Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/448 K.2019/727

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... yeterli inceleme yapmadan müvekkili şirket aleyhine hatalı karar verdiğini, İl Hakem Heyetinin davalının usulüne ve gerçeğe uygun olmayan faturalarla mal verdiğini, vermiş olduğu mal bedelinin kendisine ödenmediğinden yapılan şikayet ile ilgili olarak hiçbir belge olmadan kabulüne karar verildiğini,

Hakem Heyeti yapılan şikâyet ile ilgili olarak öncelikle 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yetreli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi hakkındaki Yasada ve iş bu yasaya bağlı olarak çıkarılan ... tarihli ve ... sayılı resmi gazetede yayınlanan Yönetmelik gereğince şikayetçi sıfatına haiz olmak için gerekli olan kanuni unsurların davalı yan bakımından oluşup oluşmadığına bakılmadığını, davalı ...'nın müstahsil olarak Antalya Ziraat Odasına ve İlçe Tarım Müdürlüğüne kayıtlı olup olmadığının sorulmadığını, sadece evrak üzerinden yapılan yetersiz ve eksik inceleme ile şikayetin kabulüne karar verildiğini, ...

Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 11 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 30 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve... Karar nolu 1 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 2 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ...

Karar nolu 11 adet fatura karşılığı ...-TL olduğunu, şirketin aile şirketi olduğunu, davalının maddi durumunun kötü olması nedeniyle halası ve kardeşlerinin yardım ettiğini, bu nedenlerle ... Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 11 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 30 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve... Karar nolu 1 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ...

Karar nolu 2 adet fatura karşılığı ...-TL, ... Başkanlığı ... tarih ve ... Karar nolu 11 adet fatura karşılığı ...-TL hakem heyeti kararlarının iptalini talep ve dava ettiği görüldü.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa yetkisini aşarak dava açtığını, davacının davalının müstahsil olmadığı iddiasıyla yapmış olduğu iddiasının tamamen yersiz olduğunu, davacı şirketin ortağı olan ...'nın daha önceki beyanlarında davalının kendilerinin müstahsili olarak şirkete mal verdiğini ifade ettiğini, savcılıkta yapılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacının kötü niyetli olduğunu bu nedenlerle davanın reddini talep ettiği görüldü.

Birleşen Mahkememizin ... E, ... E, ... E sayılı dosyalarının dava dilekçelerinde ise davacının aynı gerekçeler ile ; ... Heyeti'nin ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptalina talep ettiği ve davalı vekilinin verdiği cevap dilekçeleri ile aynı savunmayı tekrarladığı görülmüştür.

Birleşen Mahkekemizin ... E sayılı dosyasında Mali Müşavir bilirkişi ... düzenlenen 15/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"1-Davacının ibraz edilen 2017 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olmadığı,

2- Davacı tarafın ibraz edilen usulüne uygun tutulmamış ticari defterlerinde defteri kebir ve envanter defterlerinin hiç yazdırılmadığı, yevmiye defterinde ise ...-... tarihleri arası sadece gelir yaratıcı (komisyon geliri) işlemlerin kayıt edildiği diğer tarihlere ait bir kayıt olmadığı, ... tarihli açılış kaydı ile ... tarihli kapanış kaydının yapılmadığı,

3- Davacının ticari defterlerinde davalı adına düzenlenen müstahsil makbuzlarının yukarıda numaraları verildiği üzere kayıt edildiği, ancak sadece makbuzların komisyon geliri kısmının kayıt edildiği, mal alımlarının ve alınan malların satışı ile ilgili ise bir kayıt olmadığı,

4- Davacı yanın ticari defterlerinin tasdikinde belirtilen iş ve mesleğinin 'Yaş Sebze ve Meyvelerin Bir ücret ve sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar (Kabızmallık ve aracı üretici birlikleri dahil)' olduğu,

5- Davacı tarafından makbuz koçanları sunulmamış ise de 2017 yılında düzenlediği ve ticari defterlerine kayıt ettiği ...-... arası numaralı müstahsil makbuzların 5 tanesi hariç diğerlerinin hepsinin davalı adına düzenlendiği, davalının hakem heyetine ödenmediğini belirttiği iş bu dava konusu ... tarihli ... nolu müstahsil makbuzunun davacının ibraz ettiği ticari defterlerinde sadece komisyon tutarlarının kayıtlı olduğu, ancak ticari defterlerin usulüne uygun tutulmadığı ve ticari defterlerine faaliyetlerinin düzgün bir şekilde yansıtılmadığı

6- Davacının davalı adına düzenlenen müstahsil makbuzlarına ait komisyonlarım ticari defterlerine kayıt ettiği bu nedenle makbuzların kabulünde olduğu ancak makbuzların gerçek tutarlarım ise kayıt etmediği, defterlerin usulüne uygun da tutulmadığı hususları birlikte değerlendirildiği, hal hakem heyeti kararımn iptali talebinin yerinde olup olmadığı hususunun sayın Mahkemenin takdirinde olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizin ... E sayılı dosyasında Mali müşavir bilirkişi ... 15/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"1-Davacının ibraz edilen 2017 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olmadığı,

2- Davacı tarafın ibraz edilen usulüne uygun tutulmamış ticari defterlerinde defteri kebir ve envanter defterlerinin hiç yazdırılmadığı, yevmiye defterinde ise ...-... tarihleri arası sadece gelir yaraücı(komisyon geliri) işlemlerin kayıt edildiği diğer tarihlere ait bir kayıt olmadığı, ... tarihli açılış kaydı ile ... tarihli kapamş kaydımn yapılmadığı,

3- Davacımn ticari defterlerinde davalı adına düzenlenen müstahsil makbuzlarının yukarıda numaraları verildiği üzere kayıt edildiği, ancak sadece makbuzların komisyon geliri kısmının kayıt edildiği, mal alımlarımn ve alınan malların satışı ile ilgili ise bir kayıt olmadığı,

4- Davacı yamn ticari defterlerinin tasdikinde belirtilen iş ve mesleğinin 'Yaş Sebze ve Meyvelerin Bir ücret ve sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar (Kabızmallık ve araa üretici birlikleri dahil)' olduğu,

5- Davacı tarafından makbuz koçanları sunulmamış ise de 2017 yılında düzenlediği ve ticari defterlerine kayıt ettiği ...-... arası numaralı müstahsil makbuzların 5 tanesi hariç diğerlerinin hepsinin davalı adına düzenlendiği, davalının hakem heyetine ödenmediğini belirttiği iş bu dava konusu müstahsil makbuzlarından ... tarihli ... nolu,

... tarihli ... nolu, ... tarihli ... nolu ve ... tarihli ... nolu müstahsil makbuzu dışındaki tüm müstahsil makbuzlarının davacımn ibraz ettiği ticari defterlerinde sadece komisyon tutarlarının kayıtlı olduğu, ancak ticari defterlerin usulüne uygun tutulmadığı ve ticari defterlerine faaliyetlerinin düzgün bir şekilde yansıtılmadığı,

6- Davacımn davalı adına düzenlenen müstahsil makbuzlarına ait komisyonlarını ticari defterlerine kayıt ettiği bu nedenle makbuzların kabulünde olduğu ancak makbuzların gerçek tutarlarım ise kayıt etmediği, defterlerin usulüne uygun da tutulmadığı hususları birlikte değerlendirildiği, hal hakem heyeti kararının iptali talebinin yerinde olup olmadığı hususunun sayın mahkemenizin takdirinde olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce Antalya Vergi Dairesi'ne, Muratpaşa İlçe Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne, Ziraat Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davalı ...'nın kurumlarında müstahsil sıfatıyla kayıtlı olup olmadıkları sorulmuş, gelen müzekkere cevaplarından davalının bu kurumlara herhangi bir kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yine birleşen ... E ve ... E sayılı dosyalarda, davalı vekiline davalının kayıtlı olduğu bir sulama birliğini araştırarak Mahkememize bildirmesi için 2 hafta kesin süre verilmiş, ancak ihtarlı kesin süreye rağmen herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.

Davacı asıl ve birleşen davalarda, davalının müstahsil olmaması nedeniyle ... Heyeti tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı kararların iptali gerektiğini, kararların yasaya aykırı olduğunu, davalıdan herhangi bir mal almadıkların iddia etmektedir.

5957 sayılı Kanun'un 10/5. maddesine göre "Değeri elli bin Türk lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.

Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.

Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir." Eldeki davalarda davaya konu konu uyuşmazlık miktarı elli bin Türk lirasının üstünde bulunduğundan, hal hakem heyeti tarafından verilecek karara karşı yapılan itiraz üzerine mahkemece verilen karar kesin nitelikte değildir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2016/7484 E- 2018/1786 K sayılı 12.03.2018 tarihli emsal kararında da belirtildiği gibi).

5957 Sayılı Sebze ve Meyveler Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunun 2/ç,10/1. maddelerinde belirtildiği üzere, İl Hal Hakem Heyeti, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulmuş olup, somut olayda davalının müstahsil sıfatının bulunmadığı resmi kurumlardan gelen cevabi müzekkerelerden anlaşılmaktadır.

Davalının müstahsil sıfatının bulunduğuna dair dosyaya bir delil sunamadığı, davacı şirketin de ticari kayıtlarının da usulüne uygun tutulmadığı, mal alımlarının ve alınan malların satışı ile ilgili kayıt bulunmadığı görülmüştür.

İtiraza konu Hal Hakem Heyeti kararlarında ise ...'nın müstahsil olduğu kabul edilerek başvurusunun değerlendirildiği görülmektedir.

Toplanan deliller ve tüm dosya mündericatına göre; Davalının müstahsil olmadığı, dolayısı ile davacı ile aralarında çıkan uyuşmazlık hakkında Hal Hakem Heyeti'nin karar verme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı