Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1339 K.2023/181

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/1339 Esas

KARAR NO : 2023/181

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA İHBAR OLUNAN

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/05/2019

KARAR TARİHİ: 09/02/2023

K. YAZIM TARİHİ: 20/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ... memur olarak çalıştığını, kendisinin 14/06/2012 tarihinde dava dışı olan ... üye olduğunu, bir yıl kadar kısa süre üye olduğu bu kooperatifte yine kısa bir süre içerisinde de başkan yardımcılığı yaptığını, bu dönemde müvekkilinin annesinin felçli olması ve rahatsızlığı sebebiyle, kooperatife çok az gidebildiğini, hatta tek bir toplantıya katıldığını, akabinde de gördüğü lüzum üzerine 30/07/2013 tarihinde kooperatif başkan yardımcılığından istifa ederek üyelikten de ayrıldığını, bu tarihten itibaren de kooperatif ile herhangi bir bağı kalmadığını,

davalı ...'nun ise haricen öğrendiklerine göre 2002 tarihinde kooperatife girdiğini, tarafların herhangi bir tanışıklıkları olmamakla birlikte davalının kooperatif ile olan 11 yıllık süreci boyunca müvekkilinin bunun salt bir yıllık süresinde yer aldığını, bu durumun dahi tek başına davalının dava açma hakkını kötüye kullanarak müvekilinden sebepsiz zenginleşmeyi amaçladığını gösterdiğini, davalının kötüniyetli olduğunu,

müvekkilinin bir yıl kadar üye olduğu ve bu sürenin içerisinde de kısa bir zaman başkan yardımcılığını yaptığı kooperatif tarafından 08/10/2012 tarihinde düzenlenen ve 25/02/2013 ödeme günü olan 11.500,00 TL bedelli bononun davalı adına keşide edildiğini, söz konusu bonoya keşideci olan kooperatifin borçlu olduğunu ve işbu bononun kooperatif kaşesi üzerinde dava dışı kooperatif başkanı ...'in ve kooperatif başkan yardımcısı müvekkili tarafından imzalandığını, kooperatif adına verilmiş bir senedin, kişisel sorumluluğu olamayacağını beyan ederek,

davalıca ikame edilen Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ve bu dosya dayanağı talepten dolayı borçlu olunmadığının tespitine, davalı tarafın müvekkilinin maaşına koyduğu ve tahsil ettiği ödemiş ve ödenecek miktar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.750,00 TL'nin davacı müvekkiline geri ödenmesi ve/veya istirdat davası olarak devam edilmesine, haksız takip nedeniyle davalı aleyhine talep edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın süresinde açılmadığını, bono üzerinde davacının dört adet imzası bulunduğunu, bu imzalarından iki tanesi kaşe dışında olduğunu, davacının kendi el yazısıyla bu bono üzerinde ad ve soyadı da yazılı olduğunu, bu hususların, davacının müvekkiline borçlu olduğunu açıkça ortaya koymakta olduğunu, dava konusu bononun geçerli bir bono olduğunu, davacı tarafın yazılı belge sunamadığını, davacının yazılı olmayan delillerine ve tanık deliline ve iddialarına itiraz ettiklerini ve kabul etmediklerini, kambiyo senedinin kayıtsız şartsız bir borç ikrarı olduğunu, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğunu,

davacının 08/10/2018 tarihinde açmış olduğu imza itirazının da Ankara Batı ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen karar ile reddedildiğini beyan ederek, davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, dava dışı kooperatifin ticari defter ve kayıtları, dava konusu edilen senet aslı, Ankara Batı ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı soruşturma dosyası, Ankara Batı ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi nedeniyle başlatılan icra takibi kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizin 2019/232 Esasına kayden yapılan yargılama sonucunda, mahkememizin 30/01/2020 tarih 2019/232 E. 2020/54 K. Sayılı ilamı ile davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Ankara BAM ...

Hukuk Dairesinin 10/11/2022 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda, icra takip çıkışı 13.581,03TL olup davacı senet ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödenen miktarların istirdatını talep etmesine rağmen 11.500,00TL üzerinden harç yatırmıştır.

Menfi tespit davalarında kısmi dava açılamayacağı gibi icra takibi dikkate alındığında eksik harcın tamamlatılması için davacıya kesin süre verilip sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekir iken eksik harç tamamlatılmaksızın Harçlar Kanunu 32.maddesine aykırı olarak yargılamaya devam edilmesi doğru görülmemiş, davacının diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..." denilerek mahkememiz hükmü kaldırılmış, gönderilen dosya mahkememizin 2022/1339 esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

BAM kararı doğrultusunda davacı vekiline eksik kalan harcı tamamlaması hususunda süre verilmiş, davacı vekilince harcın tamamlandığına dair 26/12/2022 tarihli makbuz dosyaya ibraz edilmiştir. Keşidecisi dava dışı ... olan, davalı adına keşide edilen 25.02.2013 ödeme tarihli 11.500,00 TL bedelli senette kooperatifi temsilen atılmış iki imza dışında davacının ismi ile dava dışı ... ismi yazılarak iki imza daha kullanılmıştır.

Davalı tarafından, senetteki borcun tahsiline yönelik olarak Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası açılmıştır. Davacı, kooperatifle fiilen ilgisi olmadığı halde senedi zor anında imzaladığını beyan ederek bu dosya kapsamında borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davacı tarafından dava dilekçesinde imzaya itirazda bulunulmadığı halde, daha sonra sunulan 03/07/2019 tarihli beyan dilekçesi ve ön inceleme duruşmasındaki beyan ile imza incelemesi yapılması talep edilmiş, dava dilekçesindeki iddia genişletilmek istenmiştir. Davalı tarafından iddianın genişletilmesine muvafakat edilmemiştir.

Dava, TTK 4/2 maddesi kapsamında miktar itibariyle basit yargılamaya tabi olduğundan, HMK nın 319.maddesi uyarınca süresinde iddianın genişletilmemesi nedeniyle 19/11/2019 tarihli duruşmada verilen ara karar ile davacının imza incelemesi yapılması yönündeki talebi reddedilmiştir.

Davalı tarafından davanın süresi içinde açılmadığı savunulmuş ise de, davacı tarafından icra dosyasına 2019 yılında ödeme yapıldığı görüldüğünden, bu tarihe göre menfi tespit/istirdada yönelik olarak açılan iş bu davanın süresi içinde açılması nedeniyle 03/10/2019 tarihli duruşmada itiraz reddedilmiştir.

TTK'nun 702/1. maddesi hükmüne göre; aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmiş ise aynen onun gibi sorumlu olur. Aval, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 700. maddesine göre poliçede yazılı bulunan borcun kısmen veya tamamen teminat altına alınmasını sağlayan bir nevi kefalettir. Bu kefaleti veren şahsa, aval veren denir (Bozer A. / Göle C.: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2017, s. 161). Avalin ne şekilde verileceği TTK’nın 701/1 maddesinde açıklanmıştır.

Buna göre aval şerhi, ancak poliçe veya alonj üzerine yazılmasıyla mümkün olur. Aval "aval içindir" veya bununla eş anlamlı başka bir ibareyle ifade edilir ve aval veren kişi tarafından imzalanır (TTK. m. 701/2). Kambiyo senedinden doğan sorumluluğun temini amacıyla, doğal olarak bu teminatın esas alacakla birlikte devredilmesini gerektirir; kambiyo senedini ciro yoluyla devralacak kimsenin de bunu görebilmesi lazımdır (Sengir, T.: Aval Hukuku, Ankara 1967, s.10).

Kambiyo senedi dışında verilmiş bir teminatın, aval olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. TTK’nın 700/2. maddesine göre aval, üçüncü bir kişi veya poliçede imzası bulunan başka bir kişi tarafından da verilebilir. Bu şekilde poliçe borçlularından biri lehine aval verilmek suretiyle poliçenin ödenmesi güvence altına alınacağından o poliçenin tedavülü kolaylaştırılmış olur ( Bozer A. / Göle C., s. 161 ).

TTK’nın 701/4 maddesine göre, avalin kimin için verildiği belirtilmemişse, keşideci için verildiğinin kabulü gerekir.

Poliçenin yüzüne, muhatabın veya keşidecinin imzaları hariç olmak üzere atılan her imza da aval hükmündedir (TTK m. 701/3).Poliçe borçlusunun tüzel kişi olması hâlinde, yetki belgesinde şirketi temsile yetkili şahısların poliçeyi imzalamış olmasına ve usulünce kaşe basılmış olmasına dikkat edilmelidir. Bu durumda, poliçeden doğan sorumluluk doğrudan doğruya temsil edilen tüzel kişiye aittir. Hemen vurgulanmalıdır ki, şirket yetkilisi tarafından da olsa senede atılan ikinci imza, şirket kaşesi olmadan atılmış ise, burada keşideci sıfatı söz konusu olmayacağından, bu imza aval olarak kabul edilir ve bu imza sahibi borçtan şahsen sorumlu olur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu nun 2017/19-812 E, 2018/756 K sayılı ilamı).

Bu açıklamalar kapsamı dikkate alındığında somut olayda da, senedin davacı tarafından dava dışı kooperatifi temsilen kaşe üzerine imzalandığı ve ayrıca isim belirterek tekrar imzalandığı anlaşılmakla, davacının senetteki borçtan şahsen de sorumlu olduğu, davacıya yönelik takip başlatılmasında bir hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacının diğer iddialarının borçtan kurtulmaya yetecek nitelikte olmadığı gözetilerek davanın reddi ile tensiben verilen tedbir kararı icra dosyasında uygulanmadığından davalı yanın tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza