesinde; ilk itirazlardan zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, müvekkili kuruma başvuru yapılırken sunulması zorunlu evrakların tam ve eksiksiz olarak sunulmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketi adına mali sorumluluk sigortası limit ve şartları çerçevesinde müvekkili Büro'nun sorumluluğunun doğduğunu,

zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, belirli veya belirlenebilir alacak kalemleri yönünden belirsiz alacak davasının açılamayacağını, Kuruma başvuru yapılırken sunulması gereken zorunlu evrakların tam ve eksiksiz olarak sunulmadığını, dava şartı yokluğundan iş bu haksız davanın reddinin gerektiğini, davacılar desteğinin kaza sırasında emniyet kemeri takmaması sebebiyle kaza sonucu oluşan vefat durumuna müterafik kusuruyla sebebiyet olduğunu, bu sebeple tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, somut olayda hatır taşımasının bulunduğunu,

hesaplanacak tazminattan %20 oranında indirim yapılmasını talep ettiklerini, temerrüde düşmediklerini ancak dava tarihinden yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Milas CBS ... soruşturma sayılı dosyası, sosyal ve ekonomik durum araştırmaları, SGK kayıtları, ... Motorlu Taşıtlar Bürosu cevabi yazısı, nüfus kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi kurulu 21/09/2025 tarihli raporları ile özetle, 06.08.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ve kusursuz olduğu tespit edilen ...'nin desteğinden yoksun kalan hak sahipleri için ayrı ayrı tazminat hesabı yapıldığı, hatır taşımasının bulunmadığının kabulü durumunda; davacı annesi ... için 1.682.087,61 TL, davacı babası ...i için 1.139.295,01 TL: hatır taşımasının varlığının kabulü durumunda; davacı annesi ... için 1.345.670,08 TL, davacı babası .... için 91 1.436,00 TL olarak belirlendiğini, raporun mahsus bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda, Mahkemece kaza yapan ... yabancı plakalı aracın ...

Sigorta Poliçesinin tespiti halinde davalı .. Motorlu Taşıt Bürosu davacıların uğradığı maddi zararlardan Türkiye'de geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi limitleri dahilinde sorumlu olacağını, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kaza tarihi itibariyle kişi başına ölüm halinde azami 1.000.000,00 TL teminat sağladığını, müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların ...

Motorlu Taşıt Bürosundan Türkiye'de geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar davacı anne ... için 596.066,32 TL, davacı baba .... .. için 403.721,77 TL ile sınırlı olduğunu, davacılar tarafından uğranılan maddi zararların tazmini için davalı ....

Motorlu Taşıt Bürosuna başvuruda bulunulmuş, hasar dosyası açılmış, ödeme yapılmamış olduğunu, ancak başvurunun hangi tarihte tebliğ edildiğini gösterir bir belge bulunmadığını, Mahkemece gerekli belgelerle başvuruda bulunulduğunun tespiti halinde, Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi uyarınca başvuruyu takip eden 8 iş günü sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, hükmedilecek tazminata belirlenen tarih itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağı düşünüldüğü bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkindir. Sürücü ...'ün yönetimindeki “...” plakalı aracının hakimiyetini kaybederek taşıt yolundan çıkıp ... Deresine düşmesi sonucu trafik kazası sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'nin vefat ettiği olay maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

Davanın dayanağı 6098 sayılı TBK'nun 53. Maddesidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). Bu kapsamda.... plakalı araç için kaza tarihini kapsayan geçerli bir yeşil kartın varlığı tespit edildiği, davalı .... Motorlu Taşıt Bürosu davacının uğradığı maddi zararlardan Türkiye'de geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi limitleri dahilinde sorumluluğu cihetine gidilmiştir.

Hatır taşımaları, bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK'nun 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından söz edebilmek için, zarar görenin karşılıksız taşınmış olması ve taşımanın taşınanın yararına olması gerekir.

Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde, taşımanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ahlaki ya da ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşımada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemez. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir.

Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Somut olayda, Hazırlık Soruşturması evrakları, hazırlıkta alınan ifadeler iş bu dava dosyası kapsamından müteveffa ile davalı araç sürücüsünün arkadaş oldukları, olay tarihinde yanlarında başka arkadaşları da olduğu halde birlikte kazaya karışan araçla gezdikleri davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda müteveffanın araçta hatır için taşındığının kabulü ile tazminatlardan %20'şer oranında indirim yapılmıştır.Hatır taşımasının varlığının kabulü ile davacı annesi ... için 1.345.670,08 TL, davacı babası ...i için 91 1.436,00 TL olarak belirlenmiştir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kaza tarihi itibariyle kişi başına ölüm halinde azami 1.000.000,00 TL teminat sağladığını, müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların ....

Motorlu Taşıt Bürosundan Türkiye'de geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar davacı anne ... için 596.066,32 TL, davacı baba ... için 403.721,77 TL ile sınırlı olduğu Davacı ... için 596.066,32 TL tazminat, davacı ... için 403.721,77 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..E-imzalıdır Hakim .. E-imzalıdır