Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/418 K.2022/468

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/418 Esas

KARAR NO : 2022/468

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/05/2019

KARAR TARİHİ: 24/05/2022

K. YAZIM TARİHİ: 30/05/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ...'dan alacağına karşılık keşidecisi davalı Şirket, lehdarı dava dışı ... olan, ... Bankası ...

Şubesine ait ... seri nolu, 10.08.2017 vade tarihli, 25.000 Tl bedelli çek aldığını, müvekkilinin çeki uhdesinde iken süresinde bulamadığından, süresinde ibraz edemediğini ve hatta bu hususta çek zayii davası da açtığını, dava derdest iken çeki bulduğundan davadan feragat ettiğini, bu süreçte süresi geçtiğinden kambiyo yolu ile takip yapamadığını, çeki bulunca alacağın tahsili için başlatılan Ankara ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı takibinin yetki itirazı sonucu Batı İcra Müdürlüğüne gönderildiğini, Müdürlüğün ... sayılı esasına kaydedildiğini, takibin davalının haksız itirazı sonucu durduğunu öne sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davadışı ...'dan alacağına karşılık keşidecisi müvekkili şirket, lehdarı ... olan ... Şubesine ait ... seri nolu 10.08.2017 vade tarihli, 25.000 TL bedelli çeki aldığını, ancak davacının süresi içinde çeki ibraz etmediğini, çekin karşılığının hamile ödenebilmesi için çekin muhatap bankaya veya takas odasına süresinde ibraz edilmesinin zorunlu olduğunu, buna mukabil çekin ödeme tarihi gelmesine rağmen tahsil edilmemesi durumunda çekin ödeme zorunluluğunun ortadan kalktığını, ibraz süresi geçmiş olan çekin kambiyo senedi vasfını kaybettiğini ve bu nedenle müvekkili yönünden ödeme zorunluluğu bulunmadığını, alacaklı tarafın alacağını kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, vergi dairesi kayıtları, tarafların ticari defter ve belgeleri, BA-BS formları, 21/05/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, süresinde bankaya ibraz edilmemiş olan çeke dayanılarak girişilen ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasına kayden görülen davada yapılan yargılama sonucunda.

Davacının, dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olduğu, Davalının ise çekin keşidecisi olduğu, çekin, süresinde bankaya ibraz edilmediğinden 6762 sayılı TTK'nın 720. maddesi uyarınca hamil, ciranta ve keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını yitirdiği, bu durumda, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için önünde iki seçenek bulunduğu,

hamilin, ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehdara başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp, alacağını her türlü delil ile kanıtlayabilir, ya da 6762 sayılı TTK'nın 730/14.maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanun’un 644.maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak keşideciye başvurabileceği belirtilerek somut olayda, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı,

TTK'nın 644.(6102 s TTK 730)maddesinde hükme bağlanan sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayandığını açıklanarak davanın kabulüne dair verilen karar, Ankara BAM ...

Hukuk Dairesinin ... esas ... karar sayılı ilamı ile "...Dava ibraz süresi geçmiş çeke dayalı yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup dava ilk olarak Ticaret mahkemesinde açılmış, ticaret mahkemesi tarafından ibraz süresi geçen çeke dayalı olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, davacının hamil davalının ise keşideci olduğu, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, davacının ciro ile çeki edindiği, vekilinin19.02.2020 tarihli dilekçesinde TTK 732.maddeye dayalı sebepsiz zenginleşmeyi ileri sürdüğü, mahkemece de nitelemenin TTK 732( eski 644) maddesine dayandırılarak hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlara dair davalar, TTK 4. madde gereği mutlak ticari davalardandır. Davanın açıldığı tarih itibariyle ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan ve ayrı bir ticaret mahkemesi bulunduğundan davaya ticaret mahkemesi tarafından bakılması gereklidir..." gerekçesiyle kaldırılmış, BAM kararı uyarınca Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 23/03/2022 tarih ...

E-K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek gönderilen dosya mahkememizin ... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibinin alacaklısı ..., borçluları ... Şirketi ve ... olan 10.08.2017 keşide tarihli ... seri numaralı çeke istinaden 25.000 TL toplam alacağın tahsili talepli ilamsız icra takibi olduğu, ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu vekilinin 15.03.2018 tarihinde yaptığı yetki ve itiraz sonucu dosyanın Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esasına kaydedildiği, açılan takip sonucu ödeme emrinin borçlu şirkete tebliği üzerine borçlunun süresinde yaptığı itiraz sonucu takibin durduğu, itirazın iptali talepli bu davanın İİK 67/1 maddede öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı belirlidir.

Davacı, dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olmuştur. Davalı ise çekin keşidecisidir. Çek, süresinde bankaya ibraz edilmediğinden 6762 sayılı TTK'nın 720. maddesi uyarınca hamil, ciranta ve keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını yitirmiştir. Başka bir anlatımla, süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiştir.

Bu durumda, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına kavuşabilmesi için önünde iki seçenek bulunmaktadır. Hamil, ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehdara başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp, alacağını her türlü delil ile kanıtlayabilir, ya da 6762 sayılı TTK'nın 730/14.maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanun’un 644.maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak keşideciye başvurabilir. Bu ikinci halde ispat külfeti keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür (Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 2014/5077 Esas, 2014/8857 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, taraflar arasında temel ilişki bulunmamaktadır. Nitekim, davacı vekili de yargılama aşamasındaki beyanlarında davalı keşideci ile aralarında temel ilişki bulunmadığını, müvekkilinin çeki, temel ilişkide bulunduğu lehdar şirketten ciro yoluyla devraldığını belirtmiş, TTK'nın 644.maddesinde hükme bağlanan sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayandığını açıklamıştır.

Hal böyle olunca, ispat külfeti davalı keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini usulen kanıtlamak zorundadır. Davalı vekili çekin dava dışı lehtar ...'a avans olarak verildiğini ancak aralarındaki anlaşmaya göre müvekkiline ait inşaatın balkon ve merdiven korkuluklarının lehtar tarafından yapılması gerekirken süresi içerisinde işe başlamadığından belirtilen işlerin dava dışı başka bir şirket tarafından yapıldığını bu nedenle çekin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin sebepsiz zenginleşmediğini savunmuştur.

Davalının göstermiş olduğu deliller görevsizlik kararı veren mahkemece toplanmış, tanık dinlenmiş, davalının defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 21.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirketin keşide ettiği çeklerin muhasebe esaslarına uygun olarak deftere kaydedilmediği, lehdar ...'a verildiği anlaşılan çeklerin de kaydının olmadığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre ispat külfeti davalı keşidecide olup göstermiş olduğu deliller toplanmıştır. Ancak davalının defterlerinde takibe konu çekin kaydının olmadığı belirlidir. Öte yandan davalı lehdar ... tarafından yapılması gereken işlerin neler olduğuna, bu sözleşmenin feshedildiğine ve işin başka bir firmaya yaptırıldığına dair, sözleşme vb. yazılı bir delil de sunulmamıştır. Davalının göstermiş olduğu tanık beyanı da tek başına ispata elverişli olmadığından davalının sebepsiz zenginleşmediği iddiasını kanıtlayamadığı sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir

Katip Hakim · e-imza e-imza