Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/321 K.2021/817

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2021/321 Esas

KARAR NO : 2021/817

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2020

KARAR TARİHİ: 21/10/2021

K. YAZIM TARİHİ: 15/11/2021

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ciranta/hamil olduğu; ...A.Ş. .... Şubesi’ne ait, keşidecisi .... Ticaret Limited Şirketi, lehtarı .... olan, keşide tarihi 30.11.2019, bedeli 15.000 TL olan .... çek nolu 1 adet çek yaprağını, müvekkilinin ciranta/hamil olduğu; .... A.Ş. .... Şubesi’ne ait, keşidecisi ....

Ticaret Limited Şirketi lehtarı ...., keşide tarihi 31.01.2020, bedeli 15.000 TL olan .... çek nolu 1 adet çek yaprağını, müvekkilinin ciranta/hamil olduğu ....A.Ş. .... Şubesi’ne ait, keşidecisi .... , lehtarı .... Tic. A.Ş, keşide tarihi 21.12.2019, bedeli 25.000 TL olan .... çek nolu 1 adet çekin kaybolduğunu, çekin iptali için Antalya ..... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin .... E. Sayılı dosyasından Çek İptali davası açtıklarını, Antalya .....

Asliye Ticaret Mahkemesi' nin .... E. Sayılı dosyasındaki Çek İptali Davası devam ederken davaya konu .... nolu 30.01.2020 vadeli, 15.000,00 TL tutarlı çek davalı .... A.Ş. tarafça 02.12.2019 tarihinde, .... nolu, 31.01.2020 vadeli 15.000,00 TL bedelli çek davalı .... A.Ş. Tarafından, .... seri numaralı 21.12.2019 keşide tarihli 25.00,00 TL bedelli çek davalı ....

Ticaret A.Ş. tarafından bankaya ibraz edilmiş olduğunu öğrendiklerini, çekleri haksız yere ele geçirmiş olan davalıların kötü niyetli hamil olduklarını, çeklerin davalılardan istirdatı ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın HMK 6. mad. uyarınca genel yetkili mahkeme olan davalı tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin Adresinin .... olması sebebiyle yetkili mahkemenin Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin ticari ilişkisi olan dava dışı .... San. Ltd. Şti' nin davaya konu .....

Şubesine ait 31/01/2020 keşide tarihli 15.000,00.-TL bedelli ..... numaralı çeki müvekkiline ciro ettiğini, çekin ödeme gününde ödenmediğini çekin karşılıksız kaldığını, çekin müvekkili şirkette bulunmadığından istirdatının istenemeyeceğini, davanın tefrik edilerek müvekkili şirket yönünden yetkisizlik kararı verilmesini, açılan haksız, hukuki ve fiili dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Antalya ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası içeriği, tarafların ticari defter ve kayıtları, ticari sicil kayıtları ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava; Çekin haksız yere elde bulundurulduğu iddiasına dayalı TTK' nın 792. mad. uyarınca açılan istirdat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığına ilişkindir. 6102 sayılı TTK. 790.maddesi “cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”

Yine TTK. 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı TTK.790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, ayrıca 6102 sayılı TTK'nın 801. maddesi gereğince, çeki ödeyecek muhatap banka için dahi ciro imzalarının geçerliliğinin araştırılması zorunluluk değilken hamilin bu yönde bir yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülemeyeceği, bu durumda davalı bankanın, dava konusu çeki kendisine ciro eden diğer davalı ile aralarında ticari ilişki olduğunu savunduğuna ve çekte lehdar olan davacının cirosunun sahte olmasının tek başına,

bankanın çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceği, ayrıca 6102 sayılı 758. madde hükmü uyarınca açılacak çek istirdatı davalarında davanın çekin son hamiline karşı açılması gerektiği, tüm dosya kapsamından anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2015/3692 Es.-2015/10648 Es. sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Dosya kapsamı ve özellikle davalıların beyanları, dosya içerisinde mevcut çek görüntüsü, çek alım bordrosu ve çekin iade edildiğine dair 22.03.2020 tarihli tutanak başlıklı belge birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekin davalı tarafından davadan önce .... San. Ltd. Şti'ne iade edilmiş olduğu çek istirdat davasının ancak çekin hamiline karşı açılabileceğinden davanın davalı yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · E-imzalı✍ E-imzalı✍