Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/221 K.2024/450

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin laboratuvar uygulamaları alanında faaliyet gösterdiğini, ... Sit. ... Cad.

No:... ... ... adresinde bulunan işyerinde 15.02.2023 tarihinde yangın meydana geldiğini, işbu yangın sebebiyle şirkete ait ticari defterlerin de yandığı ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan resmi evraklar ve ticari defterlerin bu yangın sebebiyle zayi olması nedeniyle TTK m.82/d-7 uyarınca mahkemeden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu beyan ederek; davanın kabulüne.

TTK kapsamında tutulması zorunlu defter, evrak ve kayıtlarla birlikte pay defterleri, genel kurul toplantı ve müzakere defterleri, bu defterlerin oluşmasına yarayan evrak ile gelen/giden belgelerin ve bunlara ilişkin tüm dijital kayıtların zayi olduğunun tespitine, VUK kapsamında tutulması zorunlu defter, evrak ve kayıtlarla birlikte, 2006 yılı ile 2023 yılı (ilgili yıllarda dahil olmak üzere) arasında oluşturulan noter onaylı yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter/demirbaş defterleri, kasa defterleri, elektronik olarak tutulması zorunlu e-defter, e-fatura kayıtlarını, imalat ve stok takibinde kullanılan diğer defterler,

alış/satış faturaları-irsaliyeler-çekler ve banka belgeleri, diğer kurum belgeleri, para makbuzları, tahsilat/tediye makbuzları ve bunlara ilişkin tüm dijital kayıtların zayi olduğunun tespitine, İş Kanunu ve Güvenliği Hukuku kapsamında tutulması zorunlu defter, evrak ve kayıtlarla birlikte, 2006 yılı ile 2023 yılı (ilgili yıllarda dahil olmak üzere) arasında oluşturulan SGK resmi evrakları, işten ayrılan ve halen iş yerinde çalışan personellerin iş yeri özlük dosyaları, yıllık izin defterleri, SGK hizmet bildirgeleri ve bunlara ilişkin tüm dijital kayıtların zayi olduğunun tespitine,

İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku kapsamında tutulması zorunlu defter, evrak ve kayıtlarla birlikte, 2014 yılı ile 2023 yılı (ilgili yıllarda dahil olmak üzere) arasında oluşturulan noter onaylı İSG Tespit ve Öneri defterleri, Risk Değerlendirme Raporları/Acil Durum Eylem Planı, İSG Katip Sözleşmeleri, İş Güvenliği Uzmanı /İş Yeri Hekimi Atama ve Sözleşmeleri, Yangın Tatbikat Raporları, Acil Durum Ekip Listesi/Acil Durum Krokisi, Çalışan Temsilci Atama Yazısı, İSG Çalışma Talimatları, Çalışanların Mesleki Yeterlilik Belgeleri, Kimyasalların MSDS Formları, Personel Kişisel Koruyucu Zimmet Tutanakları,

Periyodik Kontrol Raporları (Elektrik İç Tesisat, Topraklama, Kompresör, Transpalet/İstif Makinası, Vinç vb.) Ortam Ölçüm Raporları (Gürültü, Aydınlatma vs.) Personel İSG Eğitim Kayıtları/Sağlık Rapor Bilgileri ve bunlara ilişkin tüm dijital kayıtların zayi olduğunun tespitine, Belgelendirme kuruluşlarının TÜRKAK tarafından denetlenmesi ve denetlemede istediği belgeler, evrak ve defterlerle birlikte, 2008 yılı ile 2023 yılı (ilgili yıllarda dahil olmak üzere) arasında hazırlanan tüm müşteri kayıtları, numuneler hakkında hazırlanan evrak ve uygun/uygunsuzluk raporları, tüm akreditasyon kalite yönetim sistemi kayıtları,

raporlamaya yarayan cihazların bakım ve kalibrasyon ile cihaz kart bilgileri ve bunlara ilişkin tüm dijital kayıtların zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

GEREKÇE

Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).

TTK'nın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Davacı vekili, davacı şirketin bulunduğu ve ticari defter ve kayıtlarının ... Sitesi ... Cadde No ... .../... adresinde muhafaza ettiklerini, bu adreste, 15.02.2023 tarihinde yangın meydana geldiğini, iş bu yangın sebebiyle şirkete ait ticari defterlerin de yandığını ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını, kullanılamaz hale gelerek zayi olduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 15/02/2023 tarihli yangın raporunun dosyaya sunulduğu, davanın ise 28/02/2023 tarihinde açıldığı, davacının ziyaı öğrenme tarihi ile dava tarihi gözetildiğinde TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca davanın 30 günlük yasal süresi içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi kayıtları, defterlerin tasdik durumuna ilişkin ilgili noter kayıtları, davacı şirketin muhasebecisi tarafından sunulan beyan dilekçesi, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasında düzenlenen tespit raporu dosyaya kazandırılmıştır. Toplanan delillerle birlikte yerinde inceleme yapılarak rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

22/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda, dosya kapsamı ve davacı adresinde yapılan inceleme neticesinde; davacının bildirilen adresinde yapılan incelemede zayi belgesi istenen defter ve belgelerin oluşan yangın sebebi ile yandığı ve seçilemez /kullanılamaz durumda olduğu için muhafaza edilmediği, bu nedenle sunulamadığı, dolayısıyla fiziki olarak incelenemediği, dosya kapsamındaki davacı beyan ve müzekkere cevapları çerçevesinde; davacı şirket hakkında herhangi bir vergi soruşturmasının bulunmadığı,

davacının mali müşavirlerinin geçmiş tarihli ticari defter ve belgeleri davacıya teslim tutanakları ile teslim ettiği, davacının 2007-2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin, noterlerin müzekkere cevapları ile birlikte rapor içerisinde sunulan tablodaki şekilde tespit edildiği, davacının 2020 yılından itibaren e-fatura ve e-irsaliye sistemine geçtiği, 2021 yılından itibaren de e-defter sistemine geçtiği, dosya kapsamındaki 15.02.2023 kayıt tarihli 2023-2013 bildirim nolu yangın raporunda; “...

Şti.ne ait işyeri içerisinde, testi sonuçlanmış ürünlerin istiflendiği odada bulunan elektrik panosunda meydana gelen şase sonucu çıkan kıvılcımların oda içerisindeki yanmaya müsait malzemeleri tutuşturarak yaktığı, çıkan alevlerin diğer ürünleri ve tavan kaplamasını yakıp üst katlardaki büro bölümlerine sirayet ederek genişlediği ve fabrikanın tamamına yayıldığı, yangının da bu şekilde çıktığı kanaati belirtilerek” hasar durumunun ayrıntılı olarak belirtildiği, bu bağlamda dosya kapsamı nazara alındığında;

mali evraklar kapsamında 2006 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar Yevmiye Defterleri, Defter-i Kebirler, Envanter Defterleri, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Muhasebeye esas dayanak belgeler (alış/satış faturaları, irsaliyeler, çek ve banka evrakları, gider pusulaları, tahsil/tediye makbuzları, muhasebe fişleri vb.) yukarıda listelenenlerin tüm dijital kayıtları 2021 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar olan ticari defterlerinin davacı tarafından saklanması zorunlu olan dijital kayıtları,

2020 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar olan e-fatura ve e-irsaliyelerin davacı tarafından saklanması zorunlu olan dijital kayıtları, SGK evrakları kapsamında 2006 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar iş yeri personel özlük dosyaları, yıllık izin defterleri, SGK hizmet bildirgeleri, bordro bilgileri, ücret pusulaları, parmak okuma kayıtları, yukarıda listelenenlerin tüm dijital kayıtları Türk Akreditasyon Kurumu evrakları kapsamında 2008 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar tüm müşteri kayıtları, teklif formları ,numune kayıt formları, satın alma kayıtları, tüm akreditasyon kalite yönetim sistemi kayıtları,

cihaz dosyaları yukarıda listelenenlerin tüm dijital kayıtları ISG evrakları kapsamında 2014 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar İSG tespit ve öneri defterleri, risk değerlendirme raporları, acil durum ekip listeleri, acil durum krokisi, çalışan temsilcisi atama yazısı, destek elemanı atama yazısı, İSG çalışma talimatları, çalışanların mesleki yeterlilik belgeleri, kimyasalların MSDS formları, personel kişisel koruyucu zimmet tutanakları, periyodik kontrol raporları (elektrik iç tesisat-kompresör-transpalet-istif makinası- vinç vb), ortam ölçüm raporları (gürültü-aydınlatma vb), personel İSG eğitim kayıtları,

personel sağlık rapor bilgileri, İSG katip sözleşmeleri iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi atama yazıları, yangın tatbikat raporu, yukarıda listelenenlerin tüm dijital kayıtları, mali mühür, e-imza, gümrük evrakları kapsamında 2009 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar, gümrük işlem dosyaları ve dijital kayıtları, hukuk evrakları kapsamında 2014 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar, hukuk dosyaları ve dijital kayıtları, çıkan yangında yanarak/ıslanarak kullanılamaz ve seçilemez hale geldiği bu nedenle zayi olduğu belirtilmiştir.

Düzenlenen raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Davacı taraf iddiaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının ... Sitesi ...

Cadde No ... .../... adresinde muhafaza edildiği, 15/02/2023 tarihinde meydana gelen yangın sonucu davacı şirketin bilirkişi raporunda tek tek tespit edildiği üzere; kurulduğu tarih olan 12/06/2007 tarihinden 15.02.2023 yangın tarihine kadar Yevmiye Defterleri, Defter-i Kebirler, Envanter Defterleri, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile dijital kayıtları ve 2021 yılından 15.02.2023 yangın tarihine kadar olan elektronik olarak tutulan ticari defterlerinin çıkan yangında yanarak/ıslanarak kullanılamaz ve seçilemez hale geldiği bir başka ifadeyle zıyaa uğradığı,

bu zıya halinin TTK'nın 82/7 maddesinde sayılan hallerden olduğu ve davacının davasında bu talep yönünden haklı olduğu kanaatine varıldığından anılan defter ve kayıtlar yönünden davacı vekilinin talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler kapsamında(TTK'nın 82. Maddesinde sayılan) olmadığı değerlendirilen ve soyut beyandan ibaret olan(özellikle faturalar ve irsaliyelerin dolu mu yoksa boş mu olduğu belirtilmeksizin) diğer belgeler ve kayıtlar yönünden olan fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza