Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/524 K.2022/345

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/524

KARAR NO : 2022/345

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ

: 2- 3-

VEKİLİ

: 4- 5-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/07/2021

KARAR TARİHİ: 12/04/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2022

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile Belediye aleyhine dava açıldığı, davada dava dışı işçinin 2011-2020 yılları arasında çalıştığı belirtilerek, ödenmeyen işçilik alacaklarının davalı belediyeden tahsilinin talep edildiği, davanın kabulüne dair verilen kararın Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine icra dosyasına davacı e-imza e-imza

belediye tarafından 43.792,97-TL ödendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesinde, davalı şirketlerin dava dışı personelin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu hususunun düzenlendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, dava dışı işçi ...'a ödenen 43.792,97-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıların sorumluluk sınırları belirlenmek suretiyle rucüen tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... Şti. vekili tarafından verilen 19.08.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; .. Şirketi-... Şti. ortak girişimi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.01.2013-30.09.2013 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin dilekçe ekinde sunulduğu, Hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilip, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş akitleri sona eren işçilerin tazminat ve ücretlerinin ortak girişim tarafından ödendiği, ... Şirketi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30.09.2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, ... Şirketi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30.09.2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşme sona erdikten sonra davalı belediye tarafından teminat mektuplarının iade edilmediği personellerin kıdem tazminatlarını ödeme gerekçesiyle nakde çevrildiği, bu kapsama adi ortaklık dönemin de dahil edildiği, esasen davalı belediyenin yapmış olduğu bu uygulama nedeniyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, huzurdaki davanın müspet olarak sonuçlanması halinde mükerrer tahsilat yapılmış olacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılardan ... Şirketi vekili tarafından verilen 17.08.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Dava dışı işçinin davacı ... Belediyesine hizmet verdiği ve davacı belediye bünyesinde faaliyet gösterdiği, Dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönemde, fazla çalışma yapmadığı, UBGT günlerinde çalışmadığı, tüm izinlerini kullandığı, dava dışı işçinin hizmetinden üst işveren olarak davacı belediyenin faydalandığı, kabul anlamına gelmemek üzere, davalı şirketin bir sorumluluğu bulunsa bile bu sorumluluğun %50 oranında olması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Davalı şirketlere ait ticaret sicil özeti bilgileri, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, SGK kayıtları, 03/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava, taşıma ve hizmet edimlerini bir arada içeren karma nitelikteki sözleşmeden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu davacının dava dışı işçi ...'a yaptığı ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir. 03/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava niteliği itibariyle, davacı ... Belediye Başkanlığı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alımı sözleşmelerine istinaden davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından davalı şirketlerin e-imza e-imza

sorumluluğuna ilişkin olup, Yargıtay kararlarında sözleşmede hüküm bulunan hallerde sözleşme hükümleri doğrultusunda değerlendirme yapılarak davalı şirketlerin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumlu oldukları miktarın belirlenmesi gerektiği gerekçelerine yer verilmiştir.

Benzer uyuşmazlıkla ilgili olarak Yargıtay .... Hukuk Dairesi tarafından verilen ... Esas, ... Karar ve 15.09.2020 tarihli kararda, “... Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalılar ile yapılan sözleşmeler kapsamında SGK kayıtlarına göre davalı bünyesinde çalışan işçiye yapılan ödemeyi aralarında imzalanan sözleşmeler hükümlerine göre davalılardan talep edebileceği gerekçesiyle davalıların sorumluluklarını belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir.

Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir...” gerekçelerine yer verildiği,

3-Davacı Belediye ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı 17. 22. Ve 23. maddelerinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." hükmüne yer verildiği,

e-imza e-imza

Bir kısım İdari Şartnamelerin diğer hükümlerine raporun inceleme bölümünde yer verildiği,

Yukarıda belirtilen Yargıtay ... Hukuk Dairesinin kararı gerekçeleri, sözleşme hükümleri, taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olması hususları bir arada değerlendirildiğinde, davalı şirketlerin dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesi ve ferilerinden kendi ihale dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olacağı, yıllık izin ücreti ve ferilerinden ise son işveren olan ... Şirketinin sorumlu alacağı değerlendirilmektedir.

Dava dışı işçi ... tarafından açılan dava sonunda verilen Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 09.02.2021 tarihli kararının Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibine konulması üzerine davacı belediye tarafından 10.03.2021 tarihli 2 adet dekontla icra dosyasına 43,792,97-TL yatırılmıştır. Yüklenici şirketlerin yargılama harç giderleri ile icra harç ve giderlerinden sorumluluğunun belirlenmesi için toplam ödenen miktar olan 43.792,97-TL'den, kararda hüküm altına alınan asıl alacak miktarları ve bunların faiz miktarlarına karşılık gelen 31.702,30-TL çıkarıldığında, (43.792,97-31.702,305—12.090,67) 12.090,67-TL yargılama harç ve giderlerine karşılık gelmektedir.

Yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı miktarlar arasında sadece son işverenin sorumlu olduğu yıllık izin ücreti alacağı bulunduğundan, yüklenici şirketlerin sorumluluğu şu şekilde belirlenmiştir; Dava dışı işçi için yapılan 69.925,12-TL ödemeden davalı şirketlerin ihale dönemlerine göre sorumlu olduğu miktarlar hesaplanmış ve 7.377,36 TL'den ... A.Ş. ve ... Şti.'nin müştereken ve müteselsilen, 12.681,65 TL'den ... A.Ş.'nin, 14.225,61 TL'den ... Şti.'nin, 2.096,24 TL'den ... Şti.7.412,11 TL'den davalılar ... Şti.'nin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı belediye tarafından ihale konusu işte çalıştırılan dava dışı işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve faizleri ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin mahkeme ilamı kapsamında icra dosyasına ödendiği, davacı ve davalılar arasındaki ihale ve ekleri şartnamelere göre, davacı belediyenin alt taşeronlarına işçilere ödenen ücretler ile ilgili rücu hakkının bulunduğu, kıdem tazminatının rücuna ilişkin özellikle ayrı bir düzenleme yapılmasına dair ve 6098 Sayılı Yasanın 167.

Maddesindeki yarı yarıya rücu hakkı ile ilgili yasal değişikliğin Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarihli .. esas sayılı ... karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği gözetilerek, dosyada mevcut bulunan sözleşmelere göre davacı belediyenin ödediği tüm alacaklar yönünden rücu hakkının bulunduğu, yarı oranda sorumluluk ilkesinin uygulanmasının gerekmediği,

davalıların sorumlu oldukları dönemlere ilişkin olarak bilirkişi raporuyla saptanan miktarların davalılardan tahsili gerektiği, davalı ortak girişim ile ilgili sorumluluğun paylaştırılmasına yönelik değerlendirilmenin iç ilişkide tartışılması gerektiği, ortak girişimin davacı belediyeye karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gözetilerek, davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davacı yan hüküm altına alınacak miktara 6183 sayılı Kanun uyarınca faiz işletilmesini talep etmişse de hüküm altına alınan bedel 6183 sayılı Kanunda belirtilen şekilde amme alacağı mahiyetinde kabul edilemeyeceğinden bu talebi kabul edilmeyerek hükmedilen bedele yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Katip Hakim · e-imza e-imza