Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/174 K.2021/497

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2021/174 Esas

KARAR NO : 2021/497

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/08/2018

KARAR TARİHİ: 24/06/2021

K. YAZIM TARİHİ: 07/07/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından sunulan 2 adet dekonttan da anlaşılacağı üzere 15.000 TL dekontun açıklamasında belirtildiği üzere Makine Kapora Bedeli olarak ayrıca işin tamamlanmak üzere olduğu belirtmek suretiyle 30.000 TL ön ödemenin belirtildiğini, toplamda 45.000 TL makine bedeli için ödeme yapıldığını, aradan geçen bu kadar zamana rağmen halen ve makine müvekkili şirkete teslim edilmediğini, gönderilen paranın da iade edilmediğini, borçlu şirket ile defalarca irtibat kurulmaya çalışıldığını ancak netice alınamadığını, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket tarafından ödenen toplam 45.000 TL'nin davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı taraf ile aralarında satış ve kira sözleşmesi olduğunu, davacı tarafın, müvekkil şirketin fabrikasını strafor üretimi yapmak için kiralayacak kira bedeli olarak aylık 40.000,00 TL + KDV ödeyecek, kullandığı makineleri de 275.000 USD + KDV ye satın alacak olduğunu, makinelerin üretime hazır hale gelmesi için 70.000.-TL tutarında bakım onarım masrafının da davacı ... tarafından yapılacak olduğunu, davacı şirketin makine bedeli olarak ödediğini iddia ettiği 45.000.-TL, makinelerin bakım ve onarımının yapılması için müvekkili şirkete ödediği kapora olduğunu,

müvekkili şirket tarafından 70.000 TL masraf yapılmak sureti ile makinelerin bakım ve onarımının yapıldığını, davacı tarafın, kalan bakım onarım masrafını ödemek, 275.000.-USD + KDV ödemek, fabrikayı kiraladığı tarihten itibaren aylık 40.000.-TL + KDV kira bedeli ödemek suretiyle makineleri alabileceğini, ancak izah edildiği üzere davacı tarafın sözleşmedeki hiçbir edimini yerine getirmediğini, davacı şirketin müvekkili şirketçe defalarca arandığı halde, şirket yetkilisinin yurt dışında olduğu söylenerek müvekkili şirketin oyalandığını,

şimdi ise davacı şirketın ortaya çıktığını ve haksız olarak kapora olarak verdikleri bedeli talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların ticari defter ve kayıtları, faturalar, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı. Bilirkişi 15/01/2019 tarihli raporu ile özetle; Dava dosyası ve Davalı ... ... Nak. San. ve Tıc. Ltd. Şti.’nin kanuni defterleri üzerinden yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda; Davacı ... Dış Tic. A.Ş.'nin davalı ... ... Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 2017 yılında 45.000,00 TL havale gönderdiği, havalede makine kaporası bilgisinin yer aldığı, davalı ... ... Nak. San. ve Tıc. Ltd. Şti. vekilince davacı tarafından gönderildiği kabul edildiği, hal böyle olmakla birlikte bahse konu havalelerin davalı ... ... Nak. San. ve Tıc. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine işlenmediği bildirilmiştir.

Bilirkişi 16/03/2020 tarihli raporu ile özetle; , dava dosyasına konu olan somut olayda ve davacının dava dosyasına verinde ibraz ettiği vasul defterde tespit edilen durumlara göre; davacının dava dosyasına 2017 yılına ait yevmiye, envanter ve kebir defterlerini yerinde ibraz ettiği, davacının dava dosyasına yerinde ibraz ettiği bu 2017 yılı yasal defterinin açılış noter tasdiklerini nevi (tür) değişikliği yapması sebebiyle 24.01.2017 tarihinde yaptırdığı, 2017 yılına ait yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanununda belirtilen kapanış noter tasdikini de zamanında ve usulüne göre yaptırdığı,

bunun yanında, davacı tarafın incelenen 2017 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, davacının 15.11.2017 tarih ... yevmiye madde numaralı muhasebe kaydıyla davalıya 30.000.00 TL, 29.11.2017 tarih ... yevmiye madde numaralı muhasebe kaydıyla ... aracılığıyla 12.520.00 TL ve 14.12.2017 tarih ... yevmiye madde numaralı muhasebe kaydıyla yine ... aracılığıyla davalıya 1.750.00 TL olmak üzere toplamda (30.000,00+12.520.00=44.270,00 TL ödeme yaptığı ve davacının davalıya yaptığı bu toplam 44.270.00 TL ödemeleri 159 Verilen Siparişler Hesabına kayıt ettiği bildirilmiştir.

GEREKÇE

Eldeki uyuşmazlıkta davacı 15.000TL Makina kaporası ve 30.000TL makine bedeli aldığını fakat makinenin teslim edilmediğinden ödediği bedelin iadesini talep etmektedir.

Davalı taraf ise Davacı taraf ile davalı şirket arasında bir satış ve kira sözleşmesi akdedildiğini Buna göre davacı taraf, davalı şirketin fabrikasını strafor üretimi yapmak için kiralayacak, kira bedeli olarak aylık 40.000.-TL + KDV ödeyecek, üretimde kullandığı makineleri de 275.000.-USD + KDV'ye satın alacağını iddia ederek Makinelerin üretime hazır hale gelmesi için 70.000.-TL tutarında bakım onarım masrafının davacı ... tarafından yapılacağını Davacı şirketin makine bedeli olarak ödediğini iddia ettiği 45.000.-TL, makinelerin bakım ve onarımının yapılması için davalı şirkete ödediği kapora olduğunu,

davalı şirket tarafından 70.000.-TL masraf yapılarak makinelerin bakım ve onarımı yapıldığını iddia etmiştir. Davalının savunmaları bilirkişi raporu ile birlikte irdelendiğinde davacının davalıya 44.270,00 TL Ticari defterlerine kaydını yaptırdığı 44.270,00 TL siparişler hesabına kayıt ettirdiği ödemeler bulunmaktadır.

Davalı ticari defterleri incelendiğinde beyanlarında geçen makine onarım masrafı adı altında ticari defterlerinde kaydın mevcut olmadığı sadece davacı ticari defterlerinde 45.000 TL havale bedelinin davalı ticari defterlerine işlenmediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Asıl tartışılması gereken husus ispat yükünün kimin üzerinde olduğu hususudur.Bir davada ispat yükünün hangi tarafa ait olacağı hususu ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” şeklinde düzenlendiği gibi, usul hukukunun en önemli konularından biri olan ispat yükü kuralı, HMK’nın 190. maddesinde de “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Davacı davasını ispatla mükelleftir. 10.10.2017 tarihli havale dekontunda işlem açıklaması olarak "... TALİMATIDIR" yazılı olduğu 15.11.2017 Tarihli havale dekontunda ise "makine bedeli " yazılıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(13)3-575 Esas;2021/353Karar sayılı ilamı ile de yapılan değerlendirme ile Bu noktada ispatla ilgili karine oluşturan hâllerden biri ve somut uyuşmazlıkta da tartışılması gereken asıl nokta olan “havale” ile ilgili açıklamada bulunmak yerinde olacaktır. Havale, hukuksal niteliği itibariyle bir ödeme vasıtasıdır. Başka bir anlatımla, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur.

Bu yasal karinenin tersini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.3.2003 tarihli, 2003/3-118 E.,2003/158 K. sayılı kararı). Havalenin gönderiliş amacı, işlemin gerçekleştirilmesi anında düşülecek bir kayıtla (açıklamayla) yahut karşı tarafça inkar edilecek olursa sonradan ispat vasıtaları kullanılarak da ortaya konulabilir.

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından gönderilen havalede “MAKİNE BEDELİ” açıklaması bulunmaktadır. Bu açıklama, MAKİNE alımı amacıyla kullanılmak üzere paranın gönderildiğini ifade etmektedir. Davalı bu havaleyle gönderilen parayı kabul etmiş ve kullanmıştır. Ancak savunmasında havaledeki açıklamadan bambaşka bir sebebe dayanmış, havaledeki açıklamayı yani paranın gönderiliş amacını tümüyle değiştirmiştir.

Oysa davalı o tarihte bu açıklamaya itiraz ettiğine ilişkin herhangi bir iddia ve delil ortaya koymamıştır. Hâl böyle olunca somut olayda havaleye konu paranın havaledeki açıklamadan farklı olarak makine bedeli amacıyla gönderilmediğini savunan davalı ispat yükünü üzerine almış olup havalenin bakım onarım sebebiyle gönderildiğini dosya kapsamı itibariyle ispatlayamadığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · E-imzalı✍ E-imzalı✍