Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/457 K.2020/14

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ticaret Sicilden Terkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... Ticaret Sicilinin ... numarasına kayıtlı şirketin kapatılmasını talep ettiğini, işe başlama tarihi ... olan ... Ltd. Şti.nin ... tarihinde vergi dairesinde gerekli işlemleri yapılarak kapatıldığını, sigorta işlemlerini halletmek amacıyla SGK'ya gittiğinde şirketin halen faal olduğunu öğrendiğini, ... numaralı oda sicilini kapattığını ancak ... numaralı ticaret sicilini kapatmadığını yurt dışında bulunduğu için karar defteri kayıp olduğu için ve diğer ortak ile iletişimimin kapalı olduğu için tasfiye işlemlerini gerçekleştirmesinin olanaksız gözüktüğünü davanın kabulü ile şirketin kapatılmasını talep etmiştir.

... Müdürlüğü'nün cevap dilekçesinde özetle: Bir şirketin tescil ve terkin işlemlerini yapan kurumun, müvekkil Oda değil; ... Müdürlüğü olduğunu, ... Müdürlüğü’nün görev alanına giren bir işlem nedeniyle Oda aleyhine dava açıldığını, Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 28. maddesinde sicile ait tescil, değişiklik ve silinmeler ile diğer iş ve işlemlerin Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicil Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığının düzenlendiğini, Oda ile ...

Müdürlüğü farklı tüzel kişilikler olduğunu, davaya konu terkin işlemini yapması gereken tüzel kişiliğe davanın açılması gerektiğini, dilekçe ekinde sundukları Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

K. Sayılı ilamında da, açık bir şekilde Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün görev alanına giren işlemlere ilişkin açılan davalarda Oda aleyhine dava yöneltilemeyeceği ve bu durumda davanın husumetten reddedilmesi gerektiğinin belirtildiğini, husumete ilişkin itirazlarlarının kabulü ile davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, bu kabul edilmez ise ... Müdürlüğü'nün talepleri kapsamında karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, dava dışı ...nin faaliyetine son verdiğinin tespiti ve sicil kaydının terkini istemine ilişkindir.

Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır.

Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; yada hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer.

Somut olayda; davacının dosya arasına celp edilen ticaret sicil kayıtlarına göre dava dışı ... ... Ltd Şti'nin büyük orandaki hissesine sahip şirket ortağı ve en son temsilcisi olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce dosya arasına alınan ... cevabi yazısında özetle; sicilden terkini istenilen dava dışı şirket için işi bırakma sebebiyle ... tarihi itibariyle resen terk işlemi uygulandığı belirtilmiştir.

Limited şirketin feshi ve tasfiyesine ilişkin davaların, feshi ve tasfiyesi istenen şirkete karşı açılması gerekirken eldeki davada Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ayrı tüzel kişiliği bulunan ... na husumet yöneltilmesi mümkün olmadığından (Aynı yöndeki içtihat için bknz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2012/6475 E., 2013/5704 K., 2011/13585 E., 2012/19369 K., 2014/17970 E., 2015/464 K., 2018/3714 E., 2018/5439 K. Sayılı ilamları) davanın davalının pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı