Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/239 K.2021/449

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2019/239

KARAR NO : 2021/449

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Sözleşmenin İptali/Malın ve Bedelin İadesi/Tazminat

DAVA TARİHİ : 22/05/2019

KARAR TARİHİ: 16/06/2021

K.YAZIM TARİHİ : 18/06/2021

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı firmadan 16.10.2018 tarihinde bir (1) adet ... marka ve ... model yükleyici-kanal kazıcı iş makinesi satın alındığını, söz konusu iş makinesi 2018 üretimi olup yeni ve daha önce kullanılmadığını, yine satın alınan mal garanti kapsamında olup garanti süresi bir (1) yıl veya 2000 saat olduğunu, müvekkil şirket tarafından malın bedeli olarak davalı firmaya 384.999,00TL ödendiğini, satın alınan iş makinesinin müvekkil şirket tarafından kullanılmaya başlanıldıktan çok kısa bir süre sonra makinede teknik arızalar meydana geldiğini,

bu arızaların müvekkil şirket tarafından davalı firmaya bildirilmiş olup yetkili bakım servisi tarafından geçici olarak giderilmeye çalışılmışsa da kalıcı bir çözüm bulunmadığını ve arızaların devam ettiğini, müvekkil şirketin maldan beklediği yararı sağlamadığını, ayrıca makinada halen teknik sorunların olduğu ve tüm hususlar dikkate alındığına malın ayıplı olduğunun aşikar olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin maldan beklediği yarararı sağlayamadığı gibi kar kaybına (gelir kaybı) uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla;

malın ayıplı çıkması nedeniyle şimdilik 100,00 TL ödenen bedel, 100,00TL meydana gelen kar (gelir) kaybı olmak üzere toplam 200.00TL alacağın ihbar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle ile birlikte davalı taraftan tahsiline, ihtarname için noterlik makbuzu ile ödenmek zorunda kalınan 224,02TL'sının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. e-imza e-imza e-imza e-imza

Davacı vekili 14/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde müvekkilinin davalı şirketten satın almış olduğu iş makinasının ayıplı olması nedeniyle fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL ödenen bedel talep edildiğini, ancak meydana gelen lüzum nedeniyle dava değerini (arttırarak) ıslah ederek ayıplı olan iş makinası bedelinin tamamı olan 384.999,00 TL'nin davalı şirket yönünden dava dilekçesinde talep ettiğimiz miktar ile arttırılan miktarın toplamının ihbar tarihinden itibaren itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu iş makinasında hukuken “ayıp” olarak nitelendirilecek herhangi bir sorun mevcut olmadığını, imalatçı/ üretici müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesi mümkün olmadığını, davaya konu iş makinasında hâlihazırda üretimden kaynaklı ayıp olarak nitelendirilebilecek hiçbir ayıp, kusur ve eksik mevcut olmadığını, servis kontrolünden geçen davaya konu iş makinasını faal ve eksiksiz olarak davacı şirkete teslim edildiğini ve davacı tarafça onarım hakkı kullanıldığını,

iş makinası üzerinde ve davacının iddia ettiği değişen parçalar üzerinde gizli ayıp bulunup bulunmadığı hususunda yeterli kanaat oluşması için iddiaya konu hususların tam ve somut biçimde teknik ve bilimin gereklerine uygun şekilde belirlenmesi zorunlu olduğunu, keşif esnasında herhangi bir eksiklik yahut ayıp bulunsa dahi, bu eksiklik veya ayıbın daha önce dava dışı şahıs veya kurumlar tarafından verilen servis hizmetinin ayıplı olmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı net olarak ortaya konulması gerektiğini, davacının kar mahrumiyeti iddiasını kabul etmediklerini,

davacının müvekkil şirkete gönderdiği ihtarnamesinde bedel iadesi talebiyle sözleşmeden dönme iradesini ortaya koyduğunu, sözleşmeden dönme ile birlikte makinanın çalışmadığı süreye ilişkin kar kaybının talebi mümkün olmadığını, davacı tarafın, hem satış bedelinin iadesi hem de kar mahrumiyeti talebinde bulunması hukuken mümkün olmayıp reddi gerektiğini, davaya konu makinanın müvekkil şirkete usulüne uygun olarak teslim edilmediğinden, davacı tarafın faiz talebinde haksız olduğunu, müvekkil şirkete teslim edilmeyen makinanın bedeline ilişkin ihbar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi mümkün olmadığını belirterek,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Van ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, 29/02/2021 tarihli bilirkişi raporu, 08/03/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Dava konusu ... marka ve ... model yükleyici -kanal kazıcı iş makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise açık ayıp veya gizli ayıp olup olmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, malın ayıplı çıkması halinde, ödeme bedeli ve kar kaybının ne olduğu, noterlik makbuzu ile ödenen bedelin hüküm altına alınıp alınamayacağına ilişkindir.

Dava konusu iş makinasının ..... San ve Tic. Ltd. Şti tarafından 16.10.2018 tarih ve ... numaralı fatura ile ... firmasından satın alındığı, üzerinde tarih bulunmayan ancak makine tipi ve seri numarası dava konusu iş makinasına ait olan çalışma saati 67 olarak belirtilen ... firmasının ... Servisi olan ..... San. ve Tic. Ltd. Şti’nin düzenlemiş olduğu ... nolu Servis Raporunda arka kaldırıcı silindirin komple değiştirildiği, ... firmasının ... Servisi olan.... San. ve Tic.

Ltd. Şti’nin düzenlemiş olduğu 05.12.2018 tarih ve ... nolu Servis Raporunda. İş makinasının 138. saatte olduğu, makinanın arka bomunda aşırı salma olduğu şikayetiyle yapılan kontrollerde bom kaldırıcı piston içinin aşındığı tespit edilerek bom kaldırıcı pistonu komple değiştirilmiş olup hidrolik yağ ve filtre değiştirildiği, ... firmasının ... Servisi olan ..... San. ve Tic. Ltd. Şti’nin düzenlemiş olduğu 05.12.2018 tarih ve ... nolu Servis Raporunda.

İş makinasının 138. saatte olduğu, makinanın dönüş pistonlarında aşırı salma olduğu şikayetiyle yapılan kontrollerde her iki pistonun da aşındığı tespit edilerek her iki dönüş pistonunun.../...

e-imza e-imza e-imza e-imza

.../...komple değiştirildiği, ... firmasının ... Servisi olan .... San. ve Tic. Ltd. Şti’nin düzenlemiş olduğu 30.01.2019 tarih ve ... nolu Servis Raporunda. İş makinasının 300. saatte olduğu, “ makine dönüş arm-bomda salma ve ayaklarda salma olduğu şikayeti nedeniyle makina 1 (bir) saat test edildi. Yapılan kontrollerde dönüş arm-bomda 1 cm salma gözlemlendi. Ayaklardaki salma ile alakalı bir adet çekvalf/tamir takımı istenecek. Makinanın takip edilmesi müşterice istenildi.

Karter contası, karterde terleme mevcut eğer yağ kaçağı olursa karter contası değişimi yapılacak” şeklinde not yazıldığı, 1.8- İş makinasına ait Garanti Belgesinde garanti süresinin 1 (bir) yıl (16.10.2018- 16.10.2019) veya 2000 saat olduğu, hangisi önce dolarsa garanti süresinin biteceği belirtilmiştir. İş makinasının son arıza tarihinin 30.01.2019 ve arızanın 300. saat olduğu dikkate alındığında iş makinasına ait tüm arızaların garanti süresi içinde olduğu tespit edilmiştir.

Denetime elverişli, gerekçeli ve hükme esas alınan bilirkişi ... tarafından sunulan 03/02/2020 tarihli bilirkişi raporuna ve bilirkişiler ... ve ...'ın 08/03/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; kazıcı yükleyici; traktöre monte edilen, kanal kazma ve yükleme işlerinde kullanılan iş makinesidir. Bu iş makinaları ticari amaçla üretilir ve çalıştırılırlar. Makinenin beko kısmı, kanal kazma ve diğer kazıma işlemlerinde veya ucuna kırıcı aparatı takılarak kazılamayan sert zeminlerin kayaların kırılmasında ve yumuşatılmasında kullanılır. Ön tarafta bulunan yükleme sistemi; kazı sonucu ortaya çıkan veya önceden yığılmış olan malzemenin taşıma amacı kısa mesafeli bir yerden başka bir yere taşımasında kullanılır.

İş makinaları ticari faaliyete konu olduğundan dolayı bir işçi gibi çalıştırılmak zorundadır. Bir iş makinasından beklenen fayda durumu makinanın günlük en az 8 saat olmak üzere aylık ortalama 170 saat çalışması durumudur. Büyük meblağlar ödenerek alınan iş makinaları çalıştırılmadığı süre boyunca ticari kazanç kaybına neden olup beklenen faydayı sağlamadıklarından dolayı sahibini zarara uğratır.

İş makinaları genellikle hidrolik sistemle çalıştırıldığından dolayı maksimum yükte hidrolik sistemde büyük bir basınç oluştururlar. Bu basınç zamanla sistem hortumlarının patlamasına veya bağlantı noktalarında yağ sızıntılarına sebep olur. Bu nedenle iş makinalardan verimli bir iş elde etmek için bakım vc periyodik kontrollerinin zamanında yapılması, arıza sebebinin doğru olarak belirlenmesi ve arızanın makul sürede giderilmesi gerekmektedir.

Dava konusu iş makinasının 67. saate arka kaldırıcı silindirin bozulması nedeniyle çalıştırılamaz duruma geldiği, servis formunda arıza nedeni belirtilmemiş olup arızanın kullanıcı kaynaklı olduğu yönünde herhangi bir bilgiye de rastlanmadığı, söz konusu kaldırıcı silindir komple garanti kapsamında değiştirildiği,

arıza sebebi belirtilmediğinden olası arıza nedeni olarak pistonun eksen sapması nedeniyle silindirde aşınmaya sebep olabileceği bu nedenle arızanın 67. saat gibi kısa sürede ortaya çıkmasının üretim hatası olabileceği, iş makinasının tescil tarihinden (13.11.2018) yaklaşık 22 (yirmi iki) gün sonra 05.12.2018 tarih ve 138. saate 2. defa arızalandığı, bu arıza için 556 ve 557 nolu iki adet servis formu hazırlandığı, bu servis formlarında bom kaldırıcı piston içinin aşındığı, dönüş pistonlarında aşırı salma olduğu tespitleri yapılarak komple bom kaldırıcı pistonu ile her iki dönüş pistonun da komple değiştirildiği,

bu servis formlarında da arıza nedeninin kullanıcı kaynaklı olduğu yönünde herhangi bir bilgi bulunmadığı, iş makinası satın alış tarihinden ( 16.10.2018) yaklaşık 50 (elli) gün sonra 138. saate tekrar çalıştırılamaz duruma gelerek iş ve ticari kayba sebep olduğu, yeni alınan bir iş makinası kazıcı sisteminde arızanın 2. defa ve kısa süre içinde çıkmış olmasının arızaların pistonların eksenel sapmasına bağlı olarak zamanla aşınma sonucu ortaya çıkması arızanın kullanıcı kaynaklı olmadığı, arızanın malzeme kaynaklı veya piston montajında eksen ayarının düzgün yapılmamış olabileceği, 30.01.2019 tarih ve ... nolu Servis Raporunda;

“dönüş arnı-bomda salma ve ayaklarda salma olduğu şikayeti.../...

e-imza e-imza e-imza e-imza

.../...nedeniyle makina 1 (bir) saat test edildiği, yapılan kontrollerde dönüş arm-bomda 1 cm salma gözlemlendiği, ayaklardaki salma ile alakalı bir adet çekvalf/tamir takımı istenecek, makinanın takip edilmesi müşterice istenilecek, karter contası, karterde terleme mevcut eğer yağ kaçağı olursa karter contası değişimi yapılacak” şeklinde not yazıldığı, yine iş makinası alındıktan yaklaşık 3,5 ay sonra 3. defa arıza sonucu kullanılamaz duruma geldiği, tespit tarihin de yapılan kontrollerde sol ayakta çalışma esnasında zamanla salma oluştuğu ve iş makinasının gösterge panelinde ayak salma uyarısı ve sesli uyarı verdiği tespit edildiği,

eksenel sapmayı tespit edebilecek herhangi bir ölçüm cihazı bulunamadığından dolayı bomdaki salma miktarı tespit edilemediği, eksenel sapmalar sonucu kazıcı sistem elemanlarının aşınmaya bağlı kullanılamaz duruma gelmelerinin kesin sebeplerine tam donanımlı servislerde bulunan cihazlarla hassas ölçümler ve malzeme muayenesi yapılarak ulaşılabileceği, ancak iş makinasının yeni olmasına rağmen kısa zamanda kazıcı sistemde 3 defa arıza meydana gelmesinin ve arızaların kullanıcı kaynaklı olduğu yönünde herhangi bir tespitin olmaması,

arızaların sıklığından dolayı iş makinasından beklenen faydanın sağlanamaması nedeniyle dava konusu iş makinasının ayıplı olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla, satın alındığı tarih itibariyle kazıcı sistemde 3,5 ay içinde 67. 138. ve 300. saatlerde olmak üzere 3 defa arıza ortaya çıkması nedeniyle belli bir süre iş yapamaz duruma gelmesi, iş makinasının 1,5 ay içinde 300 saate ulaşması gerekirken arızalar nedeniyle 3,5 ay sonra 300 saate ulaşması, iş makinasının yeni olmasına rağmen kazıcı sistemindeki arızaların kronik hale gelmesi, arızaların genelinin pistonlarda gözle görülemeyecek eksenel kaymaların zamanla artarak piston, bom ve silindirlerde aşınma ve bozulmaya sebep olması,

bu arızaların iş makinasının kullanım amacı bakımından alıcının ondan beklediği faydaları önemli ölçüde azaltması, alıcının ondan yeterli düzeyde faydalanamamasına bağlı olarak ticari kazanç kaybına sebep olması nedeniyle iş makinasının gizli ayıplı olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı görüş ve kanaatine varıldığından davacının davasının kısmen kabulü ile dava konusu ... Marka, ... Serisi ... Şase Nolu ...

Motor Nolu Kazıcı Yükleyici İş Makinesi ile ilgili sözleşmenin iptali ile 384.999,00TL ödenen bedelin ihbar tarihi olan 01/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu ... Marka, ... Serisi ... ŞASE NOLU ... Motor Nolu Kazıcı Yükleyici İş Makinesi'nin davacı tarafından davalıya iadesine karar verilmiştir.

Davacı tarafça dava konusu edilen 100,00TL gelir kaybı talebinin davacının aracı kullanamamasından doğan zarara ilişkin olup, bu haliyle talep edilen zarar müspet zarar niteliğindedir. Davacı taraf davalı aleyhine dava açmak suretiyle sözleşmeden dönmüş ve ayıplı araç davalıya iade edilmiş olduğundan sözleşmeden dönen davacı müspet zarar niteliğindeki taleplerinin davalıya karşı ileri süremeyeceğinden, davacının gelir kaybına ilişkin talebinin reddine, ihtarname için noterlik makbuzu ile ödenmek zorunda kalınan 224,02TL'sının yargılama gideri niteliğinde bulunduğundan bu talebin de reddine karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza