Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1135 K.2024/478

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/1135 Esas

KARAR NO : 2024/478

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/11/2023

KARAR TARİHİ: 07/05/2024

K. YAZIM TARİHİ: 23/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava konusunun 20.07.2023 tanzim ve 20.07.2023 vade tarihli ... numaralı iade faturası olduğunu, müvekkili ile davalı arasında ön bağlantı ile yapılmış olan alımların, teslimatı yapılmadığından ... nolu faturaya kesilen iade faturası olduğunu, iade faturasına 8 gün içerisinde itiraz edilmediğini, bugüne kadar bir ödemede yapılmadığını, davalı aleyhine 13.09.2023 tarihli Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, 11.10.2023 tarihinde takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek davanın kabulüne, borçlunun haksız itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dava dosyası, tarafların ticari defter ve kayıtları, vergi dairesi kayıtları, BA-BS formları, 01/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, fatura alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davalının tacir sıfatının tespiti amacıyla yapılan araştırma sonucu ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 16/11/2023 tarih ... sayılı yazısı ile; Davalı ...'ün 18/08/2007 tarihinden itibaren pastanelerin ve tatlıcıların faaliyeti dolayısıyla ticari kazanç unsurundan gelir vergisi mükellefi olduğu, bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiş, aynı şekilde ... Ticaret Sicili Müdürlüğünün 23/11/2023 tarih ... sayılı yazısı ile de; davalının 14/09/2007 tarihinden itibaren ...-...ünvanıyla tacir kaydının bulunduğu bildirilmiş, dolayısıyla davalının tacir sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır.

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının bir sureti dosya arasına alınmış, incelenmesinde; Davacı (alacaklı) şirket vekili tarafından davalı (borçlu) aleyhine 14/09/2023 tarihli ödeme emri ile 97.601,94 TL asıl alacak, 2.784,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 100.386,27 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 09/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 11/10/2023 tarihli dilekçeyle itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, eldeki davanın 02/11/2023 tarihinde yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf icra dosyasına sunduğu borca itiraz dilekçesiyle icra takibinin yetkisine de itiraz etmişse de; dava konusunun para alacağı, dolayısıyla da TBK 89.maddesi gereğince götürülecek borç olduğu bu nedenle alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğu anlaşıldığından icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın yersiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı şirket, icra takibine de konu ettiği faturadan kaynaklanan toplam 100.386,27 TL alacağının davalı tarafından ödenmediğini iddia etmekte, davalı ise takip dosyasına sunduğu dilekçeyle davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını savunmaktadır.

Uyuşmazlık, davacı yanın takip çıkışı kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı hususundadır.

Tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2023 yılına ait BA-BS formları HMK m.221 uyarınca resen celp edilmiştir.

Taraflara ticari defter kayıtların dosyaya sunumu veya bulundukları yerin bildirilmesi için kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından müvekkili şirketin ticari defterlerinin bulundukları adres bildirilmiş, meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar dosyaya sunulmadığı gibi bulundukları yerle ilgili olarak da herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.

Dosyaya kazandırılan 01/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacının Ankara Batı İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyası kapsamında, 14.09.2023 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emri ile davalıdan 97.601,94 TL asıl alacak ve 2.784,33 TL işlemiş faiz toplamından oluşan 100.386,27 TL alacağını faizi ile talep ettiği, dosya kapsamında davacının davalıyı temerrüde düşürücü bir belgesinin bulunmadığı, dosya kapsamındaki BA-BS formları incelendiğinde, davacının 2 adet davalının ise 8 adet faturasının taraflarca beyan edildiği, beyanların birbiri ile uyumlu olduğu, davalının davaya cevap vermediği, ticari defterlerini dosyaya sunmadığı, adres beyanında da bulunmadığı, dolayısıyla defterlerinin incelenemediği,

davacının 2023 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre.

15.07.2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.665,90 TL alacaklı olduğu, işbu davanın konusu olan iade faturasının davacı tarafından 20.07.2023 tarihinde kayıtlara geçirilmiş olduğu, iade faturası tutarı olan 97.601,94 TL ile birlikte 20.07.2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 99.267,84 TL alacaklı olduğu, nihai olarak; icra takip tarihi olan 14.09.2023 itibariyle davacı kayıtlarına göre, davacının davalıdan 99.267,84 TL alacaklı olmakla birlikte icra takibindeki talebinin 97.601,94 TL olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Dava konusu alacak, iade faturasından kaynaklı alacağa dayanmaktadır. Fatura düzenlenmesi tek başına muaccel bir alacağın varlığını ispata yeterli değildir. Davacının aynı zamanda malın teslim edildiğini/hizmetin ifa edildiğini ispat yükü altındadır.

Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi yani alım-satım ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir. Bu nedenle, bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır.

Davacı yan iade faturasından kaynaklanan bakiye alacağının bulunduğunu iddia etmiş, incelenen davacı yan defter ve kayıtları ile tarafların dosyaya kazandırılan Ba - Bs formlarındaki bildirimlerinin örtüştüğü görülmüştür. Davalı yanın Ba formuyla davacı adına uyuşmazlık dönemine ilişkin 10 adet fatura karşılığı mal alım bildiriminde bulunduğu tespit edilmiştir.

Basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunan davalının, hayatın olağan akışına göre teslim almadığı faturaya ilişkin bildirimde bulunmaması gerekmekte olup davalı tam tersine uyuşmazlık dönemine ilişkin davacı adına davacı kayıtları ile örtüşecek şekilde Ba formuyla vergi dairesine bildirimde bulunmuştur. Bu itibarla taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığı ve iade faturasının teslimi yönündeki davacı iddiaları kanıtlanmıştır.

Davalı yana verilen kesin süreye rağmen defter ve kayıtlar sunulmadığından ve adresi de bildirilmediğinden yapılan ihtar uyarınca davacı defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmış olması ve davacı lehine delil olma vasfına haiz olması hususları gözetilerek davacı defter ve kayıtları HMK madde 222/3 (Değişik:22/07/2020 - 7251/23.m.) uyarınca davacı lehine delil olarak kabul edilmiştir.

Davacının hukuki ilişkiyi, faturaya konu malın iadesini ve alacağının varlığını kanıtlaması karşısında davalı yanın iddia edilip ispatlanmış bir ödeme savunması bulunmamaktadır.

Bu itibarla alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere davacının takip tarihi itibariyle davalıdan takip konusu edilen iade faturasının bedeli olan 97.601,94 TL kadar alacaklı olduğu, davalının itirazının haksız olduğu ve iptalinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne, Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz olmaksızın 97.601,94 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak miktarı likit olduğundan ve davalı takibe haksız itiraz ettiğinden alacak miktarının %20'si kadar icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı taraf TTK 1530. Maddesine dayanarak her ne kadar fatura tarihinden itibaren yasal faiz talep etmişse de ve icra takibine işlemiş faiz üzerinden girişmişse de; Türk Borçlar Kanunu'nun 117. Ve devamı maddeleri gereğince faiz alacaklının faiz talebinde bulunabilmesi için borçlunun temerrüde düşmüş olması gerekmektedir. TBK 117. Maddesi gereğince borcun ödeneceği gün belirli değilse borçlu alacaklının ihtariyle temerrüde düşer. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun 1530. Maddesinin 2-3-4 ve 5. Fıkralarında yer alan;

(2) Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

(3) Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.

(4) Sözleşmede ödeme günü veya süresi belirtilmemişse veya belirtilen süre beşinci fıkraya aykırı ise, borçlu aşağıdaki sürelerin sonunda ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır:

a) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

c) Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa, mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

d) Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki otuz günlük sürenin sonunda;

şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz günü aşıyor ve bu durum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz gün olarak kabul edilir" düzenlemesi gereğince alacaklı tarafından herhangi bir ihtar çekilmese bile borçlu, sözleşmede belirtilen ödeme tarihinde, ödeme tarihi belli değilse faturanın veya faturada belirtilen mal veya hizmetin alındığı tarihten itibaren 30 günlük sürenin sonunda mütemerrit sayılır.

Dava konusu somut olayda borcun ödeneceği gün taraflarca belirlenmediği gibi takip tarihinden önce borçluya gönderilmiş bir ihtar da bulunmamaktadır. Ayrıca faturanın borçlu tarafından alındığı tarih de belirli değildir.

Hal böyle iken; davacı tarafın temerrüde düşürmesinden bahsedilemeyeceği için işlemiş faiz talebi yersiz olduğundan takibin işlemiş faiz olmaksızın takip tarihi itibariyle avans faizi işletilerek 97.601,94 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza