Ankara Batı 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/562 K.2025/146

Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/562

KARAR NO : 2025/146

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/06/2025

KARAR TARİHİ : 06/11/2025

G.K.YAZIM TARİHİ : 27/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından davalı şirkete verilen ... çek no.lu 31.06.2025 tarihli 300.000-TL bedelli, ... çek no.lu 31.07.2025 tarihli 300.000-TL bedelli, .....çek no.lu 31.08.2025 tarihli 300.000-TL bedelli çekler için karşılıksız kaldığının tespitine, çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına, Çeklerin icra takibine konu yapılmamasına ve dava konusu ödenmemişi olan çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ödenmemiş olan çek bedellerinin tümü ile mahkememizce belirlenecek teminat bedeli karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, müvekkili tarafından mal teslimlerinin gerçekleştiğini ve davacı tarafında çeklerini ödemeye devam ettiğini, müvekkili şirketin konkordato hazırlık sürecinde olduğu iddiasının asılsız olduğunu belirtmiş ve dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin reddine ve davacı borçlunun davasının öncelikle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davaya konu uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı olduğu iddiasıyla davalıya verilen 31/06/2025 tarihli ... numaralı 300.000 TL tutarlı, 31/06/2025 tarihli .... numaralı 300.000 TL tutarlı, 31/07/2025 tarihli 1.... numaralı 300.000 TL tutarlı, 31/08/2025 tarihli .... numaralı 300.000 TL tutarlı çeklerden kaynaklı olarak borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

E-imzalıdır E-imzalıdır

Davacı tarafından davanın açılmasından 9 gün sonra davadan vazgeçildiğine dair beyanda bulunulduğu, davacının bu beyanını içerir dilekçenin HMK 123 maddesi gereğince davalının muvafakati sorulmak üzere davalıya tebliğ ediliği, davalının 11/07/2025 tarihli dilekçesinde davacının vazgeçme beyanına karşı muvafakatlerinin olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davalı tarafından derdestlik itirazının bulunduğu, aynı konulara ilişkin Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... ve Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dava dosyalarının bulunduğunu bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizce Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerine yazı yazılarak söz konusu dosyaların bir sureti UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyaların incelenmesinde; Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasının konusunun 31/05/2025 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek, 31/06/2025 tarihli 300.000 TL bedelli, 31/07/2025 tarihli 300.000 TL bedelli, 31/08/2025 tarihli 300.000 TL bedelli çekler yönünden menfi tespit talebine ilişkin olduğu görülmüştür. Dava dilekçelerinin incelenmesinde davaya konu edilen hususlar ile ileri sürülen vakıaların birebir aynı olduğu, çeklerin keşide tarihleri ile bedellerinin aynı olduğu görülmüştür.

Derdestlik 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda ilk itiraz olarak düzenlenmişken, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-(ı) maddesinde dava şartı olarak kabul edilmiştir. Dava şartı da, davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşuldur. Mahkeme, hem davanın açıldığı tarih itibarıyla, hem de yargılamanın devam ettiği her aşamada dava şartlarının bulunup bulunmadığını resen araştırıp incelemekle yükümlüdür. Dava şartı davanın açıldığı tarihten hükmün verilmesine kadar varlığını devam ettirmelidir. Dava şartlarının davanın açıldığı tarihte olmaması veya bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının belirlenmesi halinde mahkemenin davayı reddetmesi gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/12-363 Esas, 2019/462 Karar ve 16/04/2019 tarihli kararında da açıklandığı üzere, dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli), bazıları ise olumsuz (davanın açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlardır. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısının artık aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle daha önce açılmış ve derdest olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu açıklamaya göre, açılmış ve görülmekte olan bir davanın ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı için davanın 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi gereğince reddedilmesi gerekecektir. Ancak, derdest bir davanın ilk koşulu, tarafları, müddeabihi ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış olması, ikinci koşulu ise daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması, kesin hükümle sonuçlanmamış olmasıdır. O halde somut uyuşmazlığın bu bağlamda irdelenmesi gerekmektedir.

Somut olaya gelindiğinde Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin dava açılış tarihinin 22/05/2025 olduğu, dosyanın 02/10/2025 tarihli duruşmasında işlemden kaldırıldığı, mahkememizde kararın verildiği tarihte henüz yenileme süresinin dolmadığı, hali hazırda yukarıda belirtildiği şekilde kesin hükümle sonuçlanmamış olduğu anlaşılmakla davacının davasının derdestlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... E-imzalıdır Hakim ...E-imzalıdır