Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/809 K.2023/635

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/809 Esas

KARAR NO : 2023/635

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 2-

3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/07/2022

KARAR TARİHİ: 30/05/2023

K. YAZIM TARİHİ: 14/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Olay tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, ... plakalı müvekkilin aracına çarparak aracın maddi hasara uğramasına ve dolayısıyla araç değer kaybı oluşmasına neden olduğunu, iş bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün, kazanın oluşmasında ve davacının aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan araç değer kaybında %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza neticesinde müvekkiline ait ... plakalı araçta değer kaybı oluştuğunu ve davacının in iş hayatının sekteye uğradığını ve kaza sebebiyle müvekkilinin ikame araç bedeli isteme hakkı doğduğunu,

araçta oluşan araç değer kaybından, kazada kusuru bulunan ... plakalı aracı kullanan ...'in, ruhsat sahibi ...'in ve sigorta şirketi ...

A.Ş.'nin sorumlu olduklarını, ayrıca ikame araç bedeli (10 gün tamirhanede kalmış olup) alacağından kazada kusuru bulunan ... plakalı aracı kullanan ..., ruhsat sahibi ...'in sorumlu olduklarını, kaza sebebiyle bir de eksper aracılığıyla değer kaybı hesabı yaptırıldığını ve masraf yapıldığını, bu masrafın da davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep etiklerini, sigorta şirketince araç hasar bedeli olarak 5.953,70 TL karşılanmış olup ayrıca taraflarına arabuluculuk aşamasından daha önce yapılan değer kaybı talepleri kapsamında 1.283,00 TL ödendiğini,

bi değer kaybının eksik olması sebebiyle eksper raporu alındığını ve poliçe limitleri dahilinde ... sigortadan talep edildiğini, ancak arabuluculuk aşamasında değer kaybı tazminatı konusunda anlaşılamadığını, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 1.000 TL değer kaybı ve 500 TL ikame araç tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu oldukları kapsam dahilinde davalılardan alınarak davacıya verilmesini, 750 TL eksper ücretinin de yasal faizi ile birlikte sorumlu oldukları kapsam dahilinde davalılardan alınarak davacıya verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; 1.000,00 TL'lik değer kaybı taleplerini 2.717,00 TL arttırarak toplamda 3.717,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, 500,00 TL'lik ikame araç tazminatı taleplerini 1.300,00 TL arttırarak, toplamda 1.800,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den tahsilini, 750,00 TL'lik eksper ücreti taleplerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den tahsilini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesi ile özetle; davaya konu ... plakalı aracın kendi adına kayıtlı olduğu, aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, aracın kaza tarihinde geçerli olan sigorta şirketi ... Aş tarafından sigortalandığını, kanunlar gereği değer kaybı ve eksper ücretinin bu sigorta poliçesinden karşılanmasını talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi ile özetle; ruhsatı ... adına kayıtlı olan ... plakalı araçla yapılan maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle taraflarına karşı dava açıldığını, kaza tarihinde yürürlükte bulunan ... Aş tarafından tanzim edilmiş geçerli bir trafik sigortası bulunduğunu, kanunlar gereği değer kaybı bedelinin ve eksper ücretinin bu sigorta poliçesinden karşılanmasını talep etmiştir.

Davalı ...

AŞ vekili beyan dilekçesi ile özetle; davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 12/06/2021 - 12/06/2022 tarihleri arasında ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ve Zeyilnameleri ile ... adına sigortalı olduğunu,

poliçe kapsamında kaza tarihi itibariyle araçta oluşan hasar için araç başına azami teminat limitinin 43.000,00-TL olduğunu, bağımsız eksperce hazırlanan rapor doğrultusunda ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı olarak 1.283,00-TL belirlenmiş olup, işbu tutarın davacı vekiline 16.06.2022 tarihinde ödendiğini, müvekkili şirket başvuru konusu kaza neticesinde sorumluluğunu yerine getirdiğinden,

huzurdaki başvurunun reddi gerektiğini, davacı tarafın değer kaybı talebi yeni trafik sigortası genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu, aleyhlerine açılan davanın reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirket tarafından araç hasarına ilişkin olmak üzere 5.700,00-TL ve değer kaybına ilişkin davacı vekiline 1.283,00-TL olmak üzere toplamda 6.983,00-TL ödeme yapılmış olup, müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kar kaybı, kazanç kaybı, ikame araç bedeli gibi dolaylı zararların tazminatı taleplerinin karayolları zorunlu mali mesuliyet sigortası teminatı dışı olduğunu,

müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın reddi gerektiğini, istenen meblağın fahiş olduğunu, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, bu nedenlerle aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının teminat dışı taleplerinin reddine, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması,

olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç trafik tescil kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, tramer kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 22/12/2022 tarihli raporu ile özetle. Davalı ...'in maliki olup davalı “...

A.Ş.”ne de trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın| diğer davalı sürücüsü olan ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 67/a ve 84/g-j maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'un mevcut kazanın oluşumunda kazayı önleme imkanı gözükmediği gibi kazanın oluşumuna etken herhangi bir kural ihlali de olmamakla kusursuz olduğu,

davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 5.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 3.330,00 TL olacağı, davalıların ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in meydana gelen kazadaki %100 kusuru oranında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. (sigorta şirketi) maddeleri gereği sorumlukları olmakla, davalıların bu bağlamda;

reel piyasa koşullarına göre değer kaybı sorumluklarının müştereken ve müteselsilen 5.000,00 TL, genel şartlar hesaplama yöntemine göre ise 3.330,00 TL olacağı, Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarih, 31269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/40 Es. 2020/40 Karar, 17.07.2020 tarihli Kararında. “13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı KTK.nun. A.14.04.2016 tarih ve 6707 sayılı Kanunun 3.Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin.

1.nci cümlesinde yer alan; a.”..ve bu Kanunun çerçevesinde hazırlanan Genel Şartlarda...” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, ..OYÇOKLUĞUYLA, b.İkinci cümlesinde yer alan “..ve Genel Şartlarda ...” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,....OYÇOKLUĞUYLA, 17.07.2020 tarihinde karar verildi.” şeklindeki kararı gereği Sigorta Genel Şartları ekindeki formüle göre Değer Kaybı hesaplanması iptal edilmiş olunmakla birlikte, derdest dosyalarda hangi hesaplama yöntemiyle belirlenen değer kaybının esas alınması gerektiği hususunun mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı,

davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 1.800,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve ...'in sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Bilirkişi 06/02/2023 tarihli ek raporu ile özetle; Davalı ...’in maliki olup davalı “... A.Ş.”ne de trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın diğer davalı sürücüsü olan ...’in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 67/a ve 84/g-j.

maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...’un mevcut kazanın oluşumunda kazayı önleme imkanı gözükmediği gibi kazanın oluşumuna etken herhangi bir kural ihlali de olmamakla kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 5.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 3.330,00 TL olacağı, davalıların ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’in meydana gelen kazadaki %100 kusuru oranında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. (sigorta şirketi) maddeleri gereği sorumlukları olmakla, davalıların bu bağlamda;

Reel piyasa koşullarına göre değer kaybı sorumluklarının müştereken ve müteselsilen 5.000,00 TL, genel şartlar hesaplama yöntemine göre ise 3.330,00 TL olacağı, Davalı “...

A.Ş.” tarafından davacı vekili ...’a 16.06.2022 tarihinde 1.283,00 TL değer kaybı bedeli havalesinin yapıldığı anlaşılmış olup, dolayısıyla davalıların reel piyasa koşullarına göre bakiye değer kaybı sorumluklarının müştereken ve müteselsilen (5.000,00 TL – 1.283,00 TL) = 3.717,00 TL, genel şartlar hesaplama yöntemine göre ise (3.330,00 TL – 1.283,00 TL) = 2.047,00 TL olacağı, Anayasa Mahkemesi kararı ile Sigorta Genel Şartları ekindeki formüle göre Değer Kaybı hesaplanması iptal edilmiş olunmakla birlikte,

derdest dosyalarda hangi hesaplama yöntemiyle belirlenen değer kaybının esas alınması gerektiği hususunun mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı, davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 1.800,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar ... ve ...’in sorumlu olacakları bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinden oluşan maddi tazminat talebi ile ekspertiz ücretine ilişkindir.

Davaya konu olay davacı ...'un idaresindeki ... plakalı araçla olay yeri ... cadde üzerinde nizami olarak düz seyri esnasında, sağ tarafında yolun kenarında park halinde bulunan davalıya sigortalı olup davalı sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı araçla park yerinden kontrolsüz şekilde sola manevrası ile çıkarak solundan düz şekilde nizami olarak seyir halinde olan davacı ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ yan kısmından çarpması şeklinde kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

Davalı ...'in maliki olup davalı “...

A.Ş.”ne de trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın| diğer davalı sürücüsü olan ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 67/a ve 84/g-j- maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü davacı ...'un mevcut kazanın oluşumunda kazayı önleme imkanı gözükmediği gibi kazanın oluşumuna etken herhangi bir kural ihlali de olmamakla kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç maliki ...'den talepte bulunmuştur. Davalı araç sürücüsü ...'den ise haksız fiil hükümleri kapsamında sorumluluğu cihetine gidilmiştir.

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait ...

Reel piyasa koşullarına göre değer kaybının 5.000,00 TL olacağı Davalı “...

A.Ş.” tarafından davacı vekili ...’a 16.06.2022 tarihinde 1.283,00 TL değer kaybı bedeli havalesinin yapıldığı anlaşılmış olup, dolayısıyla davalıların reel piyasa koşullarına göre bakiye değer kaybının (5.000,00 TL – 1.283,00 TL) = 3.717,00 TL olacağı, 3.717,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 16/06/2022 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden 18/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından 1.800,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalılar ... ve ...'den 18/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı