Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/313 K.2019/665

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2016 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarında yurt dışından getirdiği yolcu sayısına göre, Nisan, Mayıs ve Haziran 2016 aylarında ... Bakanlığından toplam ...-USD teşvik hak ettiklerini, davacı şirketin alması gereken bu teşviki, Antalya havalimanına gelen uçak seferlerindeki yolcuların tümünü, vekil eden davalı şirketin kendisi getirmiş gibi Bakanlığa başvuru yaparak Bakanlığın teşvikini tahsil ettiğini öğrendiklerini, ...-USD 'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Haksız davanın muhatabının davalı müvekkil şirket olmaması nedeniyle husumet yönünden reddi gerektiğini, belirsiz alacak davacsı ikame etmek için gerekli koşullar bulunmadığını, dava şartlarından olan "hukuki yarar"ın bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, dava dilekçesinin usulüne göre hazırlanmadığını, iddia ettiği hususların ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, davalı vekil eden şirketin 2016 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran ayları için alınacak teşviklerin tahsili yönünden, tek başına yetkilendirilmiş olması bir yana,

davacı tarafın dava konusu yaptığı teşviklerin tahsili için Tebliğde belirtilen süre içerisinde Bakanlık nezdinde gereken başvuruyu da yapmadığını, teşvik başvurusu için yasal süreyi kaçırdığının bilincinde olan davacının huzurdaki dava ile haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, zira süresi içerisinde Bakanlık'a başvuru yapmamış olmakla, davacı tarafın herhangi bir teşvik hak edişi olmadığını, davacı şirket ile davalı şirket arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmadığını,

davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan uçuş beyan formları ile sunulan imzalı-onaylı uçuş beyan formları arasında iniş saatleri ve uçuş kodları bakımından çelişkiler bulunduğu gibi, davacının sunduğu bu formlarda 2016 Haziran ayına ilişkin olduğu iddia edilen uçuş beyan formunda ... imzası bulunmadığını, 2016 Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin olduğu iddia edilen belgelerde ise hiçbir imza yer almadığını, davacının doğmuş herhangi bir teşvik alacağı olmadığını, doğmamış bir alacak için dava açıldığını, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... tarihnde dava değerini ... USD dava değerine ek olarak ... USD karşılığı ... TL olarak ıslah ettiği görülmüştür.

Davalının talebi uyarınca dava ... ... ....'ye ihbar edilmiş, ihbar olunan vekili dosyaya vekaletnamesini sunmuştur.

T.C ... Bakanlığına müzekkere yazılarak davacı ve davalı şirketin ayrı ayrı ya da ortak uçuşlardan dolayı 2016 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ilişkin olarak " Ülkemize Turist Getiren (A) Grubu Seyahat Acentalarına Destek Sağlanması Hakkında Kararın Uygulama Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ" hükümlerine ilişkin olarak taraflara yapmış olduğu bir ödeme olup olmadığı, varsa miktarının cetvel halinde bildirilmesinin istenmesine karar verilmiş, gelen müzekkere cevabı dosya içerisine alınmıştır.

Davalının delil olarak bildirdiği Kuşadası ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı takip dosyasının tetkikinden; davacı ... ... ... LTD.ŞTİ tarafından davalı ......LTD.ŞTİ aleyhine açılan alacak davası olduğu, ... turizm sezonu için davalı şirketle yapılan iş birliği çerçevesine havayolu ile Türkiye'ye turist getirildiği, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiş desteğin taraflar arasındaki mutabakat ve yerleşik uygulamaya göre kendilerine ait olduğu, davalının Bakanlıktan tahsil ettiği ... TL ile ... USD destek primini tahsil ettiğini ve tahsilden sonra kendilerine ödenmesi gerekeh bu prim miktarının ödenmediği iddiası ile açılan davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce verilen ... tarihli ara kararı ile; Taraflara 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari belge ve dosyaları defter inceleme günü olan ... günü, saat ...'de mahkememiz duruşma salonunda hazır bulundurulması konusunda kesin mehil verilmesine, ticari defter ve belgeler ibraz edilmediği takdirde tarafların defter ve belgelere delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına, defterler ibraz edildiğinde dava dosyasının bir mali müşavir bilirkişi ile bir işletmeci bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile;

a)Tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı,

b)Davacının davalı yanda teşvik alacağının olup olmadığı, varsa miktarının dosyada bulunan diğer delillerde incelenmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi ...++ ve İşletmeci bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Davalı tarafından ibraz edilen defterler ve tasdik durumları aşağıda gösterilmiştir:

Davalının 2016,2017 yıllarında e-deiîter kullanıcısı olmasından ötürü tarafımıza ibraz edilen 2016 ve 2017 yıllarına ait yevmiye ve defteri kebir e-defterleri incelenmiş olup Elektronik ortamda tutulan 2016 ve 2017 yıllarına ait e-defterlerin usulüne uygun olarak vergi dairesine süresi içerisinde gönderildiği görülmüştür. Davacının İbraz edilen e-defterleri ve tasdik durumları aşağıda gösterilmiştir:

Defter İsmi Yılı Tasdik şekli Berat oluşturma tarihi NO Yevmiye 2016 Açılış ... ... Yevmiye 2016 Kapanış ... ... Defteri kebir 2016 Açılış ... ... Defteri kebir 2016 Kapanış ... ... Yevmiye 2017 Açılış ... ... Yevmiye 2017 Kapanış ... ... Defteri kebir 2017 Açılış ... ... Defteri kebir 2017 Kapanış ... ...

13.12.2011 tarih 28141 sayılı Resmi Gazetede, elektronik ortamda defter tutulmasına imkân sağlayan Elektronik Defter Genel Tebliği yayımlanmıştır. Bu tebliğde, ... tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda oluşturmak, kaydetmek, muhafaza ve ibraz etmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin sağlaması gereken şartlar belirlenmiştir. Şartlan yerine getiren mükelleflerin yevmiye defteri ve defteri kebiri elektronik ortamda tutmaları mümkündür.

Elektronik defter tutanlar için hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçmektedir. Davalı tarafın ibraz edilen 2016 ve 2017 yıllarına ait e-defterleri usulüne uygun tutulmuştur.

Davalının incelenen ticari defter kayıtlarında ... ile çalışmasının olduğu cari hesap şeklinde bu ilişkinin devam ettiği, alınan uçak destek gelirlerinin dava dışı ...’a ödendiği tespit edilmiştir.

TEŞVİK ALACAĞI YÖNÜNDEN

Davalı ... Ülkemize yabancı turist getiren A Grubu seyahat acentalarına destek sağlanması hakkındaki karardan yararlanarak Antalya havalimanına inen aşağıdaki tabloda detayı bulunan uçuşlar için ... TRL tutarında teşvik almıştır.

Ay Uçuş sayısı Havalimanı Teşvik tutarı USD Teşvik tutarı TRL Nisan 2016 1 Antalya ... ... Mayıs2016 8 Antalya ... ... Haziran 2016 22 Antalya ... ... TOPLAM ...

Bu teşviki alabilmesi için bakanlığa sunması gereken belgelerden biri olan Tur operatörünün (dava dışı ... ... ...) tek yetkililik mektubunu Davalı taraf dilekçesi ekinde ek 7 olarak sunmuştur. Bu mektup Bakanlık nezdinde ilgili uçuşlann teşvik bedelinin ... ’e ödenmesi için gerekli şartlardan biridir. Mektubun son paragrafında dava dışı tur operatörü şirket ... ... ... açıkça ... Turizmin Antalya havalimanına Bravo Havayolları ile yapılan uçuşlara ilişkin teşvik tutannı almaya münhasıran yetkili kılındığı belirtmektedir. Zira ... turizm bu uçuşlar için “tarifesiz (charter) TAM uçuş” kategorisinde bakanlık başvurusu yapmıştır. Yani ... ... ...’nin bakanlığa hitaben yazmış olduğu münhasır yetkililik beyanı ile bu uçuşlardaki tüm yolcular için teşvik tutarını ... turizm tahsil etmiştir.

... Bakanlığının ... tarihli yazısında Davacı şirket ... ile Davalı Şirket ... turizm’in ortak uçuşunun bulunmadığı açıkça belirtilmektedir. Bakanlığın sunduğu ek belgelerden Davalı şirket ... ’in Antalya’ya inen uçuşlardan, Davalı şirket ... ise ... Havalimanına inen uçuşlardan dolayı Devlet teşviki almaya hak kazandıkları görülmektedir.

Davalı tarafın ek 6 olarak sunmuş olduğu dava dışı tur operatörü ... ... ile Davalı ... arasında ... tarihinde akdedilmiş olan ek sözleşmenin 3.7.3 maddesinde ... Turizm’İn devletten alacağı teşvik bedelini 7 takvim günü içerisinde dava dışı tur operatörü ... ...’ne ödeyeceği açıkça belirtilmektedir.

Davalı ... devletten aldığı teşvik bedellerini 7 takvim günü içerisinde dava dışı tur operatörü ... ... ...’ye banka kanalıyla gönderdiğini dava dosyasına ibraz ettiği belgeler ile ve ticari defter kayıtları ile de kanıtlamıştır. Hakediş tarihindeki USD kurundan Türk Lirasına çevrilerek daha sonraki aylarda bakanlıkça TRL cinsinden yapılan ödemeler cari kurdan USD’ye döndüğünde ... USD orijinal dolar hakkediş kur farkı nedeni ile ... USD’ye tekabül etmektedir.

Hakediş Ayı Hak Edilen Tahsil edilen Ödeme tarihi USD eşdeğeri Teşvik tutarı USD Teşvik tutarı TRL Nisan 2016 ... ... ... ... Mayıs2016 ... ... ... ... Haziran 2016 ... ... ... ... TOPLAM ... ... ...

Davalı tarafından dava dışı şirkete yukarıda dökümü verilen ödemelerin de ayrıca ticari defterlerinde kayıtlı olduğu görülmüştür.

Davalı şirket ... Dava dışı şirket ... ... ... ile arasında akdedilmiş olan sözleşmeler uyarınca hizmetini vermiş, uçuşlara ilişkin teşvik başvurularını zamanında ve eksiksiz yerine getirerek devlet teşvikinden yararlanmaya hak kazanmış ve yine tur operatörü ile arasındaki sözleşmeye istinaden aldığı devlet teşvik bedellerini Tur operatörüne ödemiştir.

Davacı ... Antalya havalimanına uçuşlar için Dava dışı tur operatörü ... ... ... ile anlaşması dosya içeriğinde bulunmamasına rağmen Antalya uçuşlarında yolcusu olduğu iddiası ile teşvik hakedişinden bahsetmesi mesnetsizdir. Davacı Şirket ... için uçuşlardan zaten kendi namına teşvikten yararlanmıştır. Ayrıca Dava dışı dışı tur operatörü ... ... ... Davalı ... ’İn Antalya uçuşları için münhasır yetkili seyahat acentası olduğunu beyan etmiş ve ... bu mektuba istinaden “tarifesiz (charter) TAM uçuş” teşvik başvurusunda bulunmuş ve bakanlık tarafından yapılan incelemede Davacı şirket ile davalı şirketin ortak uçuşunun olmadığı yazılı olarak beyan edilmiştir.

SONUÇ

1- Davacı tarafın ibraz edilen 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

2- Davalı tarafın ibraz edilen 2016 ve 2017 yıllarına ait e-defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

3- Davacı ... ile Davalı ... turizm arasında ortak uçuş bulunmadığının bakanlıkça teyid edilmiş olması, Davacı Şirketin Antalya uçuşlarında yolcusunun bulunduğuna dair belge ve anlaşma sunmamış olması, Davacı şirketin Antalya uçuşları için bakanlıkça tanınan süre içerisinde “tarifesiz (charter) ORTAK uçuş” başvurusunun bulunmaması nedenleri ile Davacı ...’in Davalı ... teşvik alacağı bulunmadığı" kanaat ve sonucuna varılmıştır.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ile alınan bilirkişi raporu, T.C ...

Bakanlığı Yatırım ve İşletme Genel Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Ülkemize Turist Getiren A Grubu Seyahat Acentalarına Destek Sağlanması Hakkında Kararın Uygulama Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ hükümleri ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; davacının 2016 yılı Nisan-Mayıs-Haziran ayları Antalya uçuşlarına ilişkin olarak adı geçen Bakanlığa süresi içerisinde yapılmış herhangibir teşvik başvurusunun olmadığı,

davacı şirket tarafından, davadışı şirketin verdiği yetki uyarınca bu şirketin 1 Nisan 2016-30 Haziran 2016 tarihleri için düzenlediği tarifesiz(charter) uçuşlar ile Ukrayna Türkiye/Antalya'ya getireceği turistler bakımından bu şirket adına Bakanlığa başvuru yapılarak ve yine verilen yetki dahilinde teşviklerin tahsili yapılıp, tahsil edilen bu teşvik bedellerinen dava dışı şirketin hesabına yatırıldığı anlaşılmıştır.

Dolayısı ile davacının dava dışı şirket ile aralarındaki anlaşmaya göre ya da adı geçen Tebliğname uyarınca Bakanlıkça verilen teşvikin kendi hakkı olduğu iddiasında ise dahi bu talebini davadışı şirkete yöneltmesi gerektiği gibi, yukarıda incelenen Kuşadası ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dava dosyasında, davacı ... ... ...

LTD.ŞTİ tarafından davalı ......LTD.ŞTİ aleyhine alacak davası açılarak, 2016 turizm sezonu için davalı şirketle yapılan iş birliği çerçevesine havayolu ile Türkiye'ye turist getirildiği, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiş desteğin taraflar arasındaki mutabakat ve yerleşik uygulamaya göre kendilerine ait olduğu iddia edilip ve buna ilişkin olarak ...

Şirketi ile akdedilen ... ve ... tarihli ek sözleşmeleri dosyaya sunduğunun anlaşılması karşısında, davacının davalıdan talep ettiği alacağın yasal dayanağı bulunmadığı tespit edilmekle, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı