Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/224 K.2021/169

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalının uzun yıllardır yoğun bir ticari faaliyet içerisinde ticari ilişkileri mevcut olduğunu, bu ticari alışveriş kapsamında davacı tarafından ödeme amacıyla verilen keşidecisi ...

Ltd Şti olan ... keşide tarihli ... numaralı ... bedelli çekin ciro yoluyla karşı yana aktarıdığını, ancak çekin karşılıksız çıktığını ve yazıldığını, akabinde çek bedelinin davacı tarafından ödenmesine rağmen gerek keşideci gerekse davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, davacının söz konusu çek bedelinin davalıya eksiksiz ödediğini, hatta bu takipten sonra uzun yıllar taraflar arasındaki ticari ilişki devam etmiş ve sık sık yapılan hesap mutabakatları ile davacının bu çek nedeniyle borçlu olmadığı da karşı yanca kabul edildiğini,

aynı çeke dair bu dosudan çek keşidecisinden de tahsilatlar yapılmasına rağmen bu tahsilatların davacının cari hesabından düşülmediği gibi ödenen çek nedeniyle mükerrer tahsilat yapılmak suretiyle de haksız kazanç elde edildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2020 yılında bozulduğunu bunun üzerine karşı yanın davacıdan haksız fiyat farkı faturaları ile talepte bulunduğunu ve bu şekilde taraflar arasında ihtilaf doğduğunu, yine davalının gönderdiği ihtarnamede cari hesap ilişkisi nedeniyle ... borçlu olunduğunu beyan ettiğini, takibe konu çekin davacı yönünde zamanaşımına uğradığını,

çek alacaklarında yasal zamanaşımı süresinin 3 yıl olarak belirlendiğini, öncelikle Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi ...

D.İş sayılı dosyadan verilen tedbir kararının devamına, haklı davanın kabulü ile davacının icra takibine konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibe dayanak çekin davacıya iadesine, kötü niyetli davalı alacaklının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davasının mevcut kambiyo evrakı ilişkisi ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle davayı kabul etmediklerini, davacının kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğinde olan kambiyo senedini ödediğini yazılı belge ile ispat etmesi gerektiğini, zaten icra takibine konu edilmiş bir çekin ödendiği iddiasının ancak senet kuvvetinde yazılı belge ile mümkün olduğunu, davacının dava konusu çekin lehdarı olduğunu, çekin keşidecisinin icra takibindeki diğer borçlu olan ...

Ltd.Şti olduğunu, davalının ise çekin hamili durumunda olduğunu, davacının bir delil ile borçlu olmadığını kanıtlaması gerektiğini, davalının elinde yukarıda açıklandığı üzere icraya konu 1 adet çek olduğunu çekin ödeme vasıtası olduğu gözetildiğinde davalının alacaklı olduğunu yazılı belge ile anlaşılmasına göre, davacının aynı şekilde yasal delille borçlu olmadığını kanıtlaması gerektiğini, davacının böyle bir ispat delili olmadığını, davacının çekin zamanaşımına uğradığını iddia ederek de borçlu olmadığını ileri sürdüğünü, aynı gerekçe ile davacının Antalya ...

İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

E.Sayılı dosyasında da dava açtığını, dava dilekçesinde davacı, "müvekkil adına konulan hacizlerin kaldırılması için ... tarihinde icra müdürlüğüne talepte bulunarak hacizlerin kaldırılmasını istemiştir." Dendiğini, davacı kendi ifadesi ile zaman aşımının geçmediğini ikrar ettiğini. icra dosyası ve çek bir tane olduğu için işlemlerin dosyaya özgü yapılmakta olduğunu, dolayısıyla borçlular arasında bir tercih ya da seçim yapılmamakta olduğunu, bu nedenle de alacaklının alacağına bir an önce kavuşması için icra işlemi yapılmış olup icra işleminin birden çok borçlusu olan dosyada kişi ayrımı yapılarak yapıldığının kabulünün mümkün olmadığını,

bu nedenle icraya konu çekin zamanaşımına uğramasının söz konusu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Mahkememizce Antalya ... İcra Dairesi' nin... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde özetle; İş bu davada davalı olan tarafından çek alacağına karşılık iş bu davada davacı olan taraf ile ... İnş….Ltd. Şti aleyhine ... tarihinde toplam ... TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Alınan 18/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; İş bu davada davalı olan tarafından çek alacağına karşılık iş bu davada davacı olan taraf ile ... İnş….Ltd. Şti aleyhine ... tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile aşağıdaki şekilde icra takibi başlatılmış olduğu,

2-Davacının ibraz edilen 2015,2016,2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

3-Davalının ise sayın mahkemenizce verilen süre içerisinde ticari defter ve kayıtlarının ibraz edilmediği,

4-Davacının ticari defter kayıtlarında dava konusu çekin ... tarihinde davalıya ödeme olarak kaydının yapıldığı, çekin karşılıksız çıkması üzerine ... tarihinde çekin iade kaydının yapıldığı(yani ödemenin iade kaydının yapıldığı) ... tarihinde davalıya ... ... bankasından ödeme yapıldığı, takip tarihi ... itibari ile davacının davalıya ... borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, takipten sonra da ticari ilişkinin devam ettiği ... itibari ile davacının davalıya ... borçlu olduğunun kayıtlı olduğu,

Takip tarihinde bile davacı kayıtlarında çekin iade kaydı girilmiş şekli ile davalıya ... borçlu olduğu bu borcun kaynağının ... tarihinde düzenlene faturadan kalan bakiye olduğu, yani dava konusu çekin verildiği dönemdeki borç olmadığı, devam eden ticari ilişki kapsamında davalının davacıya gönderdiği ... tarihli ihtarnamede de belirtildiği gibi ... borçlu olunduğunun bildirildiği,

davalı kayıtlarında da bu borcun göründüğü borcun cari hesaptan kaynaklanan bir borç olduğu ...’lik çekin tümünün tahsil edilmesi durumunda davacının alacaklı duruma düşeceği bu anlamda çekin hukuki vasfı nedeniyle cari hesap kadar kısmının ödenip ödenmemesi ya da davacı tarafından ... tarihinde karşılıksız çek bedeli kadar ... ödeme yapıldığından çekin iade edilip edilmemesi gerektiği hususu hukuki değerlendirme gerektirdiğinden takdirinin sayın mahkemenize ait olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava Antalya ... İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına konu çekin ödenmiş olması nedeniyle borçlu olmadığından bahisle açılmış menfi tespit davasıdır. Öncelikle usule ilişkin iddialar ele alınmış, takibin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususu değerlendirilmiştir. TTK 751 uyarınca zamanaşımını kesen işlem kimin hakkında meydana gelmişse ancak ona karşı hüküm ifade eder.

Ticaret yasasındaki bu özel hüküm nedeniyle TBK 154 hükmü kambiyo senetlerine ilişkin takiplerde uygulanmaz. Bu nedenle ciranta hakkında zamanaşımını kesen işlem avalist veya keşideci için zamanaşımını kesmez. İcra takibi ile zamanaşımını kesildikten sonra alacaklı takibi sürdürmez ve dosya işlemden kaldırılırsa ( İİK 78/2, 4, 5 ) son işlem tarihi ile yenileme talebinin bulunduğu tarih arasında zamanaşımı süresinin geçmemiş olması gerekir.

Eğer bu süre geçmişse icra hakimliğince başvuru üzerine takibin iptaline karar verilir. İcra takibinde yapılan her işlem ile zamanaşımının kesileceği yerleşik içtihatlara göre kabul edildiğinden somut olayda davalı yönünden ... da takibin başlatılması ile zamanaşımının kesildiği ve 3 yıllık sürenin yeniden işlemeye başladığı, ... tarihinde davalının şekerbank hesabına haciz ve bloke konmuş olduğu,

takip kesinleşmemiş olduğundan haczin kaldırılması talep edilmiş, müdürlükçe talep doğrultusunda işlem yapılmış olması hususunun mahiyeti itibariyle haciz işlemini başından itibaren hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldıracak mahiyette ''geri alma '' işlemi olmadığı bu nedenle her iki işlemin de zamanaşımını kesceği kanaatine varılmakla bu yöndeki iddiaya itibar edilmemiştir.

Esas yönünden yapılan değerlendirmede davacı çekten borçlu olmadığını dair delillerini sunmuş, davalı ise verilen süre içinde defterlerini sunmamış ve illetten mücerretlik gereği ticari defter kayıtlarının incelenemeyeceğini savunmuştur.

Davacının iddiası ödemeye ilişkindir. Taraflar tacir olup birbirini doğrulayan ticari defter kayıtları kesin delil hükmündedir. Bilirkişi raporunda davalının ... tarihli ihtarnamesine paralel olarak ... tarihinde ... TL borç bulunduğu, davacının ticari defter kayıtları ile doğrulanmıştır. Davalının sunduğu kararlar ise ödeme iddiasına ilişkin olmayıp, çekin bedelsiz oluşu ve çekin ticari defterlerde kayıtlı olmamasına dayalı iddia ve savunmalara ilişkindir. Davaya emsal teşkil edecek mahiyette değildir.

Davacı kayıtlarında çekin iade kaydı girilmiş şekli ile davalıya ... TL olduğu, bu borcun kaynağının ... tarihinden kalan bakiye olduğu, yani dava konusu çekin verildiği dönemde borç olmadığı görülmüş, ... tarihli ihtarname uyarınca bu husus davalının da kabulünde olmakla ... tarihinde davalıya ... bankası kanalıyla yapılan ... TL ödemenin davaya konu çek borcuna istinaden yapıldığı vicdani kanaatine varılmakla, borç ödendiği kabul edildiğinden koşulları oluşan İik 72/5 uyarınca %20 kötüniyet tazminatının da tahsili ile birlikte davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır