Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/101 K.2023/111

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/101 Esas

KARAR NO : 2023/111

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI :1-

DAVALILAR: 2-

3-

VEKİLİ

DAVALILAR: 4-

5-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/07/2021

KARAR TARİHİ: 30/01/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH: 30/01/2023

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. Dava dışı işçi ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile Belediye aleyhine dava açıldığı, davada dava dışı işçinin 2011-2020 yılları arasında çalıştığı belirtilerek, ödenmeyen işçilik alacaklarının davalı belediyeden tahsilinin talep edildiği, davanın kabulüne dair verilen kararın Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine icra dosyasına davacı belediye tarafından 43.792,97-TL ödendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesinde, davalı şirketlerin dava dışı personelin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu hususunun düzenlendiği,

dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, dava dışı işçi ...'a ödenen 43.792,97-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıların sorumluluk sınırları belirlenmek suretiyle rucüen tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalılardan ... Şti. vekili tarafından verilen 19.08.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... Şirketi-... Şti. ortak girişimi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.01.2013-30.09.2013 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin dilekçe ekinde sunulduğu, Hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilip, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş akitleri sona eren işçilerin tazminat ve ücretlerinin ortak girişim tarafından ödendiği, ... Şirketi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30.09.2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, ... Şirketi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30.09.2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşme sona erdikten sonra davalı belediye tarafından teminat mektuplarının iade edilmediği personellerin kıdem tazminatlarını ödeme gerekçesiyle nakde çevrildiği, bu kapsama adi ortaklık dönemin de dahil edildiği, esasen davalı belediyenin yapmış olduğu bu uygulama nedeniyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, huzurdaki davanın müspet olarak sonuçlanması halinde mükerrer tahsilat yapılmış olacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılardan ... Şirketi vekili tarafından verilen 17.08.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Dava dışı işçinin davacı ... Belediyesine hizmet verdiği ve davacı belediye bünyesinde faaliyet gösterdiği, Dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönemde, fazla çalışma yapmadığı, UBGT günlerinde çalışmadığı, tüm izinlerini kullandığı, dava dışı işçinin hizmetinden üst işveren olarak davacı belediyenin faydalandığı, kabul anlamına gelmemek üzere, davalı şirketin bir sorumluluğu bulunsa bile bu sorumluluğun %50 oranında olması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Davalı şirketlere ait ticaret sicil özeti bilgileri, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, SGK kayıtları, 03/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava, taşıma ve hizmet edimlerini bir arada içeren karma nitelikteki sözleşmeden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu davacının dava dışı işçi ...'a yaptığı ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir. Dava, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile bononun iptali ve kötü niyet tazminatı talebine ilişkindir.

Mahkememizce 12/04/2022 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile özetle. "5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi gereğince, genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Asliye ticaret mahkemeleri ise özel mahkeme niteliğindedir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava düzenlenmiş olup TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir.

Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin, diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiş olup işin ticarî nitelikte olması veya sayılması, davanın ticari dava olarak kabulü için yeterli değildir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; dava, asıl işveren ve alt işverenler arasındaki akdi ilişkiden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup, davalılar ticaret şirketi olup, tacir iseler de, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı, dolayısıyla olayda nispi ticari dava bulunmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki akdi ilişkinin, TTK'nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ticari davalardan olup olmadığının incelenmesine gelince;

Her ne kadar mahkemece, dava konusu sözleşmenin taşıma ve hizmet edimlerini içeren karma sözleşmeden kaynaklandığı ve taşıma sözleşmesinin de TTK'nun 4. kitabında yer alması nedeniyle olayda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu kabul edilerek, işin esası incelenmek suretiyle karar verilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu, "evsel atıkların toplanması,

nakli, cadde, sokak, meydan ve pazar yerlerinin insan ve makina marifeti ile süpürülmesi işi" olup, asıl edimin, davalı kurumun, 5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince görevi kapsamında olan (ve yine aynı Kanun gereğince ihale ve sözleşme yoluyla üçüncü şahıslara da yaptırabileceği) temizlik hizmeti olduğu anlaşılmaktadır.

Temizlik hizmetinin ifası sırasında toplanan çöp ve atıkların başka yere taşınması, temizlik işinin gereği olup, sadece bu durum sözleşmenin "taşıma" sözleşmesi olarak nitelendirilmesi için yeterli değildir.

Nitekim benzer bir olayda Yargıtay 6. Hukuk Dairesi de 09/05/2022 tarihli, 2021/2610 esas ve 2022/2541 karar sayılı kararında, "taraflar arasındaki sözleşmede baskın olan edimin, Belediyenin asli işi olan temizlik ile ilgili hizmet alımı olduğunu" belirterek, sözleşmenin "taşıma" değil, "hizmet sözleşmesi" olduğunu kabul etmiştir.

O halde taraflar arasındaki sözleşmede, "evsel atıkların... nakli" konusunda bir taşıma edimi olsa da, baskın olan edim, Belediyenin asli işi olan temizlik hizmet alımına ilişkin olmakla, somut olayda, TTK'nın 4. maddesinde sayılan sözleşme türlerinden olan "taşıma" değil, Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki "hizmet sözleşmesi" bulunduğunun kabulü gereklidir. Dolayısıyla davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre; olayda nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu olmadığından, davada görevli mahkeme, asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesidir. Bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.

O halde 6100 sayılı HMK'nın 353/1/a/3. maddesi gereğince, mahkemenin görevli olmadığı halde davaya bakmış olması karşısında, esas yönünden inceleme yapılmaksızın, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemesince yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denmekle mahkememiz kararı kaldırılmış dosya yeni esasa kaydedilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin konusu, "evsel atıkların toplanması, nakli, cadde, sokak, meydan ve pazar yerlerinin insan ve makina marifeti ile süpürülmesi işi" olup, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir. İş bu sebeple asıl uyuşmazlık konusunun hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı kanaatine varılarak görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · E-imzalıdır. E-imzalıdır.