Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1087 K.2025/753

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/1087 Esas

KARAR NO : 2025/753

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALI

VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/02/2023

KARAR TARİHİ : 03/07/2025

K. YAZIM TARİHİ: 24/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirket ile davalı arasında ... tarihinde ... ... ... ... Organize Sanayi Bölgesi İmarın ... Ada ... Parseline ait İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığını, Söz konusu sözleşmenin 3. Maddesinde belirtildiği üzere, 'yaklaşık ...

Metrekare Kapalı İnşaat Alanıma Sahip Endüstriyel Tesis ve İdari Bina' yapımı konusunda anlaşmaya varıldığını, sözleşme maliyet+kar tipi olarak yapıldığını, müvekkil olan şirketin üzerine düşen tüm maddi yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, inşaatın davalının ağır kusuruyla eksik ve ayıplı ifa edildiğini, eksik ve ayıplı ifaya ilişkin olarak ... .... Noterliği' nin ...

Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile davalı şirkete ihtar yapıldığını, yapılan eksik ve ayıplı ifaya ilişkin olarak ... ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../ ...

D.İş numaralı dosyasıyla ile tespit talebinde bulunulduğunu, delil tespitinde yapılan keşif incelemesinin ardından dosyaya bilirkişi raporu sunulmuş olup söz konusu raporda tespiti istenen hususlara ilişkin olarak dava tarihi olan ... ... yılı itibariyle ayıp ve kusurlu işlerin ...-TL olduğu tespit edildiğini, bu raporda da eksik hesaplama yapılan kalemler olduğunu ve huzurdaki davada tekrar bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini tüm bu nedenlerle ... ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... / ...

Değişik İş Numaralı dosyasında tespit edilen tutarın yüksek olması sebebi ile davalı şirketin menkul ve gayrimenkul mallarına HMK 389 gereği teminatsız tedbir şerhi işlenmesini, davalının eksik ve ayıplı imalatlarına binaen fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında artırılmak üzere, (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere) davalı tarafın ayıplı ve eksik ifası nedeniyle şimdilik ...

TL tazminatın hesaplanacak yasal faizi ile birlikte tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde özetle; raporda müvekkili olan şirketin ... -TL tutarında davalı tarafa ödeme yapmış olduğu, edimini yerine getirdiği, ortaya çıkarılan eserde açık ve gizli ayıpların olduğunun tespit edildiğini, müvekkili olan şirketin fabrikasında yer alan panellerdeki bozulmalara ilişkin olarak raporda inceleme yapılmadığını, delil tespiti kapsamında alınan rapor ile yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarındaki hesaplamalar arasında fahiş fark bulunduğunu, raporda 'fabrika çatı ve cephe panellerinin yangına dayanıklı olup olmadığı poliizosiyanurat (pır) köpük kullanılıp kullanılmadığı,

bahse konu çatı ve cephe panellerine dair teknik özellikler ve standartlarına dair dosyada belgeye rastlanılmadığı gibi davacı idarenin de muvafakati ile alınan bu malzemelerin yapısı ile ilgili olan kusurdan davalı yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı düşünülmektedir.' ibaresinin hatalı olduğunu, müvekkili olan şirketçe bu konuda muvafakati bulunmadığını, bilirkişi raporunda duvarlarla ilgili kusurların açık ayıp mahiyetinde olması nedeniyle davalıdan kesilen bedelin içerisinde olduğu yönündeki değerlendirmelerin hatalı olduğunu, kesilen iade faturanın içeriğine ilişkin taraflarca mutabık kalındığını,

tüm ayıp ve kusurlu işlerin tek bir faturaya ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını, eksik ve ayıplı imalatın ve maliyetin, müvekkili olan şirketin zararının miktarının kalem kalem yazılmadığını ve tespit edilmediğini bu hususun raporu eksik hale getirdiğini, eksik ve ayıplı imalatın bedelinin eksik olarak hesaplandığını, güncel keşif raporunun ya günümüz m2/birim fiyatlarıyla hazırlanması ya da hak edişlerde kullanılan m2/birim fiyatlarla hesaplanarak günümüz değerlerine endekslenmesi gerektiğini, rapordaki %1.5 olarak kusur hesaplamasının dayanaksız olduğunu, belirtilen eksiklikler çerçevesinde yeniden rapor aldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, raporun eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle hazırlandığını, raporda belirtilen tutarların müvekkili olan şirketin zararlarını gidermediğini beyan ederek belirtilen eksiklikler çerçevesinde yeniden rapor aldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle;Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutulmak sureti ile hesaplanan ...-TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, raporun eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle hazırlandığını, raporda belirtilen tutarların müvekkili olan şirketin zararlarını gidermediğini beyan ederek belirtilen eksiklikler çerçevesinde yeniden rapor aldırılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı taraf ile müvekkili arasında; ... Organize Sanayi Bölgesi ... ada ... Parselde nitelik olarak fabrika inşaat yapım sözlesmesi imzalandığını, sözleşmenin 5. Maddesine göre sözleşmenin maliyet +kar tipi sözleşme olduğunu, sözleşmenin 6. Maddesine göre; müvekkilinin taahhüdünün her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi hariç inşaat maliyetleri malzeme + ekipman + işçilik olduğunu, sözleşmenin 7. Maddesine göre.

7.3. ikinci paragrafta, işin ifasında yüklenici piyasadan alınacak her türlü malzeme ve işçilik tekliflerini idareye iletip, idarenin onayına istinaden gerekli olan sözleşmeleri düzenleyip işleri yaptıracağı ve idarenin onayını almadan herhangi bir malzeme veya işçilik alımı yapılmayacağının, sözleşmenin 9. Maddesine göre;

hazırlanan hakediş raporları idarece onaylandıktan sonra her ayın ilk üç gününde ödeneceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin eser sözleşmesi olduğunu, somut olayda her iş, malzeme ve işlem davacının onayı ile yapıldığını, davacının fiyat performans değerlendirmesi neticesinde yine davacının onay verdiği firmalara işlem yaptırıldığını, davacının talebi ve onayı ile fabrikanın idari bina inşaatının da yapıldığını, fabrikanın idari binasının, davacının talebi ile ...

Yapı Mimarlık Mühendislik İnşaat Eğitim Ve Öğretim Kurumları Ltd. Şti firmasına yaptırıldığını, ... Yapı Mimarlık Mühendislik İnşaat Eğitim Ve Öğretim Kurumları Ltd. Şti.nin yaptığı işlerle ilgili faturayı müvekkil olan şirkete kestiğini ve müvekkili olan şirketin bu bedel üzerine kar eklemeden faturaları davacıya yansıttığını, idari bina yönünden ... Yapı Mimarlık Mühendislik İnşaat Eğitim Ve Öğretim Kurumları Ltd.

Şti.nin davaya dahil edilmesi taleplerinin bulunduğunu, bilirkişi raporunda ayıplı imalatlarla ilgili tespitlerde müvekkili olan şirkete atfedilen herhangi bir kusur ve hukuka aykırılık olmadığını, davacı ile yapılan sözleşmelerde fabrika binasında kullanılacak malzemelerde davacı onayının alındığının da belirtildiğini, raporda ayıplı imalatların %... olarak tespit edildiğini ve ayıpların toplam bedelinin ... -TL olarak tespit edildiğini, bu tespitin hatalı olduğunu, eserin teslimine mukabil eserin kabul edildiğini, fabrikanın hemen çalışmaya başladığını, fabrikanın çalışmasını engelleyecek bir durum olmadığını,

aradan 2 yıl geçtikten sonra müvekkili olan şirkete atfedilen bir kusur olmadığını,, tüm inşaat süreçlerinde davacının onayının Ön şart olarak sözleşmede kabul edildiğini, ayıp diye tabir edilen iddiaların kullanımı engellemeyen görsel hususlar olduğunu tüm bu nedenlerle ... Eğitim Ve Öğretim Kurumları Ltd. Şti 'nin davaya dahil edilmesini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesinde özetle. Ek rapor ile kök rapor arasında çelişkiler mevcut olduğunu, eksik ve ayıplı işler bedelinin ayrı ayrı olarak dava tarihi itibariyle değerinin belirlenmesi gerektiğini, raporda KDV'SİZ inşaat maliyeti ...

TL olarak belirtildiğini, bu tespitin hatalı olduğunu, müvekkili olan yüklenicinin % ... yüklenici karı da inşaat maliyetinde yer alan malzeme ve işçilik fiyatlarına dahil edildiğini ancak bu yüzde ... yüklenici karının da düşülmesi gerektiğini, açık veya gizli ayıp var ise bunun bedeli teslim tarihindeki rayiç değeri ile hesaplanması gerekirken, dava tarihi ile hesaplama yapıldığını, bilirkişilerce mutabakatnameye konu edilen iade faturanın açık ayıplara karşılık olduğu tamamen varsayıma dayalı olduğunu, fabrika inşaatında müvekkillinin karının "maliyet+yüzde ... " yani yaklaşık ... ... olduğunu,

yüzde ... ayıba karşılık ... tl gibi fahiş bir bedelden müvekkilinin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu edilen eserin tesliminin ardından eserin kabul edildiğini, fabrikanın hemen çalışmaya başladığını, fabrikanın çalışmasını engelleyecek bir durum olmamasına rağmen ve aradan ... yıl geçtikten sonra açık ayıp ihbar süreleri gözetilmeden ihtarname keşide edildiğini, yüzdelik ayıp hesaplamasının götürü bedel usulü benimsenen sözleşmelerde mümkün olduğunu, huzurdaki davaya konu olan eserin yapımına ilişkin sözleşmenin maliyet + kar sözleşmesi olduğunu, üstlenilen işin,

iş sahibinin talimatları doğrultusunda ve onun kontrol ve denetiminde sürdürüldüğünü bu nedenle iş sahibinin de yüklenici ile birlikte sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle itirazları karşılayacak bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde .../.../... tarihli ... ... ve ... ... Organize Sanayi Bölgesi İmarın ... Ada ... Parseline Ait İnşaat Yapım Sözleşmesini sunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde .../.../...tarihli ... ... . Noterliği'nin ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesini sunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde Davacı taraf dava dilekçesinin ekinde ... Arabuluculuk Bürosunun .../... dosya nolu dosyasını sunmuştur. Arabuluculuk tutanakları eser sözleşmesinden kaynaklı maddi tazminat talebi hususunda anlaşmaya varamadıklarına ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde proforma fatura sunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde e-fatura sunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde ödeme belgeleri sunmuştur.

.../.../... tarihinde mahallinde keşif yapılmıştır.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen inşaat yapım sözleşmesi kapsamında davalı tarafından yapılan eksik ve ayıplı ifalara ilişkin maddi tazminatın tahsili talebine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../.../... tarih .../...-... E-K. Sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek gönderilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıdaki sırasına kaydedilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından, .../.../... tarihli duruşmada mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiş, re'sen seçilen üç adet inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten .../.../... tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Raporda davacıya ait ... İli, ... ve ... ... ... Organize Sanayi Bölgesi ...

Ada ... parselinde bulunan Fabrika ve İdare binası inşaatının bitirilmiş ve davacı tarafından kullanılmakta olmakta olduğu, dava konusu fabrika ve İdare binası inşaatı bitirilmiş olmakla birlikte yukarıda açıklanan ve daha önce yükleniciden kesilmesi taraflarca kararlaştırılan ...TL ye ilaveten tüm inşaatın % ... mertebesinde gizli ayıp mahiyetinde kusurlu imalatın mevcut olduğu, gizli ayıp mahiyetindeki kusurlu imalattan dolayı; davalının almış olduğu yüklenici karsız ve KDV bedeli hariç ...TL nin bedelinin % ... tutarında olan ...

TL nin davalı yükleniciden kesilmesi gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilince iş bu rapora itiraz edilmesi üzerine .../.../... tarihli duruşmada dosyanın ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş olup .../.../...tarihinde bilirkişi raporu sunulmuştur. Raporda davacıya ait ... İli, ... ve ... ... Organize Sanayi Bölgesi ... Ada ... parselinde bulunan Fabrika ve İdare binası inşaatının bitirilmiş ve davacı tarafından kullanılmakta olmakta olduğu, dava konusu fabrika ve İdare binası inşaatı bitirilmiş olmakla birlikte yukarıda açıklanan ve tüm inşaatın % ... si mertebesinde olan gizli ayıp mahiyetindeki kusurlu imalatın nedeniyle davacı işverenin davalı yükleniciden talep edebileceği bedelin dava tarihi (.../.../...) itibariyle toplam tutarının ...TL olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Yine davacı vekilinin itirazı üzerine .../.../... tarihli duruşmada dosyanın ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş olup .../.../... tarihinde bilirkişi raporu sunulmuştur. Raporda dava konusu işin maliyet + %... müteahhit karlı olarak tutarı Kararlaştırılan tutar : ... TL, dava konusu işin ayıplı imalatın tutarı: ...-TL, buna göre ayıp oranı :../ ...=%..., buna göre davacının ödemesi gereken bedel (indirilmiş bedel): ... x %(...-...=...)=...-TL (KDV hariç), davacının KDV dahil yapması gereken ödeme : ...TL x ... =... TL, davacının dosya içerisindeki belgelere göre KDV dahil ödediği bedel: ...TL, davacının alacaklı olduğu bedel: ...-TL - ...-TL - ...TL(KDV dahil) olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı taraf davalıyla yapılan maliyet+kar tipi olarak yapılan fabrika inşaat yapımı sözleşmesi kapsamında eksik ve ayıplı işler sebebiyle bedelden indirim talebinde bulunmaktadır. Eserin gizli ayıplı olduğu belirlendiği gözetilerek dosya kapsamına sunulu ihtarnameden ayıp ihbar süresine uyulduğu kabul edilmiştir.

Eser sözleşmesinin tarafı olan yüklenici sözleşme gereğince bedel isteğinde bulunabilmesi için öncelikle yüklendiği edimi taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp, iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Sadakat borcu gereği ise, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınması gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu fabrika ve idare binası inşaatı bitirilmişse de tüm işin %...'una tekabül eden kısmının ayıplı olarak yapıldığı sabittir.

Yargıtay 6.HD'nin 2022/2190 esas, 2022/3781 karar sayılı ilamında belirtildiği şekilde, TBK 475/1. madde uyarınca eserin kabule icbar edilemeyecek şekilde ayıplı olup olmadığı hususunda değerlendirilme yapılması, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa dönme hakkını kullanamayacağının nazara alınması ve bu halde TBK 475/2. maddesi uyarınca ayıp oranında bedelden indirim konusunda inceleme yapılması ve bu indirimin “nispi metod” yöntemi ile yapılması gerektiği, nispi metodun ise kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin,

eserin ayıpsız değerine oranlanması suretiyle indirilecek bedelin belirlenmesidir.

Eserin ayıpsız bedelinin belirlenmesinden ve eserin ayıplı bedelinin ise ayıpların ortaya çıktığı tarihten itibaren makul süre sonraki giderim bedelinin piyasa rayici dikkate alınarak tespit edilmesinden sonra kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin, eserin ayıpsız değerine oranlanması suretiyle indirilecek bedelin bulunması ve davalıya ödenen bedel de dikkate alınarak karar verilmesinden ibarettir.

Bu içtihat uyarınca bilirkişilerden ek rapor alınmış ve ayıpsız değerin imalat bedeli olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamada gizli ayıp bedelinin nispi metod uygulanmak suretiyle ...TL olduğu, bu itibarla bedelden indirim talebinin haklı olduğu ıslah dilekçesi gözetilerek ve taleple bağlı kalınarak ... TL maddi tazminatın dava ve ıslah dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza