Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/389 K.2019/668

Mahkememizin ... gün ve ... E, ... K sayılı kararı Yargıtay ... HD tarafından bozulmuş, bozma kararına karşı karar düzeltme talebinde bulunulmuş Karar Düzeltme Talebi Yargıtay ... HD'nin ... gün ve ... E, ... K sayılı ilamı ile reddedilerek dosya gelmiş olmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yapılan açık yargılamaları sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ve dava dışı kardeşleri ile davalı yüklenici arasında Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini ve müvekkilinin ortağı bulunduğu arsalar üzerine inşaat yapılması hususunda davalı ile anlaştıklarını daha sonra Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu paylaşım sözleşmesinin düzenlendiğini ve buna göre müvekkiline 19,5 daire ile 4 dükkan isabet ettiğini, inşaatların 6 ayda alınacak ruhsat tarihinden itibaren 42 ay içerisinde tamamlanıp arsa sahiplerine teslim edileceğinin belirlendiğini, buna göre ruhsatın ... tarihinde alınıp inşaatın da ... tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, ancak dairelerin zamanında tamamlanmaması üzerine iskansız olarak bazı dairelerde oturulduğunu, ayrıca dairelerde kullanılan malzemelerin sözleşme şartlarına uymadığını,

bu durumu Antalya ... noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nosu ile ihtar ettiklerini ve müvekkilinin zarara uğradığını beyanla sözleşmeden doğan ... Euro cezai şartın, yoksun kalınan ... TL kira kaybının, sözleşmeye uymaması nedeni ile ... TL nefaset farkının müvekkiline ödenmesini, fazlaya dair haklarının saklı tutulmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacılara ait arsanın boş olarak zamanında teslim edilmemesi nedeni ile davacılara ihtarname gönderdiklerini, ancak ... tarihinde inşaat ruhsatı alabildiklerini, inşaat süresinin bu tarihten başlaması gerektiğini, davacıya isabet eden bağımsız bölümlerin tamamını ... tarihinde teslim aldığını, bu durumu diğer daireler için alınan elektrik ve su aboneleri tarihinin doğruladığını, genel iskanın alınmama nedeninin arsa sahiplerinin kendilerine verdikleri yetkinin ... tarihinde iptal edilmesinden kaynaklandığını,

davacı ve diğer arsa sahiplerinin tazminat talebi için açtıkları Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın yargıtayca bozulduğunu, yasanın 5 yıllık ihbar süresi koyduğunu ve davada zaman aşımı oluştuğunu beyanla davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Dosyamız üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi ... mahkememize sunduğu ... tarihli raporunda özetle; davaya konu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi adresinde, tapunun ... ada ... parsel, ... ada ..., ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... sayılı taşınmazların üzerinde bulunan yapıların tamamlanmış ve kullanılmakta olduğunu, davacı arsa sahibi vekilinin sunmuş olduğu ... havale tarihli dilekçesinde belirtilen eksik, kusurlu ve ayıplı imalatların dava tarihi itibari ile ...

TL olduğunu, davalı tarafça ayıplı yapılan imalatların açık ayıp niteliğinde olduğunu, davalı yüklenici tarafından inşaatların geç teslim edilmesi ile sözleşme hükmüne göre cezai şart tutarının ... DM karşılığı ... Euro ve dava tarihindeki Türk lirası karşılığının ... TL olduğunu, davacı arsa sahibine ait bağımsız bölümlerin gecikilen süreçteki kira zararı toplamının ...

TL olduğunu, hesaplamaların elektrik ve su faturalarının mahkemem kararı ile Temmuz 2000 tarihli itibariyle alınması nedeni ile 2000 yılı sonu itibariyle yapıldığını, davalı yüklenicinin 5 yıllık ihbar süresi sonucu oluşan zaman aşımı talebinin sayın mahkemenin takdiri olduğunu, dava dosyası içerisine sunulan diğer mahkeme dosyaları ile huzurdaki rapor arasında oluşan bedel farklılığı nedeninin diğer davalarda imalatlardaki nefaset farkının dava tarihleri itibariyle hesaplanması,

kira hesaplamalarında yıllara göre kiranın yüksek alınması ve huzurdaki dava da nefaset farklılıklarına ilişkin imalatların sınırlandırılmış olmasından kaynaklandığını, davacının iş bu davadaki talebinin ... Euro karşılığı ... TL cezai şart, ... TL kira kaybı ve ... TL nefaset farkı olmak üzere toplam ... TL olduğunu bildirmiştir.

Bilirkişinin mahkememize sunduğu 21/07/2010 tarihli ek raporunda özetle; tarafından düzenlenen ilk raporda davalı yüklenici tarafından sözleşmeye aykırı yapılan ve ayrıca eksik ve ayıplı imalatların dava tarihindeki bedellerinin hesaplanmış olduğunu, bedellerin rayiçlere uygun olduğu görüşüne varıldığını, binaların 2000, 2002, 2004, 2006 ve 2007 yıllarında pey der pey bitirildiği hususunda ise dava dosyası içerisine fotokopisi sunulan Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında toplam 9 adet ... müdürlüğünün içme suyu abone sözleşmesinin bulunduğunu,

9 adet aboneden 4 adedinin önceki raporda hesaplamalara dahil edilen 2000 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında alınmış olduğunu, diğer 5 adet abone sözleşmesinin ise 2002 yılının Nisan ayında alınmış olduğunun görüldüğünü, bu nedenle 1 dükkan ve 4 daire olmak üzere toplam 5 adet bağımsız bölümün kira tazminat hesaplamalarının 2002 yılının Nisan ayına kadar hesaplanacağını, 1 dükkan ve 4 dairesinin kira bedellerinin ilk raporda hesaplanan tazminat bedellerine eklenmesi gerektiğini ve kira tazminatının toplamının ...

TL olduğunu, düzenlenen ilk raporunun 6. Sayfasında dava dosyası içerisine getirtilen dosyalarının tek tek irdelendiğini ve aynı sayfanın son kısmında adı geçen raporlarda hesaplanan bedelleri ile ilk rapordaki bedeller arasındaki farklılığın nereden kaynaklandığının izah edildiğini bildirmiştir.

Dosyamız üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi ... mahkememize sunduğu ... tarihli rapor ve ... ek raporunda özetle; ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi ... ada ... parsel, ... ada ..., ... ada ..., ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... sayılı taşınmazlar üzerine 162 adet daire ve 30 adet dükkan inşaatı yapılmak üzere davacı ve dava dışı kardeşleri ile davalı ...

Arasında Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ile taraflar arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin Cezai şart ve kira zararı ile ilgili maddesinde "Sözleşme süresinde inşaat tamamlanamadığı taktirde arsa sahiplerine her bir bağımsız bölüm için aylık 200 DM maktu ceza şartı ödeyeceğini kabul ettiği, ayrıca inşaatın gecikmesi halinde yüklenici arsa sahibine gecikmeden doğan kira zararlarının da ayrıca ödemekle sorumlu olduğu,

belirtildiği ve Yargıtay içtihatlarında bu bedelin ödenmesi öngörüldüğünden Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... sayılı gerekçeli tarihli kararında gecikme süreleri tespit edilerek karara bağlanan bağımsız bölümler için, 1-İnşaatları süresi içinde tamamlamadığı için sözleşmede öngörülen aylık 200 DM Cezai şart bedeli üzerinden toplam ... Euro cezai bedel olduğunu, dava tarihi (...) itibariyle Merkez Bankası Euro Efektif satış =... TL olduğunu, ... Euro ...= ...

TL cezai bedeli olduğunu, 2- İnşaatları süresi içinde tamamlamadığı için sözleşmede öngörülen kira zararlarının ödenmesi maddesine istinaden mahalli rayiç kira bedelleri üzerinden yapılan değerlendirmede dava tarihi itibariyle tüm taşınmazlar üzerinde bulunan ve davacı ...'ın hissesine düşen bağımsız bölüm (daire ve dükkanlar) için dava tarihi itibarile ... TL yoksun kalınan toplam kira gelirinin olduğunu, ek raporunda ise ; toplam ... EURO cezai bedel olduğunu,

Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ... dava tarihli dava için ... esas, ... verilen gerekçeli kararına göre davacı ... yönünden " 8 daire için ... tarihinden teslim tarihi olan ... tarihine kadar 17 ay için aylık 200 DM olmak üzere, toplam ... DM. Dava tarihinde (dava tarihi ...) teslim edilmemiş olan 9 bağımsız bölüm için ... tarihinden dava tarihine kadar olan 29 ay için aylık ... DM olmak üzere ... DM toplam ...

DM istenebileceğini, bunun sabit dönüşüm oranına göre (...) karşılığı ...

Euro Cezai şart alacağının davacının dava tarihi olan ... tarihinden itibaren Devlet Bankalarının bir yıllık vadeli Euro'ya uyguladığı en yüksek döviz mevduat faizi üzerinden faizi ile davalı kooperatiften alınarak davacı ...'a verilmesine karar verildiği" gerekçeli kararın Yargıtay ...Hukuk Dairesi ... tarihli ... esas ve ... kararı ile onaylandığını, bu sebepten gerekçeli kararla tespit edilen ve onanan bedelin toplam cezai şart bedelinden düşülmesi gerektiğini, ...

EURO - ... EURO = ... EURO fark bedel alınması gerektiğini, dava tarihi (...) itibariyle Merkez Bankası Euro Efektif satış =... olduğunu, ... Euro x ...= ...

TL cezai şart bedeli olduğunu, İnşaatları süresi içinde tamamlamadığı için sözleşmede öngörülen kira zararlarının ödenmesi maddesine istinaden mahalli rayiç kira bedelleri üzerinden yapılan kira bedellerinin ÜFE oranları ile diğer yıllara taşınması sonucu yapılan değerlendirmede tüm taşınmazlar üzerinde bulunan ve davacı ...'ın hissesine düşen bağımsız bölüm (daire ve dükkanlar) için dava tarihi itibariyle ... TL yoksun kalınan toplam kira gelirinin olduğunu bildirmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu;

"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava eser sözleşmesine dayalı açılan ,geç teslim nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tutarının ödenmesi ,gecikme süresince yoksun kalınan kira bedeli ve davacıya düşen taşınmazlardaki eksik ve ayıplar nedeniyle nefaset bedeli talebidir. Davalı yüklenicinin sözleşmede belirlenen yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği hususunda uyuşmazlık yoktur.

Bağımsız bölümlerin geç teslim edildiği ,henüz genel iskanın alınmadığı anlaşılmıştır. Davacı geç teslim nedeniyle uğradığı zararı talep etmekte ve sözleşmede ifaya ekli cezai şart niteliğindeki cezai şartı talep etmektedir. Davacı ayrıca kendisine düşen dairelerdeki eksik ve ayıplı işlerin bedelini de talep etmektedir. Davalı yüklenici bağımsız bölümleri geç teslim etmiştir. Antalya ...

Asliye hukuk mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamında davacıya düşen dairelerin teslim tarihleri belirlenmiş ve bu davada dairelerin bitirilmesi gereken tarih ... olarak belirlenmiş ve dava tarihi olan ... tarihine kadar olan süre için cezai şarta hükmedilmiştir. Mahkememizce belirlenen teslim tarihleri nazara alınarak davaya konu edilen ve ...

Asliye Hukuk mahkemesince belirlenen ve karara bağlanmayan süreler için cezai şart hesabı yaptırılmış ,davacının talep edebileceği cezai şart tutarı ... Euro olarak belirlenmiştir. Davacıya teslimi gereken dairelerin geç teslim edilmesi nedeniyle kira kaybına uğradığı anlaşıldığından ,teslim tarihlerine göre göre bilirkişilere kir bedeli hesaplatılmış ,yoksun kalınan kira bedelinin de ... TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacıya düşen dairelerin sözleşmeye uygun şekilde yapılmadığı ,dairelerde eksik ve ayıplı imalatları olduğu belirlenmiş ,bilirkişi tarafından belirlenen ... ye hükmedilmiştir." gerekçesi ile verilen karar,

Davalı vekili tarafından temyiz edilmiş Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile ;

"1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak, eksik ve ayıplı işler bedelinin, cezai şartın ve kira kaybının tahsili istemine ilişkindir.

TBK'nın 477/3. maddesi, "Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

Yüklenicinin iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imâl etmeyi yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda; iş sahibi, açık ayıplarda TBK'nın 474. maddesi, gizli ayıplarda ise TBK'nın 477. maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, anılan kanunun 475. maddesinde tanınan hakları kullanabilir.

Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir. Ayıplı iş ise eser sözleşmesinde kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır.

Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder. Eğer, meydana getirilen eserin, teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile varolan bozukluğu görülmemişse, ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir.

Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede; gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir. Ayıp bildirimi süresinde yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır.

Dosya kapsamından, mahkemece alınan bilirkişi raporunda tespit edilen ayıpların açık ayıp oldukları, bu ayıplar bakımından, makul sürede yapılacak muayene ile, davalı yükleniciye ihbarda bulunulması gerektiği, ancak teslimden sonra geçen uzun süreye rağmen davacı tarafından usulüne uygun bir ihbar yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, açık ayıp kalemleri yönünden yapılması gerekli ayıp ihbarının, TBK'nın 474. maddesinde öngörülen sürede yapılmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır."gerekçesi ile bozulmuştur.

Davacının cezai şart bedeli ile yoksun kalınan kira bedeli için açtığı dava hakkında verilen kararın Yargıtay bozma ilamı kapsamı dışında kalarak kesinleştiği görülmüştür.

Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Uyulmasına karar verilen bozma ilamına göre Mahkememizce toplanması gereken başkaca delil ve araştırılması gereken husus bulunmadığından, davacının eksik ve ayıplı işler için açtığı davada, tespit edilen ayıplı işlerin açık ayıp olması ve bu ayıplar bakımından, makul sürede yapılacak muayene ile, davalı yükleniciye ihbarda bulunulması gerektiği, ancak teslimden sonra geçen uzun süreye rağmen davacı tarafından usulüne uygun bir ihbar yapılmadığı anlaşıldığından, bu kısımlar için açılan davanın reddine, eksik işler için açılan davada bilirkişiler tarafından belirlenen toplam eksik iş değerinin ... TL olduğu görülmekle, davanın bu miktar üzerinden kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı