Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/549 K.2019/862

Mahkememizin ... tarih ve ... E, ... K sayılı kararı Yargıtay ... HD'nin ... E, ... K sayılı ilamı ile bozulmuş, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek, yapılan açık yargılamaları sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile dava dışı ruhsat sahibi .... ... AŞ ile ... köyünde bulunan maden ocağının işletilmesi için ... tarihli adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, bu ortaklık sözleşmesinin noterden tasdik edildiğini, yine müvekkili ile davalı ... arasında ...tarihli ortaklık payı devir ve temlik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkilinin ortaklıktaki hak ve borçlarını ...

TL'ye ...'a devir ve temlik ettiğini, bu bedeli davalının 4 eşit taksitte ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, ilk taksitten ... TL ödendiğini, ... TL'nin eksik ödendiğini, ikinci taksidin vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını, bunun üzerine davalı hakkında Antalya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yaptıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu, zira davalının, davacı ile adi ortaklık yapan ... Sanayi A.Ş.'nin en büyük hissedarı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, davalının ...

TL ödeme yapmasının sözleşmeyi kabul ettiğini gösterdiğini beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. İcra takibine dayanak yapılan ... tarihli sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşmenin asıl muhatap ... Sanayi A.Ş.'ye imzalattırılmadığını, davacının ortaklık sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerinin hiçbirini yerine getirmediğini, ...'e ödemeyi taahhüt ettiği ... USD'yi ödemediğini, ocakta yapılan satışlardan elde edilen paylardan şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, şirketi zarara uğrattığını, bunun üzerine ...

A.Ş.'nin ... tarihli ihtarname ile davacı ile ilgili tüm ortaklıklarını feshettiğini, davacının da feshe itirazda bulunmadığını, davacının feshedilmiş ve hiçbir hükmü yerine getirilmemiş ... ile yapılan ortaklık sözleşmesindeki ortaklık haklarını müvekkilinine devrettiğinden bahisle mücekkilinden talepte bulunmasının haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla, davanın reddine, % 20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya içerisinde bulunan noter onaylı ... tarihli ortaklık sözleşmesi başlıklı belge sureti incelendiğinde, davacı ile ... A.Ş. arasında yapıldığı, ... Merkez ... köyünde bulunan mermer ocağının işletilmesi konusunda anlaşıldığı, %50 hisse nedeni ile ... firmasına ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, elde edilen net gelirin %50 olarak eşit şekilde pay edileceğinin belirlendiği görülmüştür.

Davacı ile davalı arasında yapılan ... tarihli Ticari Ortaklık Payının Devir Sözleşmesi başlıklı belge suretinin incelenmesinde, davacının davalıya ... Noterliğince tanzim ve tasdik edilen ... tarihli ... yevmiye nolu muamelesi onaylanan davacı ile ... arasında yapılan ortaklık sözleşmesine göre kurulan ortaklıktaki ...'na ait hissenin ... TL karşılığında davalıya devredileceğinin kararlaştırıldığı, yine bedelin 4 eşit taksitte ödeneceğinin belirlendiği, yine ...'ın şirketin hissedarı olduğu görülmüştür.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklısının davacı ..., borçlusunun ... olduğu, ... tarihli ticari ortaklık payı devir ve temlik sözleşmesine istinaden ... TL asıl alacak, .. TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla açılan ilamsız icra takibi dosyası olduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dilekçe ekinde bulunan ... Sanayi A.Ş.'ye ait ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde, dosyamız davalısının ...'ın 3 yıl boyunca şirket yetkilisi olarak belirlendiği görülmüştür.

Davacıya yapıldığı iddia edilen ödemeye ilişkin ödeme belgesinde ... Sanayi A.Ş. adına ödemeyi yapan kişinin ... isimli kişi olduğu belirtilmiş, ...'in ... Sanayi A.Ş.'nin çalışanı olup olmadığı hususunda ... Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, alınan ... tarihli cevabi yazıda; ...'in söz konusu şirkette çalıştığının tespit edildiği bildirilmiş, şirketin tüm çalışanlarını gösterir belge yazı ekinde dosyaya sunulmuştur.

Davacı tarafından davalı aleyhine, işbu davaya konu ... tarihli ortaklık payı devir ve temlik sözleşmesine göre ödenmesinin kararlaştırıldığı ve ödenmediği iddia edilen her biri ... TL'lik 3. ve 4. taksitler toplamı ... TL'nin tahsili için Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğu iddiasıyla, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, dosyanın birleştirme kararı verilerek mahkememiz dosyası içine alındığı anlaşılmıştır.

Birleşen dosyaya konu Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ..., borçlusunun ... olduğu, ... tarihli ticari ortaklık payı devir ve temlik sözleşmesine istinaden ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla açılan ilamsız icra takibi dosyası olduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememezice yapılan yargılama sonucu;

"Dava ve birleşen dava itirazın iptali davasıdır. Davacı davalıyla yaptıkları ticari ortaklık payının devri sözleşmesi uyarınca ödenmesi gereken bedelin ödenmediğini ,yapılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğin iddia etmektedir. Davalı ise sözleşmenin geçersiz olduğunu ,davacının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğini ,sözleşmeyi diğer ticari ortak ... Sanayi A.Ş.'ye imzalatmadığını savunmaktadır. Davacı ile dava dışı ...

Sanayi AŞ arasında ... tarihinde mermer sahasının işletilmesi hususunda bir ortaklık sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmede ortakların hisse devrini kısıtlayan bir hüküm bulunmamaktadır. Taraflar arasında imzalanan sözleşme ise ... tarihlidir.

Bu sözleşmede devir edenin diğer ortağın onayı alması gerektiğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi aksine 3-b maddesinin 4.paragrafında " Devir alanın diğer ortak ... ile ortaklık kurup kurmaması, maden ocağını işletip işletmesi (işletmemesi alacak ) devir edenin yükümlülüğünde olmayıp ,devir edenin başkaca yüklülüğü olmadığını taraflar kabul etmiştir." hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca davalı davacının ... nin onayını almadığını savunmakta ise de,... tarihinde bu şirketin ortağı olduğu ve hatta yönetim kurulu başkanı seçilmiştir. Davalı ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğu şirketin onayının alınmadığını ileri sürerek sözleşmenin geçersiz olduğunu savunmaktadır. Devir için onay öngörülmemiş ise de ,biran için onay gerektiği düşünülse bile ,davalı ortağı olduğu şirketin deviri onaylamaması için makul bir gerekçe ileri sürmemektedir.

Davalının bu savunması kendi eylemi nedeniyle bir hak elde etme çabası olarak değerlendirilmiş ,iyiniyetli bulunmamıştır. Ayrıca davalı sözleşmenin geçerli olmadığını ileri sürmesine rağmen sözleşme bedelinin bir kısmını yine ortağı olduğu şirketin elamanı vasıtasıyla ödemekte ve şirketin lehdar olduğu çeki vererek ödeme yapmaktadır. Buda devire onay verdiklerini göstermektedir.

Bu nedenle geçerli bir sözleşmeye dayalı olarak ödenmesi gereken taksitlerin davalı tarafından ödenmediği ,davalının asıl davada takibi itirazının tamamen haksız olduğu ,birleşen dosyada ise istenen ... işlemiş faizin yerinde olmadığı ,talep edilebilecek faiz tutarının ... olduğu ,itirazın bu nedenle kısmen haklı olduğu ve yine alacakların likit olduğu soncuna varılarak... " gerekçesi ile asıl davanın kabulüne , birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm, asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay 11 HD'nin 2015/14745 E, 2017/2416 K sayılı ilamı;"Dava, adi ortaklık payının satışına ilişkin bakiye devir bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olup, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak taraflar arasında düzenlenen "Ticari Ortaklık Payı Devir Sözleşmesidir." başlıklı sözleşmeyle davacı ... ... San. A.Ş. ile yapmış olduğu adi ortaklıktaki ortaklık payını ...

TL bedel mukabilinde davalıya devretmiş ve devredilen ortaklık payı bedelinin 4 eşit taksitle ödenmesi ve ödemeden sonra ortaklıktaki tüm hak ve borçların devralana devir ve temlik edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 3-b maddesine göre ödemelerin vadesinde ve belirtilen miktarda yapılması halinde devir eden ...'nun adi ortaklıktaki payı sona erip tüm hak ve borçlar davalı ...'a devir ve temlik edilmiş olacaktır.

Bu işlemin tamamlanması için de davacı noterden bir istifa beyanı gönderecektir. Ne var ki davadışı diğer adi ortak ... San. A.Ş. tarafından adi ortaklık ... tarihinde davacı ...'nun adi ortaklık payı bedelini sözleşmeye uygun olarak ödememesi nedeniyle feshedilmiştir. Davacı, bu fesih nedeniyle dava açtığını, feshe karşı çıktığınıda iddia etmemektedir. Fesih tarihine kadar davalı, davacının beyanına göre ilk taksitten ... TL ödemiş, 2., 3. ve 4. taksitleri ise ödememiştir.

Bu durumda, adi ortaklık payının devir borcunun doğmasından önce adi ortaklık feshedilip davacının devredebileceği bir payda kalmadığından davacının devir bedelinin tahsilini istemesi mümkün bulunmamaktadır. Davalının, ... San. A.Ş'nin yönetim kurulu başkanı olması, ... San. A.Ş. ile davacı arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin davacının ... USD olan pay bedelini ödememesi nedeniyle sözleşmenin feshine etkili bulunmadığı gibi bu davaya da etkisi bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacının ... San. A.Ş'ne ödemesi gereken ortaklık payını ödememesi nedeniyle aralarındaki adi ortaklık sözleşmesinin feshedildiği ve bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin 3/b maddesi gereğince ödemelerin yapılmasından sonra davalıya devredilecek ortaklık payının da bulunmadığı gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerekmekle mahkemece verilen kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkememizce Yargıtay bozma ilamı öncesi verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, Mahkemece eksiksiz toplanan deliller ışığında;

Asıl ve birleşen davanın, davacı ile dava dışı şirket arasında yapılan adi ortaklık sözleşmesi uyarınca davacının sahibi olduğu hissenin davalıya devri için yapılan sözleşme uyarınca, bakiye nisse devri alacağının tahsili için yapılan ilamsız icra takiplerine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu, davalının aynı zamanda dava dışı şirketin yönetim kurulu başkanı ve hakim ortağı olarak ... tarihli ihtarname ile adi ortaklığı feshetmiş olması nedeniyle ... tarihli ortaklık payı devir ve temlik sözleşmesi uyarınca belirlenen ...

TL ( 4 taksit ile ödenmesi kararlaştırılan)'nin ilk taksidi olan ... TL nin ... TL sini ödediği halde, adi ortaklığın feshi nedeniyle bakiye pay devri borcu bulunmadığını savunduğu, Yargıtay bozma ilamında da bu savunma esas alınarak; davacının ... San.

A.Ş'ne ödemesi gereken ortaklık payını ödememesi nedeniyle aralarındaki adi ortaklık sözleşmesinin feshedildiği ve bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin 3/b maddesi gereğince ödemelerin yapılmasından sonra davalıya devredilecek ortaklık payının da bulunmadığı gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne dair kararın bozulmasına karar verildiği,

Oysa. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3/b-son maddesi uyarınca davacı, devrin ikmali bakımından, ödemeler tamamlandığında noterden bir istifa iradesinde bulunacak olup başkaca bir edim yükümlenmiş değildir. Hatta, taraflar arasındaki sözleşmenin anılan hükmünün son cümlesi, davacı lehine bir sorumsuzluk anlaşması niteliğindedir. Davalı gerçek kişinin sözleşmeyle yüklendiği devir bedelinin cüz'i bir kısmını ödedikten sonra bakiye bedeli ödemediği sabittir.

Bu nedenle, davalı yanın, dava tarihine değin geçen süreç bakımından, sözleşme ile kararlaştırılan ifa sıralaması bakımından davacıdan kendi ediminin ifasını (noterden istifa beyanı) istemesi mümkün değildir.

Yine adi ortaklığın sona erme sebepleri BK 639.maddesinde belirlenmiş olup, sözleşme hükümleri de dikkate alındığında ortaklardan birinin tek taraflı fesih beyanı ile ortaklığın kendiliğinden sona ermesi mümkün olmayıp, davacının fesih ihtarnamesine verdiği cevap ile feshe karşı çıktığı ortadadır, yine ortaklardan birinin açmış olduğu adi ortaklığın feshine dair bir dava da bulunmamaktadır.

Bu durumda Mahkememiz gerekçesinde ve yine bozma ilamı karşı oy gererekçesinde belirtildiği gibi, dava dışı şirketin yönetim kurulu başkanı ve hakim ortağı olan davalının, pay devri ve temlik sözleşmesinden kaynaklı borcunu ortadan kaldırmak adına sözleşmeyi tek taraflı feshetmek suretiyle, iyi niyet kurallarına aykırı olarak oluşturduğu fiili durumun hukuk düzeni tarafından korunması imkansızdır.

Bu nedenle Mahkememizin önceki gerekçesine ve kararına bağlı kalınarak, Yargıtay bozma ilamına direnilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı