Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/446 K.2024/942

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/446 Esas

KARAR NO : 2024/942

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/05/2023

KARAR TARİHİ: 23/09/2024

K. YAZIM TARİHİ: 11/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Müvekkili Şirketin, "...

Müdürlüğü, Toz Ünitesi, Kart Basma Saati ve Ses İzolasyonu Duvarı Yapım İşi"nin ihalesini 14.07.2005 tarihinde kazanarak, davalı taraf ile imzalanan 26.08.2005 tarihli sözleşme ile, yapım işini resmi olarak üstlendiğini, ihalenin teknik şartnamesinde belirtilen 6 adet ... kart + parmak izli 1 adet ... kart okuyucu, 1500 adet ... kart, personel devam kontrol yazılımı, gerekli kart tanıtıcı, interface, sisteminin kablolanması ve çalıştırılması işi gibi uzmanlık gerektiren teknik işler, ...

Şti.'ne, Müvekkilim tarafından ücreti ödenerek yaptırıldığını, iale edilen yapım işinin, müvekkili Şirket tarafından zamanında tamamlanarak, geçici kabul 29.12.2005 tarihinden geçerli olmak üzere, 16.06.2006 tarihinde yapılmış, kesin kabul ise 10.04.2007 tarihinde gerçekleştiğini, davalı Kurumun, üç yıl bekleyerek, 29.04.2010 tarihinde, kesin kabul tutanağında tespit edilen eksik işin yerine getirilmediğini öne sürerek,

eksik işlerin başka bir müteahhite yaptırılması neticesinde (bu aşamada müvekkilinin ücretini ödeyerek taktırdığı cihazlar ve yazılım söküldüğünü), müvekkilinden 32.048,80-TL alacaklı olduğunu bahisle, ihale aşamasında verilen Teminat Mektubunu paraya çevirdiğini, ikinci kez başka bir firmaya yaptırılan işin, fahiş bir fiyatla yaptırıldığının taraflarınca tespit edilmesi akabinde, İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtıkları menfi tespit davasında, ki devamında istirdat davasına dönüştüğünü, toplam 16.754,73-TL'nin ıslah tarihi olan 18/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına ödenmesine karar verildiğini, ayrıca, uyuşmazlık konusu Davalı tarafından söküldüğü anlaşılan cihazların, davalıdan alınarak taraflarına aynen iadesi yönünde karar verildiğini, bu kararın 22.12.2021 tarihinde kesinleştiğini, davalı Şirkete, 18.04.2022 tarihinde tebliğ edilen, 2853 sayılı İhtarname ile,

Mahkeme tarafından iadesine karar verilen cihazların, müvekkili Şirkete teslim edilmesi talep edildiğini, davalı şirketin, 24.05.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı İhtarnamesi ile verdiği cevapta, kısaca cihazların akıbetinin bilinmediğini ifade ettiğini, 25.11.2005 tarihli Faturadan da anlaşılacağı üzere, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davada, ihbar olunan olan ...

Şti.'ne, sözleşme gereği yaptırılan işler (ayrıntısı Fatura'da mevcuttur) için, 27.296 TL ödeme yapıldığını, 25.11.2005 tarihinde yapılan ödemenin (bedelin) bugünkü değerinin aynı olmadığını, müvekkili şirketçe ödenmiş bulunan 27.296 TL'nin "Denkleştirici Adalat İlkesi" gereği bugünün alım koşullarına uyarlanarak, Müvekkili Şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, denkleştirici adalet ilkesi'nin uygulanarak, şimdilik 250.000 TL'nin İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davanın kesinleşme tarihi olan 22.12.2021'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalı Şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri, harç ve ilam vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda, dava dilekçesinde fazlaya dair saklı tuttukları dava değeri olan 250.000 TL olan taleplerini 285.701,86 TL arttırarak, toplam 535.701,86 TL olarak ıslah ettiklerini ve buna göre avans faizi ile birlikte karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle. Öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacı tarafın her ne kadar açtığı davada 21.12.2021 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmuş olsa da, somut uyuşmazlıkta müvekkilinin temerrütü bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte huzurdaki dava da faizin ancak dava tarihinden itibaren talep edilebileceğini, davacı tarafın İstanbul ... Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasının Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 2021/2660 Esas sayılı kararı ile onanıp kesinleşmesine müteakip, müvekkili kuruma Üsküdar ... Noterliğinin 18.04.2022 tarih ve ... sayılı ihtarnamesini keşide ettiğini, Mahkeme kararı ile iadesine karar verilen cihazların aynen iadesini talep ettiğini, bahis konusu ihtarnameye cevaben ise Müvekkili kurum tarafından Ankara ...

Noterliğinin 24.05.2022 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, davacının İstanbul ...Ticaret Mahkemesinde yer alan dava dilekçesi ve dava safahatinde uyuşmazlığa konu cihazların geri iadesine dair talebi bulunmadığını, cihazların muhafazası için herhangi bir tedbir kararı da verilmediğini, dolayısıyla müvekkil kurumun davacının talep dahi etmediği cihazları yedinde muhafaza etmemiş olması halinde dahi kötüniyetinden bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davacının 25.11.2005 tarih ... nolu 27.296,00.-TL bedelli fatura karşılığında tedarik ettiği malzemelerin bedelinin tahsilini talep ediyor olsa da,

Ankara ...Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı kararının hüküm fıkrasında iadesi gereken malzemelerin hangileri olduğunun açıklanmadığını, dolayısıyla davacının iadesi gereken malzemelerin dava dilekçesi ekindeki faturada yer alan malzemeler olup olmadığının araştırılması ve bu malzemelerin kurulumunun yapılıp yapılmadığının davacı tarafından ispatlaması gerektiğini, ayrıca yine söz konusu fatura içeriğinde 4.163,80.-TL Katma Değer Vergisi bulunmakta olup, bahis konusu bedelin davacı tarafından vergiden indirim konusu yapıldığından,

"kabul manasına gelmemekle beraber" söz konusu faturada yer alan KDV'nin de dava konusu yapılmaması gerektiğini, bahis konusu uyuşmazlığın bir mal tesliminden kaynaklandığını, somut uyuşmazlıkta para alacağıymış gibi, denkleştirici adalet ilkesinin uygulanmasının talep edilmesinin de mümkün olmadığını, uyuşmazlığın incelenmesinde, iadesine karar verilen cihazların bir süre kullanıldığı ve bu nedenle yıpranma payının bulunduğunu, dolayısıyla kullanılmamış cihazların faturasının davaya dayanak yapılmasının bir manası bulunmadığını, haksız davanın reddine,

vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.12.2020 tarihli ve ... esas sayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, bilirkişi kurulu raporu, bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi kurulu 09/03/2024 tarihli raporları ile özetle; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 16.12.2020 tarihli kararı ile davacı şirkete iadesine karar verilen cihazların, piyasa verilerine göre dava tarihi olan 03.05.2023 tarihindeki ulaşacağı değerin 142.917,00-TL, denkleştirici adalet ilkesine göre 535.701,86-TL olarak hesaplandığı, davadaki talebin 250.000,00-TL olduğu yönünde görüş sunmuşlardır. Bilirkişi kurulu 05/07/2024 tarihli ek raporları ile özetle; "2005 ve 2024 yılları arasındaki teknolojik gelişmeler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, eski donanım ve yazılımların değerlemesi karmaşık ve zorludur. Bilirkişi olarak, bu değerlendirmeyi mümkün olduğunca doğru ve gerçekçi bir şekilde yapılmaya çalışıldı.

Teknolojik Gelişmeler ve Donanım/Yazılım Değerlemesi: 2005 yılındaki teknoloji ile günümüz teknolojisi arasında büyük farklar vardır. Bu farklar, cihazların değerlemesini yaparken dikkate alınmış, ancak eski donanımların ve yazılımların güncel karşılıklarını bulmak her zaman kolay değildir. Teknolojik gelişmelerin hızlı ilerlemesi ve rekabetin artması, cihazların değerini etkilemiştir. 2005 yılındaki cihazların değeri ve güncel karşılıkları üzerinden yapılan değerlendirme, olabildiğince doğru ve gerçekçi bir yaklaşımla yapılmıştır.

Değerlemede Göz Önünde Bulundurulan Faktörler: Teknolojik Eskime ve Amortisman: Eski donanım ve yazılımların değer kaybı ve

teknolojik eskime dikkate alınmıştır. Ancak, net bir rakam belirlemek her zaman mümkün değildir. Kullanım Süresi ve Nefaset Farkı: Cihazların kullanım süresi ve nefaset farkı göz önünde bulundurulmuş, ancak net bir rakam elde edilmesi zordur. Ayıplı Mal Durumu: Ayıplı mal durumunun değeri üzerindeki etkisinin hesaplanması, o dönemin şartlarında ayıp oranının belirlenip kayıt altına alınması gerektiğinden, net bir şekilde yapılması mümkün değildir.

Sonuç olarak, eski donanım ve yazılımların güncel değerlerini belirlerken kullanılan yöntemler doğruluğunu korumakta ve yapılan hesaplamalar, mevcut ekonomik veriler ve teknolojik gelişmeler ışığında doğru bir şekilde yapılmaya çalışılmıştır. Ancak, cihazların ikinci el ve ayıplı mal durumlarının hesaplanmasının zorluğu ve teknolojik değişimlerin etkisi, net bir rakam belirlemenin önünde bir engel teşkil etmektedir. " şeklinde görüş sunmuşlardır.

GEREKÇE

Dava, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ilamı gereği iadesine karar verilen cihazların teslim edilmemesinden kaynaklı cihaz bedelinin ve mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan ve davalı tarafça 25.11.2005 tarihinde yapılan ödemenin (bedelin) denkleştirici adalet ilkesi gereği değerinin ödenmesi talebine ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas;... Karar sayılı ilamı ile; "... Müdürlüğü Toz Ünitesi, Kart Basma Saati ve Ses İzolasyonu Duvarı Yapım İşi"nin ihalesini 14.07.2005 tarihinde kazanarak ...

A.Ş taraf ile imzalanan 26.08.2005 tarihli sözleşme ile yapım işini resmi olarak üstlendiğini, ihalenin teknik şartnamesinde belirtilen 6 adet ... kart + parmak izli 1 adet ... kart okuyucu, 1500 adet ... kart, personel devam kontrol yazılımı, gerekli kart tanıtıcı, interface, sisteminin kablolanması ve çalıştırılması işi ve sözleşme ile belirlenen diğer teknik işler, ...

Şti.'ne davacı tarafından ücreti ödenerek yaptırılması, ihale edilen yapım işinin davacı tarafından zamanında tamamlanarak geçici kabul 29.12.2005 tarihinden geçerli olmak üzere 16.06.2006 tarihinde yapıldığını, kesin kabulüne 10.04.2007 tarihinde olduğunu, davalının 3 yıl bekleyerek 29.04.2010 tarihinde, kesin kabul tutanağında tespit edilen eksik işin yerine getirilmediğini öne sürerek eksik işlerin başka bir müteahhite yaptırılması neticesinde davacıdan 32.048,80-TL alacaklı olduğunu bahisle ...

A.Ş.'ye bir yazı yazarak 23.08.2005 tarih ... seri nolu teminat mektubununu paraya çevrilmesini ve kendilerine 32.048,80-TL'nin gönderilmesini talep ettiğini, davacının borçlu olduğu bu miktarım dayanağının açıklanmadığını, teminat mektubunun paraya çevrilmesi davacının ticari sicilini bozacağından endişeyle borcu kabul etmemekle beraber davalıdan taksit talep ederek ilk taksit olan 2.678,80-TL'yi 03.05.2010 tarihinde davalıya ödediklerini, baskı altında bu ödeme yapılmış olduğundan bu davayı açma zaruriyetlerinin doğduğunu bildirerek davacının davalı ...

A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitini, ödedikleri 2.678,80-TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesini ve bahsi geçen teminat mektubunun paraya çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

1-Davacıdan fazla tahsil edilen 11.477,20-TL asıl alacak, 5.277,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.754,73-TL'nin ıslah tarihi 18/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,

2-Uyuşmazlık konusu davalı tarafından söküldüğü anlaşılan cihazların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine," karar verilerek ilgili ilam kesinleşmiştir.

Kesinleşen mahkeme ilamı ile iadesine karar verilen Davaya konu olan ihalenin teknik şartnamesinde belirtilen 6 adet ... kart, parmak izli 1 adet ... kart okuyucu, 1500 adet ... kart, personel devam kontrol yazılımı, gerekli kart tanıtıcı, interface, sisteminin kablolanması ve çalıştırılması işinin rayiç bedelinin dava tarihi itibari ile belirlenmesi bakımından alınan hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirme ile 142.917,00TL cihaz bedelinin 18/04/2022 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davada, ihbar olunan olan ...

Şti.'ne, sözleşme gereği yaptırılan işler (ayrıntısı Fatura'da mevcuttur) için, 27.296 TL ödeme yapıldığını, 25.11.2005 tarihinde yapılan ödemenin (bedelin) bugünkü değerinin aynı olmadığını, müvekkili şirketçe ödenmiş bulunan 27.296 TL'nin "Denkleştirici Adalat İlkesi" gereği bugünün alım koşullarına uyarlanarak, iadesi talep edilmiş ise de Sözleşmenin geçerli olması nedeniyle ve mahkeme ilamı ile belirlenen ve ödenen bedelin davacı denkleştirici adalet ilkesine göre talepte bulunamaz ancak ödediğini talep edebilir ve varsa müspet ve/veya menfi zarar vb zararlarını isteyebilir zira geçersiz satış sözleşmesi gereğince;

diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici adalet" düşüncesine dayanmaktadır.

Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebebe dayanmadan başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğünü ifade eder bu kapsamda davacının mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan miktarın denkleştirici adalet ilkesi gereği talebi yerinde görülmediği ve şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

DAVANIN KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE

1-142.917,00TL cihaz bedelinin 18/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,

2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 9.762,66 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.269,38 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 4.880,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 613,28 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.120,00 TL'nin davanın kabul-red oranına göre hesaplanıp belirlenen 832,37 TL'sinin davalıdan, 2.287,63 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 4.269,38 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 25,60 TL vekalet harcı ve 4.880,00 TL olmak üzere toplam 9.354,88 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Davacı tarafından sarf edilen 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 100,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 7.600,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 2.027,56 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 22.866,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 maddesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 22.866,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.23/09/2024

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı