Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/133 K.2022/282

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan gerbera bitkisi satın aldığını ancak dikimi yapılan bitkilerin erimeye ve ölmeye başladığını, görüş aldıkları bir öğretim görevlisinin bitkilerdeki bu hasarın fitoplazma bakterisi nedeniyle meydana geldiğini söylediğini bunun üzerine müvekkilinin uğradığı zarara yönelik tespit yaptırdığını, bu zararlardan davalının sorumlu olduğunu belirtmiş fideler için ödediği bedeller ile menfi ve müspet zararlarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde davacı tarafından herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, davanın süresinde açılmadığını, davacının bitkilerin ölüm nedenine ilişkin iddialarının doğru olmadığını buna ilişkin bir tespit yapılmadığını , müvekkilinin aynı dönem satış yaptığı başka çiftçilerde herhangi bir sorun yaşanmadığını öne sürmüş davanın reddini talep etmiştir.

Arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Davacının dayandığı tespit dosyası dosya içerisine alınmıştır.

Meydana gelen zararın kaynağının ne olduğu ve davacının uğradığı zararın tespiti için talimat yoluyla asıl ve ek rapor alınmış buna göre alınan ilk talimat raporunda zarara sebep olduğu belirtilen fitoplazma bakterisinin birçok yolla bulaşabileceğini, daha önce zararın bu bakteriden kaynaklandığı yönünde yapılan tespitin herhangi bir araştırma, test veya analize dayanmadığını, dosya kapsamına göre zararın fitoplazma bakterisi kaynaklı olmadığı bildirilmiştir.

Talimat yoluyla alınan ikinci raporda fitoplazma bakterisinin ancak labaratuar ortamında tespitinin mümkün olduğunu, meydana gelen zararların fizyolojik zararlar olduğu ve bu zararlara ortam şartlarının sebep olduğunu bildirmişlerdir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava ayıplı mal nedeniyle tazminat davasıdır. Davacı vekili müvekkilinin davalıdan aldığı bitkilerin ayıplı olduğunu bu sebeple zarara uğradığını öne sürmüştür.

Eldeki dava için Tohumculuk Kanunu'nda 6 aylık bir hak düşürücü süre öngörülmüştür. Ancak bu sürenin başlaması zararın ve zarar sebebinin tam olarak öğrenilmesi ile olacaktır. Davacı her ne kadar davaya konu bitkileri 29.07.2019 tarihinde satın almış ise de zarar tespiti için ve arabuluculuk için geçen süre dikkate alındığında hak düşürücü sürenin dolmadığı görülmüştür.

Davacının iddiası bitkilerde meydana gelen zararın davacının sattığı fidelerden kaynaklandığı yönündedir. Ancak ne bunun tespiti için bir rapor alınmış ne de buna ilişkin bir numune saklanmıştır. Alınan raporlarda da görüleceği üzere bitkideki mikrobiyal bir hasarın tespiti ancak labaratuar ortamında mümkündür. Davacının bu yönde bir delili yoktur.

Diğer yandan alınan her iki rapora göre de meydana gelen zararın fitoplazma bakteri kaynaklı olduğu kabul edilse bile bunun bir çok bulaşma yolu olduğu, dosya kapsamına göre zararın çevresel faktörlerden kaynaklandığının anlaşıldığı bildirilmiştir. Ayıp iddiasını ispat yükü davacıdadır. Alınan fidelerin ayıplı olduğu, fidelerde bulunan bir hastalıktan zarar meydana geldiğini ispatlamak durumundadır.

Alınan raporlar ve tüm dosya kapsamına göre davacı ayıp iddiasını kanıtlayamadığından davanın reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır