Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/77 K.2025/998

Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2025/77 Esas

KARAR NO: 2025/998

HAKİM

KATİP

DAVACILAR

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 24/11/2021

KARAR TARİHİ : 04/11/2025

K. YAZIM TARİHİ : 14/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. 08.06.2021 tarihinde ...

İli ... ilçesinde meydana gelen ve müvekkillerin desteği....’nın (TC:...) yolcu olarak bulunduğu, ...'ın (TC:...) maliki ve sürücüsü olduğu... plakalı aracın yolda seyir halinde iken tek taraflı kaza sonucunda vefat ettiğini, aynı kazada hem araç sürücüsü-maliki ... hem de müvekkillerinin desteği ...'nın vefat ettiğini, olayla ilgili olarak Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığının ....soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma açıldığını, trafik kazasına karışan ...’ın (TC:....) sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ....

Sigorta A.Ş tarafından .... ile teminat altına alındığını, trafik kazası tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere müvekkillerinin desteği ...'nın araçta yolcu olarak bulunduğunu, müteveffa ...'nın 6 aylık iken annesinin bırakıp gittiğini, bu zamandan vefatına kadar babası, dedesi... ve babaannesi ... ile aynı evde yaşadığını, babaannesine zaten anne şeklinde hitap etmekte olup, babaannesini annesi gibi bildiğini, 15.02.2003 yılında doğduğunu, vefatına kadar müvekkilleri ile birlikte yaşadıklarını, biyolojik annesi ile 6 aylıktan vefatına kadar bırakın yüz yüze görüşmeyi hiçbir iletişim araçları ile dahi görüşmediklerini,

son zamana kadar annesinin dahi hayatta olduğunu bilmediğini, dolayısıyla destekten yoksun kalma tazminatlarında fiili destek kavramının, biyolojik anne açısından söz konusu olmadığını, iş bu sebeple annesine destek payının verilmemesini, söz konusu payın müvekkili desteklere paylaştırılmasını talep etiklerini, çünkü destekten yoksun kalma tazminatının, mirasçılık sıfatına bağlı olmadığı açık olup önemli olan fiili durum, fiili destek olgusu olduğunu, destekleri olan ....nkaya'nın vefatından dolayı müvekkilleri lehine destek zararı oluşmuş olup bu sebeple destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,

davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını, arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle haklı taleplerinin kabulü ile;(Davalı sigorta şirketi zorunlu mali mesuliyet sigortasıyla teminat altına alına poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) müteveffanın babası ....'nın destekten yoksun kalma zararı için şimdilik 10,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, müteveffanın babaannesi...'nın destekten yoksun kalma zararı için şimdilik 10,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

müteveffanın dedesi ....'nın destekten yoksun kalma zararı için şimdilik 10,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; (Davalı sigorta şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortasıyla teminat altına alına poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) müteveffanın babası ....'nın destekten yoksun kalma zararına mahsuben 228.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime verilmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davaya konu ... plakalı aracın müvekkili şirkete... no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere kusur tespiti yapılması gerektiğini, müteveffanın kaza tarihinde 18 yaşından küçük olup anne ve babasının bakım gözetim yükümlülüğü de değerlendirilerek kusur tespiti yapılması gerektiğini, müteveffanın büyükannesi ile büyükbabası hukuki anlamda destek sayılmadığından bu davacılar yönünden başkaca araştırma yapılmadan davanın reddi gerektiğini, davacılar tarafından davadan önce müvekkili şirkete gerekli belgelerle başvuru yapılmadığını,

arabuluculuğa gidilmediğini, dava açma haklarının bulunmadığını, kabul manasında olmamak üzere resen gözetilecek müterafik kusurun tespiti halinde hesaplanan tazminattan indirim yapılması gerektiğini, müteveffanın kaza sırasında sigortalı araçta yolcu olup sürücünün de alkollü olduğunun tespit edildiğini, bu hususlar dikkate alınarak müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tazminat hesabının aktüeryal yöntem ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettiklerini,

davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsup edileceğini, müteveffanın sigortalı araçta yolcu olduğunu, araç sürücüsünün kaza sırasında alkollü olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanabileceğini belirterek, davanın öncelikle usulden aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma nolu dosyası, araç trafik kayıtları, nüfus kayıtları, sosyal ve ekonomik durum araştırmaları, SGK kayıtları, Kahramankazan Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, adres araştırmaları, tanık beyanları, bilirkişi rapor ve ek raporu,.... Sigorta Aş yazı cevabı, ile tüm dosya kapsamı.

Makine Mühendisi/kusur bilirkişisi 13/03/2022 tarihli raporu ile özetle;meydana gelen trafik kazasında .... plakalı aracın sürücüsü ....’ın %100 (Yüzde Yüz) oranında tamamen kusurlu olduğunu, kaza anında .... plakalı araç içinde yolcu olarak bulunan ...., ... ve....ın ise her biri kendi nam ve hesaplarına olmak üzere ayrı ayrı tamamen kusursuz olduklarını bildirmiştir.

Aktüerya uzmanı bilirkişi 08/06/2022 tarihli raporu ile özetle.

Mahkemenin 30.06.2022 tarihli ara kararı doğrultusunda, 08.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen ve kusursuz olduğu tespit edilen ...'nın desteğinden yoksun kalanlar için seçenekli hesaplama yapıldığını, müteveffanın kaza gerçekleşmeseydi babası ile dava dışı annesine deştek olacağının kabutü durumunda; davacı babası... için 198.989,43 TL, davacı vekilinin iddia etiği şekilde müteveffanın dava dışı annesine destek olmayacağı, davacı babası, dedesi ve babaannesine destek olacağının kabulü durumunda;

babası .... için 342.283,84 TL, dedesi .... için 33.457,41 TL, babaannesi... için 11.537,83 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, kaza yapan .... plakalı hususi otomobilin davalı... Sigorta A.Ş'ye 25.03.2021-25.03.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere.... no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacılar tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda davadan önce 11.10.2021 tarihinde davalı ....

Sigorta A.Ş'ye başvuruda bulunulduğunu, hasar dosyası açıldığını, ödeme yapılmadığını, mahkemece gerekli belgelerle başvuruda bulunulduğunun tespiti halinde, Karayolları Trafik Kanunun 99, maddesi Uyarınca başvuruyu takip eden 8 işgünü sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, hükmedilecek tazminata 22.10.2021 tarihi itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağının düşünüldüğü bildirilmiştir.

Aktüerya uzmanı bilirkişi 02/09/2022 tarihli ek raporu ile özetle.

08.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen ve kusursuz olduğu tespit edilen ...'nın desteğinden yoksun kalanlar için değişen asgari ücretler göz önünde bulundurularak seçenekli hesaplama yapıldığını, müteveffanın kaza gerçekleşmeseydi babası ile dava dışı annesine destek olacağını kabulü durumunda; davacı babası.... için 227.460,56 TL, davacı vekilinin iddia ettiği şekilde müteveffanın dava dışı annesine destek olmayacağı, davacı babası, dedesi ve babaannesine destek olacağının kabulü durumunda;

babası... için 391.759,45 TL, dedesi....için 38.013,04 TL, babaannesi .... için 12.880,44 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, kaza yapan... plakalı hususi otomobil davalı .... Sigorta A.Ş'ye 25.03.2021-25.03.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ..... no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacılar tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda davadan önce 11.10.2021 tarihinde davalı ....

Sigorta A.Ş'ye başvuruda bulunulmuş, hasar dosyası açılmış, ödeme yapılmadığını, davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, hükmedilecek tazminata 22.10.2021 tarihi itibariyle yasal faiz takdir edilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir.

Aktüer bilirkişi 02/05/2025 tarihli ek raporunda özetle; Mahkemenin ara kararı doğrultusunda, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 12.12.2024 tarih E. 2022/2454, K 2024/1581 sayılı kararı göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirme yapılmış, 08.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ...'nın davacı babası .... için; Müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunmadığının kabulü durumunda 945.497,85 TL, Müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda 709.123,38 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, her halükarda davacılardan ...'nın davalı ... Sigorta

A.Ş'den Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar 189.740,76 TL ile sınırlı olduğu bildirilmiştir.

Aktüer bilirkişi 25/08/2025 tarihli ek raporu ile özetle. Mahkemenin 06.08.2025 tarihli ara kararı doğrultusunda değerlendirme yapılmış, 08.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ....'nın davacı babası ... için.

Müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunmadığının kabulü durumunda 945.497,85 TL, müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda 756.398,28 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, her halükarda davacılardan ....'nın davalı ...

Sigorta A.Ş'den Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar 189.740,76 TL ile sınırlı olduğu, raporun mahsus bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda, davalı sigorta şirketinin hak sahiplerinden birine eksik yada fazla ödeme yapmasının talep edilebilecek miktar üzerinde bir etkisinin bulunmadığının düşünüldüğü bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi (destekten yoksun kalma) tazminatı talebine ilişkindir.

Mahkememizin 13/10/2022 tarih, ... esas, 2022/907 karar sayılı kararı ile özetle;"Davacılar .... ve .... yönünden davanın REDDİNE, Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Davacı... yönünden 227.460,56 TL tazminatın 22/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına, fazlaya dair istemin reddine, " dair karar verildiği,

kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 26. Hukuk Dairesinin 12/12/2024 tarih, 2022/2454 esas 2024/1581 karar sayılı ilamı ile özetle;"Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 02.09.2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda müteveffanın kaza tarihinde 18 yaşında olduğu, müteveffanın anne ve babasına destek olacağının kabulü ile davacılar vekilinin iddiası gibi kaza gerçekleşmeseydi anne ve babasına destek olacağı ve baba, babaanne ve dedesine destek olacağının kabulü durumuna göre seçenekli olarak hesaplama yapıldığının belirtildiği,

mahkemece müteveffanın davacı babasına ve dava dışı annesine destek olacağı kabul edilerek yapılan hesaplamanın esas alındığı, müteveffa yaşasaydı çalışıp gelir elde etmeye başladıktan bir süre sonra evleneceği, bir çocuğunun daha sonra bir çocuğunun daha olacağı varsayılarak hesaplama yapıldığı, dava dışı annenin payının da hesaplamada dikkate alındığı belirtilerek destek payları gösterildikten sonra yalnız davacı baba ... için destek tazminatı hesaplandığı, dava dışı anne .... için destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda müteveffanın davacı babası ve dava dışı annesi yönünden yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılması ve anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatının ayrı ayrı gösterilmesi için bilirkişiden ek rapor alınması ve davalı sigorta şirketi kazaya neden olan arasın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup kaza tarihinde 430.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğundan müteveffanın desteğinden yoksun kalanlar için yapılan hesaplamanın poliçe teminat limiti aşması halinde her bir hak sahibi yönünden garame hesabı yapılmak suretiyle davalı sigorta şirketinin sorumluğu belirlenmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olması doğru görülmemiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanunu'nun 52.maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Anılan madde kapsamında yer alan indirim sebeplerinden bir kısmı; zarar verici fiile rıza, ortak veya kişisel kusurdur. Zarar gören, zararlandırıcı olayın sebep olacağı zarara önceden razı olabilir. Zarar gören, zarara açık veya örtülü bir irade beyanıyla razı olabileceği gibi, rızanın, diğer bir takım olgulardan da çıkarılması mümkündür.

Bu duruma yargısal kararlarda en sık rastlanılan örnek; içkili sürücünün arabasına, onun bu durumunu bilerek binen bir kişinin, meydana gelebilecek zarara önceden, kapalı bir şekilde razı olduğunun kabulü yönündedir. Makul bir insanın aynı şartlarda kendi yararı gereğince yapmaması gereken harekette bulunması da, zarar görenin ortak kusurunu ifade etmektedir. Zarar görenin bu kusuru, illiyet bağını kesmeyecek yoğunlukta ise tazminattan bir indirim sebebidir.

Burada da hâkim, somut olayın özelliklerini dikkate alarak, hakkaniyet düşüncesiyle indirim yapabilecektir.

Müterafik kusur, aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (..., .... Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582)

Somut olayda, davalı vekili sigortalı araç sürücüsünün kaza esnasında alkollü olduğunu, davacılar desteğinin alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına yolcu olarak binmesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu iddia etmiştir.

Kaza ile ilgili Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığının .... sayılı soruşturma dosyası bulunduğu ve kazada vefat eden sürücü...ç otopsi raporu düzenlenmiş olduğu, 08.12.2021 tarihli kararla sürücünün vefat etmesi nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği,

bu durumda ceza soruşturmasına ilişkin tüm kayıt ve belgeler getirtilerek sigortalı araç sürücüsünün kaza anında alkollü olup olmadığı ve desteğin sürücünün alkollü olduğunu bilip bilmediği hususu araştırılarak sonucuna göre davalı sigorta şirketi lehine müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediği tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususta değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması doğru değildir. " denilmekle mahkememiz kararı kaldırılmış, dosya yukarıdaki esasa kayıt edilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Kusur yönünden Makine Mühendisi/kusur bilirkişisi 13/03/2022 tarihli hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirme ile 08/06/2021 tarihinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç ile saat 22.30 sıralarında ... ili ...ilçesi ... Mahallesinde .... Caddesini takiben... Caddesi istikametine doğru seyir halinde iken .... caddesi- ....

Caddesi kavşağında direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yolun karşı tarafına geçerek aracının ön kısmı ile yolun sağ tarafındaki toprak birikintisine çarpması sonrasında sürüklenerek Mera çayına düşmesi sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacıların desteği ...'nın vefat ettiği olay maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesindeki etkenin .... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kaza mahalli olan düz ve eğimsiz kavşak alanına seyrini sürdürdüğü esnada 2918 sayılı KTK'nun 52.maddesi gereği önleyici tedbir eksikliği kusuru bulunduğu anlaşılan davalı ... sigortalı .... plakalı aracın sürücüsü ...'ın meydana gelen olayda asli ve tamamen kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

TMK’nun 185. madde hükmü gereğince, anne-baba birlikte çocukların bakımından sorumludur, aynı yasanın 327. maddesinde ise “çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır” denilmektedir.

Her baba ve annenin çocuğunu belli bir yaşa kadar büyütmek, yetiştirmek ödevi olup çocuğun ölümü nedeni ile artık yapılması gerekmeyecek yetiştirme giderlerinin belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatından düşülmesi gerekir.Hayatın olağan akışına göre;

trafik kazası sonucu davacıların küçük çocuğu ölmeseydi 18 yaşına gelmesi ile birlikte gelir elde edeceği ve ana ve babaya bakacağı muhtemeldir.(Yargıtay 17 Hukuk Dairesi 2016/10983 E- 2019/4311K. sayılı kararı ) İş bu sebeple davacılar (babaanne) ... ve ...ya(dede) yönünden desteğin bakma yükümlü olduğu kişilerden olmaması sebebiyle destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Ankara Bam 26.Hukuk Dairesinin 12/12/2024 tarih 2022/2454 Esas,2024/1581 kararı doğrultusunda alınan Aktüerya bilirkişi 25/08/2025 tarihli ek raporu hükme esas alınarak yapılan değerlendirme ile.

Kahramankazan Cumhuriyet Başsavcılığının .... sayılı soruşturma dosyası bulunduğu ve kazada vefat eden sürücü... otopsi raporunda araç sürücüsünün kaza anında alkollü olduğu Somut olayda; müteveffanın kaza sırasında aracı kullanan sürücünün alkollü olduğunu bilebilecek durumda olması nedeni ile hesaplanan tazminattan Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre, TBK 52. maddesi gereğince %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmıştır.

Müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunmadığının kabulü durumunda 945.497,85 TL, müteveffanın kazada müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda 756.398,28 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, her halükarda davacılardan ...'nın davalı ....

Sigorta A.Ş'den Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminat limiti dahilinde talep edebileceği miktar 189.740,76 TL ile sınırlı olduğu,Davacı... yönünden 189.740,76 TL tazminatın 22/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır