Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/290 K.2020/376

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı -borçlu şirket arasında ... ... (...) Tek Yetkili Satıcılık Protokolü imzalandığını ve buna istinaden davalı-borçlu şirkete ... USD 'nin banka kanalı ile ödendiğini, sözleşmenin feshedilmesi üzerine ... tarihli ihtarnameye cevap ile yapılan ödemenin kendilerine iadesinin istendiğini, bu süre zarfında müvekkil şirket misafirlerine bir takım konaklamalar yaptırdığını ve davalı borçlu şirkette ...

USD alacağının kaldığını, borcun ödenmemesi üzerine bakiye alacağın tahsili için Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz edildiğini, davalı tarafça takip tarihinden önce ve sonra davalı şirketin muhasebe departmanı tarafından müvekkil şirkete mutabakatname gönderildiğini ve kendi kabullerinde olduğu üzere iki defa ...

USD borçlu olduklarını tasdiklediklerini, davalı yanın dava miktarına yetecek miktarda yedinde veya 3.şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklıyla diğer haklarını ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile aralarında tek yetkili satıcılık protokolü imzalandığını, işbu sözleşmenin garanti kontenjan sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin davacı yanca haksız olarak feshedildiğinden davacının davalı şirkete garanti etmiş olduğu bedeli ödemek zorunda olduğunu, davacı tarafın sunduğu mutabakatnamelerde imzaların vekil eden şirket yetkililerine ait olmadığını, kim tarafından imzalandığını bilmediklerini, borç taahhüdü altında olunduğuna ilişkin yazıların sadece ticari temsilcilerin onayı ve imzası ile geçerli olabileceğini, bu nedenle davacı tarafın sunduğu mutabakatnamelerin geçerliliği bulunmadığını öne sürerek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davaya konu Antalya ...İcra Müdürrlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasının tetkikinden; alacaklı ... ......A.Ş tarafından borçlu ... A.Ş aleyhine ... USD cari hesap, ... USD işlemiş faiz üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin itiraz üzerine durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde defter incelemesi yapılmış ve mali müşavir bilirkişi ...'dan rapor alınmıştır.

Bilirkişinin raporunda; davacının ibraz edilen 2018 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre ... tarihi itibariyle davacının davalıdan ... karşılığı ... alacaklı olduğunun kayıtlı, davacının kur farkı kayıtlarını ticari defterlerinde yapmadığı, davalınm ibraz edilen 2018 yılma ait e-defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya ... tarihi itibariyle ... karşılığı ... borçlu olduğunun kayıtlı olduğu,

her iki tarafın kayıtlarında da davacının alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu görülmüş olup davalının savunmasında bahsettiği ve davacının feshini dayandırdığı mücbir sebep iddiasının değerlendirmesi hususu uzmanlık alanımız dışında olduğundan bu hususun uzman bilirkişilerce değerlendirilmesi gerektiği, davacının sözleşmenin feshi için dayandığı hususların mücbir sebep olarak kabul edilmesi halinde davacının alacaklı olacağı, davacının sözleşmenin feshi için dayandığı hususların mücbir sebep sayılmaması durumunda ise taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının alacağından bahsedilemeyeceği,

davacının alacaklı olacağı kanaatine varılacak olunur ise davacı yanın takip tarihi ... itibari üe ... asıl alacak ... işlemiş faiz olmak üzere toplam ... alacaklı olacağı, davacı yanın alacaklı olacağı kanaatine varılacak olunur ise davaı yanın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesine göre faiz isteme hakkının olacağı belirtilmiştir.

Mahkememizce Sivil Havacılık Kurumuna ve Devlet Hava Meydanları İşletme Genel Müdürlüğünü yazılan müzekkere cevapları dosya içerisine alınmış, ... Sivil Havacılık Kurumu tarafından ... Havayolu'nun Türkiye-... uçuşlarının iptal edilip edilmediğine ilişkin bilgilerin bu kurumların kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.

Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celb edilmiş. tetkikinden; alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ... .....A.Ş aleyhine ... TL bedelli ... düzenleme tarihli no show faturası nedeniyle ilamsız icra takibine geçildiği, takibin itiraz üzerine durduğu anlaşılmış,

Davacı yanca bu faturanın daha sonra davalı tarafından iptal edildiğinin bildirilmesi üzerine, davalı yan faturanın davacı tarafından iade edilmesi nedeniyle KDV ve kurumlar verisi ödememek adına iptal edildiğini bildirmiştir.

Mahkememizce davacı tanıkları ... ve ...'in ... tarihinde yapılan yargılamasında hazır bulunması üzerinde beyanları alınmıştır. Davacı tanığı ... "Ben davalı şirkette bölge müdürü olarak çalışıyorum, Antalya'da birden fazla yerde şirketin oteli vardır, ben bu otellerin bölge müdürüyüm. Taraflar arasında ... Dolarlık tek yetkililik sözleşmesi imzalandı, ilk ... Dolar peşin ödendi bakiye ...

Dolar için vade belirlendi, daha sonra davacı şirketi ... uçuşlarının iptal olduğu gerekçesiyle sözleşme şartlarına uymadı, oysa o dönemde davacı şirket dışında diğer şirketler ...'a uçuşlarını gerçekleştirerek Antalya'da bulunan diğer otellere müşteri getirdiler, bizim tek yetkililik sözleşmemiz olması nedeniyle davacı yan bize ... müşterisi getiremedi, yapılan görüşmede davalı firma olarak biz sözleşme şartlarını uygulayacağımızı belirttik, bu sebeple bakiye tutarın faturasını keserek kendilerine gönderdik,

sonuç olarak ... ülkesinden tamamen uçuşların durması gibi bir durum gerçekleşmediği halde davacı yan mücbir sebep koşullarından faydalanmak istemektedir, bize sözleşmenin feshedildiğini bildirildiği tarih itibariyle bizim tekrar reklam yaparak ya da herhangi biriyle anlaşarak sözleşmede belirlenen sürede otele müşteri bulmamız teknik olarak ve fiili olarak mümkün değildir, zaten bu sebeple sözleşmede geçen dönemde otelimiz davacının gönderdiği bir miktar müşterinin dışında boş kaldı, oysa ciddi anlamda yatırım yapılmıştı, personel alınmıştı, bunların hepsi otele zarar olarak geri döndü,

davacı firmaya mutabakatname gönderen ... 'i tanıyorum, bunlar o dönemde muhasebe departmanında çalışıyorlardı, oysa bu tür mutabakatnamelerde benim onayım olmadan bu mektubun gönderilmemesi gerekmektedir, bu gibi büyük tek yetkililik sözleşmelerinde mutabakatname imzalamaya sadece yetkili benim, benim bilgim ve rızam dışında mutabakatnameler gönderilmiştir.

Biz bakiye alacağımız için fatura kesip takibe koyduk, ancak yaptığımız araştırmada davacı firmanın ödeme kabiliyeti olmadığını anlayınca faturanın ilave vergisi de çıkacağından ve sözleşme nedeniyle de epey zarar etmiş olmamız nedeniyle takibi geri aldık, faturayı iptal ettik, ... döneminden sonra karşı taraf ile ticari ilişkimiz devam etmekle birlikte çok az müşteri göndermiştir, zaten tek yetkililik sözleşmesi ... dönemine ilişkindi" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ...

"Ben davalı şirkette satış müdürü olarak görev alıyorum, ... ve ... bulunan otellerin satış pazarlamalarını ben yaparım, ... ülkesine ait ... bayramı nedeniyle yaklaşık 2 hafta gibi bir dönem Antalya'ya turist gelir ve bu dönem için oteller ile acenteler arasında tek yetkililik sözleşmesi imzalanır, bu şekilde davacı ile davalı şirket arasında sözleşme imzalandı, sözleşme uyarınca davacı yandan taahhütleri aldık, otelde gerekli hazırlığımızı yaptık, ... bayramı 17-18 Mart gibi başlar Nisan'ın başına kadar devam eder, anlaşma ... isimli otelimiz için yapılmıştı, davacı şirket ön ödemeyi yaptı, ... dönemi aslında özel bir dönemdir,

bu dönemde sadece otellerde ...'dan gelen turistler bulunur ya da toplantı nedeniyle firmaların rezervasyonları olur, çünkü normalde Antalya bölgesindeki yaz sezonu için kontrat dönemi Nisan ayında başlar, davacı ile davalının yaptığı anlaşma her otelin yaptığı sıradan bir anlaşmadır, acentelerden garanti istenir zira sözleşmeye güvenilerek mal ve personel tedariki yapılır, acenteler bu garantiyi vermedikleri taktirde tüm zarar otellere kalır ve tek yetkililik sözleşmesi genelde belirli tipte hazırlanan bir sözleşmedir, no-show maddesi konulmasındaki amaç da zaten otelin zarar etmesini engellemektir,

bizim otelimiz sektörde bilinen bir üründür, birden fazla firmadan teklif geldiği halde biz davacı firmanın teklifini kabul ettik, ancak davacı firma o dönemde bize çok az ... yolcu gönderdi, otel boş kaldı, benim sözleşmenin feshi hususunda bir bildirimde bulunulduğundan haberim yok, davacı şirket yetkilisi ... beyi çok uzun süredir tanıyorum, ... dahil bir çok hava yolu şirketi ile çalışır, o dönemde sadece bizim otele gelecek olan ... turistler de bir sıkıntı yaşandı, ancak diğer otellerin tamamı yaptıkları tek yetkililik sözleşmesi uyarınca ...'dan gelen turistleri ağırladılar, hatta bize de diğer otellerden talepler geldi,

ancak biz tek yetkililik sözleşmesi ile bağlı olduğumuz için müşteri kabul edemedik, ben işin muhasebe kısmını bilmem, bakiye alacak için kesilen faturadan ve icra takibinden haberdar değilim, dediğim gibi satış müdürüyüm, davacı şirket bize ... yolcuları hangi hava yolu şirketini kullanarak getireceğini söylemedi, sözleşmeye konu ... döneminde biz kendisiyle defalarca konuştuk, çünkü beklenen rezervasyon yapılmadı, o da bize A B C planları olduğunu ortaklık yapabileceğini, yani müşteri getireceğini bize söyledi, ancak belirlenen ve sözleşmeye konu o 2-3 haftalık dönemde tek yetkililik sözleşmesinde belirlenen oda sayısı doldurulamadı,

hala bakiye alacağımız da alınamadı diye biliyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava dilekçesi ekinde sunulan mutabakatnamenin tetkikinden, tarafların ... tarihi itibariyle davacının davalıdan ... USD alacaklı olduğu cari hesapta mutabık oldukları gödülmektedir. Davalı yan mutabatname altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmekle birlikte mutabakatnamenin kendi muhasebe departmanları tarafından gönderildiğini kabul etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında ... ... (...) Tek Yetkililik Satıcılık Protokolünün feshedilmesi nedeniyle davalı şirkete yapılan ... USD ödemeden konaklama yapılan kısım düşülükten sonra bakiye ... USD nin iadesi istemiyle yapılan ilamsız icra takibine itiraz edilmesi üzerine, İİK 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.

Davalı taraf davacının sözleşmeyi mücbir sebebe dayalı olarak feshettiğini, ancak kontenjan sözleşmesinin 11.maddesinde yer alan mücbir sebebin somut olayda gerçekleşmediğini zira sözleşmede uçuşların ... Havayolu Şirketi ile yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığını, dolayısı ile davacının sözleşme uyarınca konaklamanın yapılacağı tarihlerde bu hava yolu firmasının uçuşlarının ...

Sivil Havacılık Kurumu tarafından onaylanmamasının fesih sebebi olamayacağını, uçuşların başka bir firma ile gerçekleştirilebileceğini, nitekim o tarihlerde başka şirketlerin ...-Türkiye uçuşlarını gerçekleştirerek e ... turistlerin ... tatili için gelip bir çok otelde konakladıklarını, bu sebeple davacının garanti ettiği konaklama bedeli kadar rezervasyon gerçekleştirmediği için ... USD nin iadesini isteyemeyeceğini savunmaktadır.

Davacının kontenjan sözleşmesi uyarınca davalıya ... USD ödediği, karşılığında ... USD lik rezervasyon ve konaklama yapıldığı taraflara arasında ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.maddesinde Mücbir sebepler hakkında "... şirketi tarafından çıkarılacak uçuş yasağı, turizm acentelerine bildirilecek seyahat yasağı, terör ve güvenlik zafiyetine ilişkin oluşacak seyahat engellerinin tebliğ alındığı tarihten noter çevirisinin otel ile paylaşılması halinde işbu protokol karşılıklı noshow uygulanmaksızın acentenin gerçekleşen konaklamaları ücretle tahsil edildikten sonra feshedilir ." şeklinde anlaşmaya varıldığı görülmektedir.

Kontenjan sözleşmesinin ...-... tarih aralığı için yapıldığı ve davacının uçuşlarını yaptığı hava yolu firması olan ... Havacılık Şirketi firmasına ... Devlet Havacılık Kurumu tarafından ... tarihli yazısı ile ... dönemi gerçekleşecek charter seferler için izin verilmediği de dosya kapsamı ile sabit ve taraflar arasında ihtilafsızdır. Davacı tarafından Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnameye cevap şeklinde (davalının sözleşme uyarınca bakiye alacağın ödenmesi için çektiği ihtarnameye cevap) düzenlediği yazı ile bu durumu davalıya bildirdiği ve ödediği ... USD yi 30 iş günü içerisinde iadesini talep ettiği tespit edilmiştir.

Davalı yan ise Antalya ...Noterleği'nin ... tarih ve ... nolu cevabi ihtarnamesinde özetle ...'ın uçuş müsaadesinin ... tarihinde onaylanmamasını sözleşmenin 11.maddesinde sayılan mücbir sebeplerin geliştiği anlamına gelmeyeceğini, bedel iadesi yapmayacakları ve ... USD nı noshow bedelinin bir kısmı olarak faturalandıracaklarını ve sözleşme kapsamında no show uygulanacağını davacıya bildirmiştir.

Sözleşmenin 11. Maddesind uçuş yapılan hava yolu şirketi tarafından çıkarılacak uçuş yasağı açıkça mücbir sebep sayılmakla; somut olayda bu mücbir sebebin gerçekleştiği, nitekim davalının davacı yana düzenlediği ... tarihli no show faturasının ... tarihinde iptal edilmesi ve davalı yanın muhasebe departmanından gönderilen ... tarihli mutabakatname ile tarafların incelenen ticari defterlerinde de kayıtlı olan ... USD davacı alacağı birlikte değerlendirildiğinde, davalının da uçuş iptallerini mücbir sebep olarak kabul ettiği kanaatine varılmış ve takibe konu asıl alacak üzerinden açılan davanın kabulüne dair, alacağın likit olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatı da hükmedilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır