Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/561 K.2019/612

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; davalılardan ...

Otobüsleri A.Ş’ye ait ... plakalı ticari otobüsün 29.12.2017 tarihinde İstanbul Ankara TEM otoyolunda seyir halinde iken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek şarampole yuvarlanması sonucu meydana gelen kazada, otobüste yolcu olarak bulunan müvekkili küçük ...'nun babası ...’nun hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda otobüs sürücüsünün asli kusurlu bulunduğunu, kazaya sebebiyet veren otobüsün Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının davalılardan ...

Sigorta A.Ş. tarafından, manevi zararları da kapsar şekilde Kasko Sigortası ile Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının ise ... Sigorta Şirketi tarafından yapıldığının tespit edildiğini, davalılardan ...

Sigorta A.Ş'ye 28.02.2018 tarihinde gerekli tüm belgelerle birlikte destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi talebiyle başvuru yapıldığını, ancak ödenmesi teklif edilen tutarın düşük bulunduğunu, müteveffanın vefatından önce ... isimli şirket bünyesinde Kosova Priştine’de görev yaptığını, bilinen son maaşının aylık 2.200,00 USD’nin üzerinde olduğunu, müvekkilinin on yaşında babasını kaybettiğini, maddi ve manevi olarak destekten yoksun kaldığını beyan ederek,

dava değerini arttırma ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, 100.000,00 TL manevi tazminatın ise davalılar ... Otobüsleri A.Ş. ile ... Sigorta Şirketinden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 21/06/2019 tarihli dilekçe ile davasını ıslah etmiş ve maddi tazminat talebini 101.404,48 TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı ...

Otobüsleri A.Ş. vekili; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete atfı kabil herhangi bir kusurun olmadığını, kaza saatinde havanın alacakaranlık olmasının, yolda aydınlatma, ışıklı sesli işaret ile trafik işaret levhasının bulunmamasının sürücü yönünden kazanın kaçınılmaz bir hal almasına neden olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun üçüncü kişilerin ağır kusuru ve mücbir sebebin varlığı halinde işletenin sorumluluğunun bulunmadığı hususunu düzenleyen 86. maddesi uyarınca davanın reddi gerektiğini,

ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararının hukuk hakimini bağlamayacağını, müteveffanın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığını, meydana gelen neticenin ağırlığı bakımından kusurunun bulunduğunu, davacının zararın varlığını ve miktarını kanıtlaması gerektiğini, yoksun kalman bir zarardan söz edilebilmesi için ölenle zarar gören arasında sürekli ve düzenli yardım ilişkisinin bulunacağını, davacıya SGK tarafından herhangi bir gelir bağtanıp bağlanmadığının,

sigorta şirketlerince ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak hesaplanması istenilen tazminattan mahsup edilmesini talep ettiklerini, manevi tazminat isteminin hukuki dayanaktan yoksun ve fahiş olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 23.02.2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no’lu Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere sorumluluklarının poliçe limitleri ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin ancak sigortaladığı araç işleteninin sorumluluğu nispetinde zarardan sorumlu tutulabileceğini, bu sebeple öncelikle kazada araçların kusur durumunun tespitinin gerektiğini,

iddia edildiği üzere sigortalı aracın kusurlu olduğu kabul edilse dahi davacılar desteğinin zararın meydana gelmesinde ve artmasında müterafik kusurunun dikkate alınmasını ve hesaplanacak tazminattan uygun oranda indirim yapılmasını talep ettiklerini, kaza tarihinden itibaren ticari faiz talep edilemeyeceğini, istenilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 23.02.2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, sorumluluklarının sigortalısının kazadaki kusur oranında ve maddi zarann varlığı ispat edildiği takdirde poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceğini, öncelikle kusur durumunun tespitinin gerektiğini, müteveffanın anne ve babası tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda bulunulduğunu, henüz dosyaların tamamlanmadığını,

tazminat hesabında bu hususun dikkate alınması gerektiğini, SGK tarafından davacıya rücuya tabi herhangi bir gelir bağlanıp bağlanmadığının sorulmasını talep ettiklerini, olay tarihinden itibaren avans faizi talebinin haksız olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kızılcahamam Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, SGK kayıtları, davacının ekonomik ve sosyal durum tespiti, banka kayıtları, 25/12/2018 tarihli Ankara Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan kusur raporu, 12/04/2019 tarihli hesap bilirkişisi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. 29/12/2017 tarihinde, davalılardan ... Otobüsleri A.Ş’ye ait ... plakalı ticari otobüsün İstanbul Ankara TEM otoyolunda seyir halinde iken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek şarampole yuvarlanması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği ve otobüste yolcu olarak bulunan ... hayatını kaybettiği anlaşılmıştır. Davalı ... şirketi vekili tarafından mahkememizin yetkisine yönelik olarak itirazda bulunulmuşsa da, HMK 16. Maddesi kapsamında zarar gören davacı yanın ikamet adresi mahkememiz yargı çevresi içinde bulunduğundan yetki itirazı reddedilerek işin esasına geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Müteveffanın oğlu olan davacı zarar gören, destekğinin ölümü nedeniyle anılan yasa hükümleri gereği davalılardan talepte bulunmuştur. Davalı ... Aş tek yanlı kazaya karışan aracın maliki olup, davalı ... sigorta AŞ aracın ZMMS poliçesini düzenleyen, davalı ... Sigorta AŞ ise aracın genişletilmiş kasko ve zorunlu koltuk ferdi kaza poliçelerini düzenleyen şirketlerdir.

Kusur durumunun tespitine yönelik olarak alınan 25/12/2018 tarihli Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda; davalı ... şirketine ait aracı kullanan dava dışı ... ın alacakaranlıkta, otoyolu takiben seyredip olay mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermeyerek, hızını ve sürüşünü mahal şartlarına göre ayarlamaması, direksiyon hakimiyetine gerekli özen ve önemi göstermemesi nedeniyle sevk ve idare hatası sonucu hakimiyetini kaybettiği aracı ile yolun sağından yol dışı kalması, devrilmesi ve sürüklenmesi sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ile tamamen kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yapılan kusur tespiti, olaya ve ceza yargılaması sırasında yapılan tespitlere uygun bulunduğundan hükme esas alınmıştır.

Tazminat hesabına dair alınan 12/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; sunulan deliller kapsamında müteveffanın gelirine göre... tablosuna uygun olarak yapılan hesap sonucu davacının, 101.404,48 TL destekten yoksun kalma tazminat hakkı bulunduğu hesaplanmıştır.

Tüm dosya kapsamına ve yukarıdaki açıklamalara göre; davacının babasının ölümü nedeniyle, araç işleten ve kazaya neden olan aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi tarafından destekten yoksun kalma taleplerinin karşılanması gerektiği, kazanın meydana geldiği tarih ile poliçe tarihine göre yeni sigorta genel şartlarının uygulanması gerektiği, ölenin belgelendirilen ücreti esas alınarak ... tablosuna göre davacı için 101.404,48 TL tazminat talep edilebileceği, davalı ... Sigorta A.Ş. nin maddi tazminat yönünden ZMMS poliçe kapsamını aşan kısım için sorumlu olabileceği gözetilerek bu davalı yönünden talebin reddi ile diğer davalılar hakkında maddi tazminatın tahsiline hükmedilmiştir.

Öte yandan, davacının babası olan müteveffanın ölümü nedeniyle uğradığı manevi zarar yönünden ise; olayın oluşu, kusur durumu, davacının ölene yakınlığı ve yaş durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek davacının manevi acılarının dindirilmesi amacına yönelik olarak takdiren tespit edilen manevi tazminatın araç işleten ve kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim