Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/612 K.2024/40

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/612 Esas

KARAR NO : 2024/40

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVALI : 3-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/06/2023

KARAR TARİHİ: 16/01/2024

K. YAZIM TARİHİ: 23/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin sahibi bulunduğu ... plakalı araca, ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... numaralı poliçe ile "Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası" yapıldığını, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından ... numaralı poliçe ile "İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası" ile sigortalı bulunan, davalılardan ... Tic. Ltd.

Şti.’ye ait ... plakalı aracın 24.08.2022 tarihinde çarpması sonucu müvekkili şirkete ait araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, müvekkili şirketin aracına çarpan araçta kural ihlali görüldüğü, müvekkili şirkete ait araçta ise kural ihlali görülmediğinin kaza tespit tutanağında belirtildiğini, müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen hasar sonrası aracın onarım masrafının 289.461,84-TL olup, bu bedel ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ... poliçe numaralı “Genişletilmiş Artı Kasko Sigorta Poliçesi” kapsamında ilgili sigorta şirketi tarafından karşılandığını, müvekkili şirkete ait araçla ilgili olarak "... Şti." tarafından düzenlenen 16.11.2022 tarihli ve ...

Rapor numaralı ekspertiz raporunda, müvekkili şirkete ait ... model ... marka araçta meydana gelen hasar bedelinin 289,461.83-TL olduğu, bu hasar neticesinde araçta meydana gelen değer kaybının ise 200.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığını, tüm bu nedenlerle müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybına karşılık şimdilik 200.000,00-TL'nin, kaza tarihi olan 24.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalılardan ...

Anonim Şirketi yönünden ... no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi limitleri kapsamındaki miktarı ve ... Sigorta Şirketi yönünden ... no.lu İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi limitleri kapsamındaki miktarı aşmamak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Birleşik Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Kasko Poliçesi sorumluluklarının ilgili aracın ZMMS Poliçesi teminat limitinin dolmasıyla başlayacağını, davacının taleplerinin reddi gerekmekte ise de Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde öncelikle ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim eden ...

A.Ş.'nin ilgili kaza için yapılan ödemelerin teminat limitlerini tamamlayıp tamamlamadığının sorulması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından 28.02.2022 tarihinde davacının kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş.'ye 189.461,83 TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, hiçbir şekilde talepleri kabul etmemekle birlikte aksi kanaatte olunması halinde ilgili ödemenin göz önünde bulundurulması gerektiğini, müvekkili şirketin ancak poliçe teminat limitiyle sorumlu olduğunu, müvekkili şirket nezdinde düzenlenen trafik sigorta poliçesi vadesinin 28.02.2022-2023 tarihleri arasında olacak şekilde düzenlendiğini, poliçe başlangıcının AYM iptal kararının yayım tarihi olan 14.02.2023’ten önce olduğunu, onarım ile değer kaybı arasında bulunan illiyet bağının tespiti de gerektiğini,

değer kaybına yönelik değer kaybı yönünden 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanıyor olması,

başvuru sahibinin sözleşmenin tarafı olmaması ve aracın ticari araç olmaması gibi hususlar dikkate alınarak asıl alacağa yasal faiz uygulanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle aleyhlerine hüküm kurulmamasını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesi ile özetle; usul ve yasaya aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 2918 sayılı Kanun motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluğu ve bu sorumluluğun sigortalanması esaslarını kanunda belirlendiğini ve uygulamaya ilişkin esasları da kanun çerçevesinde idareye bıraktığını, iptal edilen sadece Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. Maddesi olup iptal edilen kanun maddesi ile genel şartların etkisini kanun çerçevesiyle sınırlamışken kanunun genel esasları belirleyen hükümlerinin yeterli olmadığı,

genel şartlarda belirlenen kriterlerin dikkate alınmayacağı anlamına geldiğini, çünkü 5684 sayılı Kanunun 11. Maddesi poliçe içeriğinin idarenin düzenleyici bir işlemi olan genel şartlara uygun olarak tespitini zorunlu tutup aynı kanunun 34/f bendinde de anılan genel şartlara aykırılığı yaptırıma bağladığını, iptal kararı münhasıran 2918 sayılı Kanunun 6704 sayılı Kanun ile değişen 90. maddesi için verilmiş olmakla, genel şartların kanuni dayanakları bakımından iptal kararının bir tesiri olmadığını, 6102 Sayılı Türk Ticaret kanununa göre poliçenin içeriği, diğer bir deyişle ilgililere tanınan hakkın içeriği genel şartlara bırakıldığını,

somut olarak bir formül ile denetimi mümkün olduğundan yürürlükte olan genel şartlara göre yapılan hesaplama kabul edilmesi gerektiğini, buna göre, ilgili genel şartların yürürlük tarihinin 01.04.2020 tarihi olduğu sigortalısı ile yapmış olduğu poliçenin düzenlenme tarihinin ise 16.06.2021/2022 olması sebebi ile artık yeni düzenleme uygulama alanı bulması gerektiğini, tüm bu nedenlerle davacı tarafından başlatılan usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta Aş vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket tarafından 29/12/2022 tarihinde 100.000,00TL tutarında rücu ödemesi yapılmış olup işbu başvuru haksız ve mesnetsiz olup davanın reddi gerektiğini, aksi kanaatte ise de davacı yanın iddia ettiği hususları öncelikle kasko sigortacısına yöneltmek gerekmekte iken kasko sigortalısından talep etmediklerimiktarı ve itirazları kabul etmediklerini, belirsiz alacak olarak davanın ikame edilmesinin usule aykırı olduğunu, bu yönden de davanın reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte,

müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 02.03.2022 - 02.03.2023 tarihleri arasında ... numaralı poliçe ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası ile ... Tic.

Ltd .şti. adına sigortalı olduğunu, bu poliçede, maddi zararın araç başına 50.000,00TL olduğunu, müvekkili şirketin, başvuran tarafından yapılan başvuruya cevap verme süresinin dolması beklenmeksizin sigorta tahkim komisyonu’na başvuru yapıldığını, bu durumda, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ön şartı yerine getirilmemiş olup, işbu başvurunun usulden reddi ve taraflarına vekalet ücreti ödenmesine hükmedilmesi gerektiğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağını, kusurun tespiti gerektiğini, başvuruyu kabul anlamına gelmemek üzere,

talep edilen hasar bedelinin başvurucu tarafından ispatlanması gerekmekte olup başvurucunun talebinin fahiş olduğunu, ekspertiz ücreti talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalının 3. kişilere verdiği zararı teminat altına alan zmms sigortasına göre talep edilen araç mahrumiyet bedeli tazminatının karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik sigortası) sigorta poliçe teminatı kapsamında olmadığını, meydana gelen araç mahrumiyeti tazminatı yönünden öncelikle davacı tarafın varsa KASKO sigortacısı veya davalı tarafından karşılanması gerektiğini, hal böyle iken,

söz konusu taleplerin öncelikle kasko sigortacısına veya davalı tarafa yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi yönünden davanın reddi gerektiğini, haksız fiil kaynaklı işbu başvuruda yasal faiz türü dışındaki faiz taleplerine de itiraz ettiklerini, sözleşmeye dayanmayan ve haksız fiilden doğan tazminat alacaklarının Borçlar Kanunu’nun 76, 88 ve 120. maddelerine istinaden yasal faiz uygulanması gerektiğini, bu nedenle ticari faiz talebinin de reddi gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderlerine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını talep ettiklerini,

tüm bu nedenlerle, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, tramer kayıtları, araç trafik tescil kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı. Bilirkişi 29/11/2023 tarihli raporu ile özetle:açıklanan tespitler itibariyle meydana gelen trafik kazasında; ... plakalı aracın sürücüsü ...’in %100 (Yüzde Yüz) oranında tamamen kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın ise tamamen kusursuz olduğunu, ... plakalı araçta dava konusu kaza aşamasında oluşan 245.306,64 TL bedelli hasar nedeniyle 175.000,00 TL (Yüz Yetmiş Beş Bin Lira) reel değer kaybı bedelinin oluşacağını bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile araç değer kaybı tazminat talebine ilişkindir.

Davaya konu olay davalı araç Sürücüsü ..., 24.08.2022 günü saat 08:30 sıralarında yönetimindeki ... plakalı araç ile ... İli, ...

İlçesinde, iki şeritli ... yolunun sağ şeridini takiben seyir halinde iken, kaza mevkinde sol şerit üzerinde seyir halinde olan davacı araç sürücüsü ...yönetimindeki ... plakalı aracı beyanı itibariyle görmemesi nedeniyle sol şeride doğru geçme manevrası yaptığı süreçte yönetimindeki aracın sol ön köşe kısmı ile sol şerit üzerinde davacı araç sürücüsü ... yönetiminde seyir halinde olan ... plakalı aracın sağ yan kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Kusur yönünden yapılan değerlendirmede davalı sigortalı araç sürücüsü ... yönetimindeki ... plakalı araç ile seyir halinde olduğu süreçte kontrolsüz ve kural dışı davranışlar ile sol yan tarafındaki sol şeride geçme manevrasına başlaması sürecinde dikkatsiz ve kural dışı davranışlarda bulunduğu görülmektedir.

Belirlenen kural dışı davranışlar itibariyle gireceği sol şeridi yeterince kontrol etmediği, beyanı itibariyle de bu şerit üzerinde seyir halinde olan aracı görmediği ve de süreç itibariyle de sol yan tarafındaki sol şerit üzerinde seyreden aracın emniyetle geçişini beklememesi nedeniyle de uyuşmazlık konusu kazaya sebebiyet verdiği, bu aşamada da 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen kurallara muhalefet gösterdiği ve ihlal ettiği anlaşılmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 84.Maddesinde ise “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” belirtilmiştir. Bu madde içeriğinde “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” hallerinde sürücülerin asli kusurlu sayılacakları belirtilmektedir.

Açıklanan kural ihlalleri gereği davalı sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'in özellikle araçlar arasında oluşan çarpışma noktaları itibariyle meydana gelen trafik kazasında asli ve tamamen kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). Davacı tarafından bu açıklamalar kapsamında ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta'dan ve davalı araç işleteni ... Tic. Ltd. Şti'den talepte bulunulmuştur.ZMSS poliçe tanzim tarihindeki yasal düzenlemeler ve kaza tarihindeki teminat limitinin 100.000 TL olduğu, 100.000 TL rücu ödemesi yapıldığı bu ödeme neticesinde davalı ...

Sigorta Şirketinin poliçe limitinin tükendiğinden Davanın ... Sigorta AŞ yönünden reddine karar verilmiştir.

İhtiyari mali sorumluluk sigortası bir sorumluluk sigortası türü olup sorumluluk sigortaları sigortalının üçüncü şahıslara vereceği zararlar sonucu, ödemekle yükümlü olacağı tazminatların güvence altına alındığı sigortalardır. Başka bir deyişle sorumluluk sigortası sigorta ettirene sorumluluk hukuku hükümlerinden doğan tazminat taleplerine karşı koruma sağlar. Davalı ...

Anonim Sigorta şirketi kazaya neden olan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu poliçe kapsamında sorumluluğu bulunduğundan Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı,

tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre175.000,00 TL olacağı, 175.000,00TL değer kaybının davanın ...

Sigorta Şirketi yönünden dava tarihi olan 02/06/2023 tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 24/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı