Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/919 K.2019/779

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin perakende market işletmeciliği sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkil firmayla davaya konu çekin lehtarı ... Ltd.

Şti arasında ... tarihinde imzalanan “mal alım sözleşmesi” ile sözleşmenin EK:2 maddesinde belirtilen gıda ve temizlik ürünlerinin sözleşmenin EK:1 maddesine göre ... tarihinde teslim edilmesi ve söz konusu ürünlerin bedeli olarak 10 adet avans çekinin davalıya teslimi, ürünlerin teslim edilmemesi halinde çeklerin bedelsiz kalacağı ve 3. Şahıslarda kullanılmayacağı hususlarında anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki ticari anlaşma gereğince müvekkili firmanın yükümlülüğünü yerine getirdiği halde çek lehtarının anlaşmaya konu ürünleri teslim etmediğini, bu şekilde bedelsiz hale gelen çeklerin iptalini,

müvekkili firmanın borçlu olmadığının tespiti ile Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı tedbir talepli istirdat, menfi tespit, çek iptali davası açıldığını, Mahkeme ... tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, hakkında ödeme yasağı bulunan ... Şubesine ait ... numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin ... ...

Şubesi tarafından takasta ibraz edildiğini ve tedbir kararı gereğince arkasının belgelendirildiğini, ... şirketi tarafından ciro edilerek bankaya verilen çekin dayanağı sözleşme konusu ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, ortada teslime ilişkin irsaliye veya fatura bulunmadığını, bu çekin ...’ a nasıl devir ve temlik edildiğinin anlaşılmadığını, yaptıkları araştırma sonucu ...

Şirketinin ... kredi müşterisi olduğu ve çeki kredilerine teminat olarak verildiğinin öğrenildiğini, davalı bankanın kredi teminatı olarak almış olduğu bu çekle ilgili yetkili hamil olmadığının açık olduğunu, 6102 Sayılı TTK’ na göre rehin cirosunun caiz olmadığını, rehin veya bunun sonucu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişinin yetkili hamil olmayıp çeke dayalı hakları kullanamayacağını, çekin icra takibine konu edilmesi halinde ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına,

borçlu olmadıklarının tespitine ve çeklerin iptaline, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İcra takibine konu edilen kambiyo senedi vasfı taşıyan çekin tahsil edildiğinde borçtan mahsup edilmek üzere müvekkil bankaya ciro yoluyla teslim edildiğini, keşideci davacı firmanın lehtarla arasındaki sözleşmeye ve kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayalı şahsi defilerini müracaatta bulunan yetkili ve iyi niyetli hamil olan müvekkili bankaya karşı ileri süremeyeceğini, kambiyo senedi olan bononun kural olarak illiyetten mücerret olduğunu, müvekkil bankanın davaya taraf olmadığını, davacının senede karşı iddialarını senetle ispatlaması gerektiğini,

kambiyo senedi vasfını taşıyan ve tahsil edildiğinde borçtan mahsup edilmek üzere müvekkil bankaya ciro yoluyla teslim edilen çekin karşılığının ödenmediğini ve karşılığı ödenmediği için son ciranta olarak müvekkil banka tarafından icra takibine konu edildiğini, keşideci davacı firmanın lehtara karşı elde ettiği menfi tespit hükmünün iyi niyetli ve yetkili hamil olan müvekkili bankaya karşı ileri süremeyeceğini, iş bu sebeple davanın ve ihtiyati tedbir kararının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; Alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ... A.Ş ve dava dışı ... şirketi aleyhine ... tarih 28 sayılı Kambiyo Senetlerine Özgü takip dosyasıyla davaya konu ... TL asıl alacak, 178,75 TL işlemiş %19,5 avans faizi, ... TL %10 çek tazminatı, 90,00 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam ... TL tahsili ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa %19,5 avans faizi işletilmesi talebiyle takibe geçildiği anlaşılmıştır.

Banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek dosya bankacı bilirkişisi ...’e tevdii ile, dava konusu çekin davalı banka kayıtlarda ne amaçla alındığı, dava konusu çekin teminat amacıyla alınıp alınmadığı hususunda rapor alınmıştır. Bankacı bilirkişi ... 13/06/2019 tarihli raporunda sonuç olarak.

Huzurdaki davada söz konusu çekin davalı banka tarafından beyaz ciroyla teslim alındığını, çekteki ciroda “ tahsil içindir” “ bedeli tahsildedir” gibi ifadelerin yer almadığını, bu haliyle çekin çek lehtarı dava dışı ... şirketinin temlik cirosu yoluyla davalı bankaya devredildiğini, kredi ilişkisi ibraz edilmemekle birlikte kredi sözleşmesinden doğan rehin, takas, mahsup hakları bulunan ve çekin hamili olan davacı bankanın çeki ödeme yasağı nedeniyle tahsil edememesiyle elinde kalan çeke ilişkin olarak ciranta davalı şirket ve keşideci davacı şirket aleyhine Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... tarih 28 Sayılı Kambiyo Senetlerine Özgü takip dosyasıyla icra takibi yapıldığının anlaşıldığını, bu durumda davalı bankanın ...

Şubesine dava konusu çekin temlik cirosuyla iktisap etmekle birlikte, çeki hangi kredi ve/veya bankacılık işlemine konu ettiğine ilişkin kayıt ibraz etmediği, ancak davalı bankanın davacı şirket ve dava dışı şirket arasındaki ticari ilişkisinin tarafı olmadığı, davalı bankanın çeki teslim aldığı tarih itibariyle davacı şirket ve dava dışı şirket arasındaki ticari uyuşmazlık bulunduğunu gösterir bir belge bulunmadığı kanat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava çekin teminat amacıyla davalı hamile rehin cirosu ile devredildiği iddiasına dayalı keşideci tarafından takipten önce açılan menfi tespit davasıdır. Dava konusu çekin incelenmesinde; keşidecisinin davacı olduğu, çek seri numarasının ... olduğu, ... TL bedelli olduğu, lehdarın davadışı ... LTD ŞTİ olduğu, hamilin davalı ... AŞ olduğu anlaşılmıştır.

Davacı, davalı bankanın söz konusu çeki teminat amaçlı aldığını, çekin davalı bankaya rehin cirosu ile devredildiği, bu çekde rehin cirosu geçersiz olduğundan davalı bankaya karşı eldeki çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiş isede, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... esas sayılı ilamında, ... esas sayılı ilamında da belirtildiği üzere, çeklerin banka kayıtlarında teminat olarak kayıtlı olması,

çekin geçersiz olduğunu göstermeyeceği gibi söz konusu teminat ibaresinin sadece çek üzerindeki ciro şerhinde bulunması halinde, söz konusu ciro geçersiz olacağından, davalı bankanın dava konusu çek yönünden yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır. Davacının davalı ... A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın reddine, tedbir uygulanmadığından tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır