Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/21 K.2021/413

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2021/21

KARAR NO : 2021/413

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ: 12/01/2021

KARAR TARİHİ: 09/06/2021

K.YAZIM TARİHİ: 11/06/2021

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalının konkordato talebiyle açılan ve Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden görülen yargılama esnasında kesin mühlet kararı verilmesi üzerine konkordato komiser heyeti alacak bildirim davetinde bulunduğunu, bunun üzerine 03.07.2019 tarihli dilekçe ile, hakkında 19.12.2018 tarihinde 1 yıl kesin mühlet kararı verilen davalı şirket ile imzaladığı Genel Nakdi Gayrınakdi Kredi Sözleşmelerinden, Ticari Taşıt Kredisi ve Rehin Sözleşmelerinden, Busıness Card Üyelik Sözleşmelerinden kaynaklanan, 646.451,02TL alacakları ile mer’i gayrınakdi kredilerden (Gayrınakdi çek kredisi riski) kaynaklanan 35.990,00TL Alacak/risk bildirdiklerini ve kayda alınmasını talep ettiklerini,

ancak Konkordato Komiser Kurulu'nun, davacı banka ...

Şubesi’ne 27.05.2020 tarihinde tebliğ edilen 16.05.2020 tarihli 2 adet yazısı ile “365.576,02TL ile 280.875,00TL’nin borçlu tarafından kabul edildiğini” bildirdiğini, toplam muaccel alacakları olduğu belirtilen 646.451,02TL'ye tekabül ettiğini, dolayısıyla, alacak olarak bildirilen 646.451,02TL’nin tamamının kabul edildiğini, konkordatoya dahil edildiği anlaşılmakla beraber, konkordato komiserlerinin yazılarında sadece muaccel alacakların kabul edildiği belirtilip, gayrınakdi çek kredisi riskine hiç değinilmediğinden,

bu tutarın alacak olarak kabul edilmediği sonucuna varıldığını, çekişmeli hale gelen alacaklarının kabulü/ödenmesi konusunda davalı/borçlu ile uzlaşılamadığını, fazlaya ve hataya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı bankanın, kesin mühlet tarihi olan 19.12.2018 tarihi ve alacak bildirim tarihi olan 03.07.2019 tarihi itibariyle 35.990,00TL olan, ancak 12.01.2021 tarihi itibariyle 38.525,00TL olan alacağının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

e-imza e-imza e-imza e-imza

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin konkordato talebiyle açılan ve Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile görülen davada kesin mühlet kararı verilmesi üzerine davacı bankanın konkordato komiser kuruluna alacak kaydı yapılması için başvuruda bulunulduğu ve konkordato komiserler kurulu tarafından reddedilen dava konusu kısma ilişkin "yalnızca muaccel alacakların kabul edildiğinden bahisle" denilmek suretiyle gayrı nakdi çek kredisi riskine karşılık gelen 35.990,00TL'nin alacak olarak kaydı için açılan davanın reddi gerektiği beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası, 20/05/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Konkordato davası neticesinde çekişmeli hale gelen alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davalı şirkete, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından 19/12/2018 tarihinden başlamak üzere, 02/01/2020 tarih, ... sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği üzere, 1 yıl süre ile konkordato kesin mühleti verildiği, bu sürenin 19/12/2019 tarihinden itibaren 6 ay süreyle uzatıldığı,18/06/2020 tarih ... sayılı Ticaret Sicil gazetesinde, Konkordato Komiserliği tarafından Alacaklılar toplantısı daveti ilan edildiği,

16/05/2020 tarihli Konkordato Komiserliği tarafından davacı bankaya gönderilen davet yazıları kapsamında, konkordato borçlusu tarafından, davacı bankanın talep ettiği konkordato borçlusuna ait 365.576,02 TL ve 280.875,00 TL tutarındaki toplam 646.451,02 TL tutarındaki alacakların kabul edildiğinin tebliğ edildiği, 16/10/2020 tarihinde konkordatonun tasdik edildiği, davacı ...

Bankası'nın kesin mühlet tarihi içerisinde konkordato komiserliğinin 16.05.2020 tarihli kabul yazısında gayrinakdi çek kredi riskinin kapsama dahil edilmediğinin anlaşılması üzerine, bu alacağın da kapsama alınması için 29/05/2020 tarihinde ...

E no ile Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talepte bulunduğu, 10/07/2020 tarihli Konkordato Komiser Kurulunun davacının talep ettiği gayrinakdi çek kredisi risk tutarının nisapta dikkate alınmayacağını mahkememize bildirdiği, ve aynı tarihli mahkememizin ara kararı uyarınca davacı ... Bankasının talebinin reddine karar verildiği hususları tartışmasızdır.

İİK 302/6 maddesi gereğince; Komiser alacaklılar toplantısına başkanlık eder ve borçlunun durumu hakkında bir rapor verir. Borçlu gerekli açıklamaları yapmak üzere toplantıda hazır bulunmaya mecburdur. Konkordato projesi;

a) Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya,

b) Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır.

Oylamada sadece konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacakların alacaklıları ve borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kardeşi alacak ve alacaklı çoğunluğunun hesabında dikkate alınmaz.

Rehinle temin edilmiş olan alacaklar, 298 inci madde uyarınca takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba katılırlar.

Çekişmeli veya geciktirici koşula bağlı yahut belirli olmayan bir vadeye tabi alacakların hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına mahkeme karar verir. Şu kadar ki bu iddialar hakkında ileride mahkemece verilecek hükümler saklıdır. Konkordato projesinin müzakereleri sonucunda oluşturulan konkordato tutanağı, kabul ve ret oylarını içerecek şekilde derhâl imza olunur. Toplantının bitimini takip eden yedi gün içinde gerçekleşen iltihaklar da kabul olunur. Komiser, iltihak süresinin bitmesinden itibaren en geç yedi gün içinde konkordatoya ilişkin bütün belgeleri, konkordato projesinin kabul edilip edilmediğine ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair gerekçeli raporunu mahkemeye tevdi eder.)

e-imza e-imza e-imza e-imza

Çek defterinin muhatap banka tarafından çek hesabı sahibine teslim edilmesi ile 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında hesap sahibi ile banka arasında dönülemez bir gayrinakdi kredi sözleşmesinin kurulduğu kabul edilmiştir. Bunun sonucu olarak çek defteri basmaya ve vermeye yetkili olan bankalar, müşterilerine verdikleri çeklerin usulüne uygun bir şekilde kendilerine ibraz edilmeleri halinde, karşılığının bulunmaması durumunda düzenleyici dışındaki hamile belirli bir miktar ödeme yapmakla yükümlü kılınmışlardır.

Bankaların kendilerine ibraz edilen her bir çek yaprağı için, keşideci dışındaki yetkili hamile belirli bir tutarda ödeme yapma zorunluluğunun bulunduğu ve bunun dönülemez bir gayrinakdi kredi sözleşmesi olduğu hususları ilk defa mülga Çek Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenmişti. Bu düzenleme 5941 sayılı Çek Kanunu’nda da aynen korunmuştur.

Çek Kanunu’nun 3’üncü maddesinin 2’inci fıkrasına göre kısmen veya tamamen karşılıksız kalan çekte, süresi içerisinde ibraz edilip de hamilin talebiyle “karşılıksızdır” işlemi yapılırken, muhatap banka, kendi kaynaklarından, karşılıksız kalan tutarla ilgili çeşitli ihtimaller çerçevesinde hamile ödemede bulunmak zorundadır. Hamil reddetmediği müddetçe, banka tarafından ödenmek zorunda olan bu miktar, karşılıksızdır işleminin olmazsa olmaz bir parçasıdır.

Muhatap bankanın, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için belirli bir tutarı ödemekle yükümlü olması, Çek Kanunu’nun 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasına göre dönülemeyecek gayrinakdi kredi sözleşmesinin gereğidir. Anılan fıkrada “hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakdî kredi sözleşmesi” hükmüne yer verilmiştir.

5941 sayılı Çek Kanununun 3. maddesine göre; (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını, ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır.

Bilirkişi ...'ın 20/05/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddesinde ''10.3.Banka bu maddeye atıfla haklarını kullanmaya karar vermesi halinde, yukarıda sayılan haller sebebiyle Bankanın uğradığı zararları, masrafları, primleri ve cezalarının tazminini, teminat mektuplarının ve/veya boş çek yapraklarının iadesini veya gayrinakdi risk tutarlarının depo edilmesini talep edebilir.'' ifadesi yer almakta olup, inceleme bölümünde de ayrıntısına yer verilen, ibraz edilmeyen çeklerle../..

e-imza e-imza e-imza e-imza

.../...ilgili davacının depo talep edebileceği, talep edilebilecek depo tutarının, kesin mühlet tarihi itibariyle 35.990,00TL, dava tarihi itibariyle 38.525,00TL, rapor tarihi itibariyle 17.620,00TL olduğu belirtilmiş ise de; henüz tazmin edilmemiş teminat mektubu veya karşılıksız kalıp kalmayacağı henüz belli olmayan çeklerin kanuni karşılıkları olan bedellerin banka tarafından istenip istenemeyeceği konusu olup,

banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine "risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermeyeceği, zira "depo etmek" ifa etmek anlamına gelmediği, sözleşmede anılan şekilde hüküm olsa bile,

banka sadece "depo edilmesini" isteyebileceği, kendisine ödeme yapılmasını (ifa) talep edemeyeceği, konkordato davası sonucunda çekişmeli alacağın tahsili talebi ile açtığı davada konkordato projesi kapsamında ödemeye yapılmasını talep edemeyeceği anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza