Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1158 K.2024/1018

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/1158 Esas

KARAR NO : 2024/1018

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/11/2023

KARAR TARİHİ: 03/10/2024

K. YAZIM TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Davalı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 20/07/2023 tarihinde davacı hak sahibine ait ... plakalı araca çarpması neticesinde arasında gerçekleşen kaza sebebiyle müvekkili şirketin aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, bununla birlikte dava dışı üçüncü bir kişinin kusurlu olması ihtimaline binaen davayı 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88'inci ile 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61'inci maddeleri ve sair mevzuat uyarınca teselsül hükümlerine göre açtıklarını, kaza nedeniyle onarım bedeli,

değer kaybı talepleri bakımından ilgili sigorta şirketinin ve diğer davalının sorumluluğu bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin aracı uzunca bir süre kullanamamış olması göz önüne alındığında mahrumiyet bedeli talep ettiklerini, bu taleplerini davalı araç sahibinden tahsilini talep ettiklerini, davacının zararının davalı araç malikinden ve ilgili sigorta şirketi olan davalılarca müteselsilen giderilmesi gerektiğini,

tüm bu nedenlerle 20/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının aracının hasarlanması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak 10,00 TL onarım bedeli ve 10,00-TL değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizleriyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, 20/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait aracın uzunca bir süre kullanılamaması neticesinde belirsiz alacak davası olarak öncelikle 10,00 TL mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizleriyle birlikte davalı ...'den tahsiline,

yargılama giderleri ve harçları ile vekalet ücretinin müteselsilen davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah/talep artırım dilekçesi ile özetle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, talep miktarlarının bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak 5.733,52-TL değer kaybı bedelinin davalılardan müteselsilen tahsiline, trafik kazası neticesinde müvekkiline ait aracın uzun süre kullanılamaması neticesinde 3.100,00-TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ...'den tahsiline, yargılama gideri ve harçları ile vekalet ücretinin müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davaya konu olan trafik kazası sonrasında davacı şirketin aracını kullanan aracı sevk ve idare eden şahsın olay yerinden kaçarak uzaklaştığını, kolluk birimlerine başvuran ... isimli şahsın aracı kullandığını iddia ettiğini, ... isimli şahsın aracı kullanıp kullanmadığı tespit edilememiş olup, müvekkilinin şikayeti üzerine Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ... numarası ile soruşturmanın halen derdest olduğunu, kusur tespitinin yapılması gerektiğini, kaza nedeni ile müvekkili ve annesinin yaralandığını, kazaya neden olan tarafın,

davacı yan adına tescil edilmiş aracı kullandığı iddia edilen ... isimli şahıs olduğunu ve bu şahsın asli kusurlu olduğunu, tüm bu nedenlerle, soyut ve mesnetsiz iddialar ile açılan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 26/04/2023 - 26/04/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limitinin araç başına 120.000,00 TL olup müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davacının başvurusu üzerine müvekkili şirket tarafından davacı vekili hesabına 06.11.2023 tarihinde 13.016,48 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davacının değer kaybı zararının karşılandığını, açılan davada,

dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmediğini, zira ödemenin 06.11.2023 tarihinde yapıldığını, davanın ise 08.11.2023 tarihinde açıldığını. talep edilen onarım bedelinin ödendiğini, bu talebin reddi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, talep edilen faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne itiraz ettiklerini,

tüm bu sebeplerle aleyhteki tüm hususları reddetmek suretiyle, fazlaya dair tüm hakları saklı tutarak; müvekkil şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine,

kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları, Ankara Batı CBS ... soruşturma sayılı dosyası, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 16/04/2024 tarihli raporu ile özetle; meydana gelen trafik kazasında; ... plakalı aracın sürücüsü ...’ün %75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın meçhul sürücüsünün (...) ise %25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araçta dava konusu kaza nedeniyle oluşan toplam hasar bedelinin kaza tarihi itibariyle,

ıskontosuz ve KDV hariç olmak üzere 85.000,00 TL (Seksen Beş Bin Lira) olduğu,davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın malikine sigortalısı olan ... plakalı aracın sürücüsünün kendi tespitleri itibariyle %75 kusurlu olduğunu belirlemeleri nedeniyle 30.10.2023 tarihinde 63.750,00 TL bedelin ödenmiş olduğu,

rapor kapsamı tespitler itibariyle de ... plakalı aracın sürücüsü ...’ün %75 oranında kusurlu olduğu belirlemesi itibariyle de 63.750,00 TL (85.000,00 TL x 0,75) ) hasar bedeli ödenmesi gerektiği dolayısıyla da bakiye hasar bedeli ödemesinin bulunmadığını, dava konusu kaza aşamasında hasarlanan ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle meydana gelen reel değer kaybı bedelinin ise kaza tarihi itibariyle olmak üzere 25.000,00 TL, (Yirmi Beş Bin Lira) olduğunu,

yine davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın malikine sigortalısı olan ... plakalı aracın sürücüsünün kendi tespitleri itibariyle %75 kusurlu olduğunu belirlemeleri nedeniyle 06.11.2023 tarihinde 13.016,48 TL formül kapsamında belirlenen değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olduğunu, rapor kapsamı itibariyle ise ... plakalı araç üzerinde oluşan reel değer kaybı bedelinin 25.000,00 TL olması ve yine ... plakalı aracın sürücüsü ...’ün %75 oranında kusurlu olduğu belirlemesi itibariyle de ilgili Sigorta Şirketi tarafından ödenmesi gereken değer kaybı bedelinin ise 18.750,00 TL (25.000,00 TL x 0,75) olduğunu,

belirlemeler itibariyle de ödenmesi gereken bakiye değer kaybı bedelinin ise oluşan bakiye değer kaybı bedelinin ise 5.733,52 TL (Beş Bin yedi Yüz Otuz Üç Lira Elli İki Kuruş) (18.750,00 TL rapor kapsamında tespit edilen ödeme bedeli - 13.016,48 TL sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan bedel) ... plakalı araç üzerinde dava konusu kaza aşamasında oluşan hasarın onarımın her türlü işlem dahil olmak üzere 10 (On) günlük bir süre içinde tamamlanabileceğini, ... plakalı aracın tamiratının yapılacağı 10 (On) günlük süre içinde muadili nitelikte bir araç kiralanması

nedeniyle oluşacak olan araç mahrumiyet bedeli zararının ise yine kaza tarihi itibariyle olmak üzere 3.100,00 TL (Üç Bin Yüz Lira) olacağını bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile araç hasar bedeli, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminat talebine ilişkindir.

Davaya konu olay davalı Sürücü ..., 20.07.2023 günü, saat 16:35 sıralarında yönetimindeki ...plakalı aracı ile ... İli, ... İlçesinde iki yönlü yol olan ... Caddeyi takiben seyirle geldiği bölünmüş yol olan ... Cadde kontrolsüz kavşak alanında ... Cadde istikametine geçiş yapmak için seyrine devam ettiği esnada yönetimindeki ... plakalı aracın sağ yan orta ve ön yan kısımlarına seyir yönü itibariyle sağ tarafından bölünmüş yol olan ...

Caddeyi takiben seyirle kontrolsüz kavşak alanına dava dışı sürücü yönetiminde giriş yapan ... plakalı davacıya ait aracın ön kısmı ile çarpmıştır. Meydana gelen kaza sonucunda maddi hasar ve yaralanma meydana gelmiştir. Kusur yönünden yapılan değerlendirmede kaza sürecinde olay yeri bölünmüş yol niteliğindeki yol ile İki yönlü yolun oluşturduğu kontrolsüz kavşak alanına yönetimindeki ... plakalı araç ile iki yönlü yol olan ...

Caddeyi seyirle yaklaşan sürücü ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57.Maddesinde belirtilen “Kavşaklarda geçiş hakkı” kuralı gereği kaza mahalli kavşak alanına girmeden önce sağ yan tarafındaki kavşak kolu olan böl yol niteliğindeki ... Caddeyi takiben seyirle kavşak alanına yaklaşan meçhul sürücü yönetimindeki ... plakalı araca ilk geçiş hakkını vermediği tespit edilmektedir.

Anılan Kanun'un 84.Maddesinde de “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” açıklanarak “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" hallerinde sürücülerin asli kusurlu sayılacakları belirtilmektedir. Açıklanan kural ihlali gereği bölünmüş yol-iki yönlü yol kontrolsüz kavşak alanı içinde ... plakalı araç ile meydana gelen çarpma sürecinde ... plakalı aracın sürücüsü ...'ün ASLİ KUSURLU” olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı sigortalı araç sürücüsü (...) yönetimindeki ... plakalı aracın ön kısmı arasında gerçekleşen kaza sürecinde meçhul sürücünün ön ilerisini geniş açı ile yeterince kontrol etmemesi nedeniyle hatalı eylemler göstererek ön ilerisine kadar gelmiş olan davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araca çarpmamak için gereken önleyici tedbirleri yeterince almadığı belirlemeleri itibariyle de seyri esnasında yeterince dikkatli ve özenli olarak seyrini sürdürmediği anlaşılmaktadır.

Açıklanan kural dışı davranışlar ve önleyici tedbir kusuru nedeniyle de meydana gelen trafik kazasının oluşumuna Davalı sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.Maddesinde belirtilen kural ihlali gereği meydana gelen dava konusu trafik kazasında tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.... plakalı aracın sürücüsü ...'ün Yüzde 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu ... plakalı aracın meçhul sürücüsünün (...) ise Yüzde 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).Bu kapsamda davacı, davalılardan talepte bulunmuştur.

Hasar yönünden yapılan değerlendirmede trafik kazası neticesinde, hasarlanan aracın ekonomik olarak değerini yitirmesi yahut azalması halinde, zarar gören oluşan zararı, zarara neden olanlardan talep edebilir.

Davacının aracının markası, modeli, yaşı ve hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihindeki koşullara göre tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik değilse; kazadan önceki (hasarsız haliyle) 2.el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki haliyle sovtaj değerinin ve buna göre araçta meydana gelen gerçek zarar miktarının dosya kapsamındaki deliller ile denetlenebilir,

gerekçeli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirme ile KDV hariç olmak üzere 85.000,00 TL (Seksen Beş Bin Lira) olduğu,davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın malikine sigortalısı olan ... plakalı aracın sürücüsünün kendi tespitleri itibariyle %75 kusurlu olduğunu belirlemeleri nedeniyle 30.10.2023 tarihinde 63.750,00 TL bedelin ödenmiş olduğu,

rapor kapsamı tespitler itibariyle de ... plakalı aracın sürücüsü ...’ün %75 oranında kusurlu olduğu belirlemesi itibariyle de 63.750,00 TL (85.000,00 TL x 0,75) ) hasar bedeli ödenmesi gerektiği dolayısıyla da bakiye hasar bedeli ödemesinin bulunmadığından hasar bedeli tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı,

tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre yapılan değerlendirme ile 25.000,00 TL olduğu davacının kusuruna tekabül eden değer kaybı bedelinin ise 18.750,00 TL (25.000,00 TL x 0,75) olduğu,

belirlemeler itibariyle de ödenmesi gereken bakiye değer kaybı bedelinin ise oluşan bakiye değer kaybı bedelinin ise 5.733,52 TL (Beş Bin yedi Yüz Otuz Üç Lira Elli İki Kuruş) (18.750,00 TL rapor kapsamında tespit edilen ödeme bedeli - 13.016,48 TL sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan bedel) olmaktadır.

Bakiye Değer kaybı 5.733,52 TL'nin davalı sigorta yönünden 06/11/2023 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına karar verilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu,

bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve kasko poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından Araç mahrumiyet bedeli tazminatı ... plakalı araç üzerinde dava konusu kaza aşamasında oluşan hasarın onarımın her türlü işlem dahil olmak üzere 10 (On) günlük bir süre içinde tamamlanabileceği,... plakalı aracın tamiratının yapılacağı 10 (On) günlük süre içinde muadili nitelikte bir araç kiralanması nedeniyle oluşacak olan araç mahrumiyet bedeli zararının ise yine kaza tarihi itibariyle olmak üzere 3.100,00 TL (Üç Bin Yüz Lira) olacağı ,davacının kusuruna tekabül eden araç mahrumiyet bedeli 2.325,00 TL'nin

davalı ...'den kaza tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı