Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/373 K.2023/559

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu market işletmesini davalılardan satın aldığını ancak bürokratik işlemler nedeniyle işin başına geçemeden annesinin vefatı nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kaldığını bu süreçte marketin davalılar tarafından işletildiğini ancak anlaşmalarına aykırı olarak elde edilen geliri müvekkiline vermediklerini bu tutar için icra takibi başlattıklarını takibe ise haksız şekilde itiraz edildiğini öne sürmüş itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde ilgili işletmenin müvekkili ... adına kayıtlı olduğunu, ... husumet ehliyetinin bulunmadığını anlaşma tarihinden sonra işletmenin davacıya teslim edildiğini davacının da işletmeyi fiilen devraldığını bu sebeple bahsedilen süreçte tüm kazancın davacıda kaldığını ancak davacının çalışma izni olmadığı için marketi işletebilmek adına şirket kurma yoluna gittiğini ve aradaki süreçte müvekkil ...'ün pos cihazını ve kayıtlarını kullandığını, davacının annesinin vefat ettiği dönemde de mal alımı sonrası kalan paranın mahsuplaşılarak davacıya verileceği noktasında anlaşıldığını ancak davacının tüm ciroyu talep ettiğini belirtmiş davanın reddini talep etmiştir.

Ara buluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Davaya esas icra dosyasının incelenmesinde takibe itirazın 1 haftalık süresi içinde yapıldığı itirazın iptali davasının ise 1 yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya ilgili işletmenin defter ve banka kayıtlarına göre davalılar yedinde bir bedelin kalıp kalmadığının incelenmesi için önce bir bankacı ve muhasebeci bilirkişiye tevdi edilmiş alınan ilk raporda ... tarihli raporda ilgili işletmenin nakit ve kredi kartı olmak üzere toplam ... TL hasılatı olduğu bundan ise yaklaşık ... TL kar elde etmiş olabileceği bildirilmiş; itiraz üzerine alınan ek raporda pos işlemlerinin uzmanlık alanları dışında olduğu bahsedilen tarih aralığında günlük alım satım, harcama ve sipariş kayıtları yapılmadığından net kar hesabının yapılamadığını ve ortalama karın hesaplandığı bildirilmiştir.

Alanında uzman ikinci bir bilirkişiden alınan raporda ise bahsi geçen tarih aralığında net satış tutarının ... TL olduğu ve davalı ... tarafından tahsil edildiği ancak aynı dönemde ... TL'lik ticari mal alımının da yapılmış olduğu bu bedelin düşülmesinden sonra davalı ...'ün yedinde kalan tutarın ... TL olduğu bildirilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava işletme devri nedeniyle alacak davasıdır. Davacı vekili davalılardan devraldığı işletmenin annesinin vefatı nedeniyle bir süre yine davalılar tarafından işletildiğini ancak bu süreçteki kazancın kendisine verilmediğini öne sürmüştür.

Davacı ile davalı ... arasındaki sözleşmeye göre davaya konu market işletmesinin davacıya devri konusunda anlaşıldığı yine davalının cevabında da kabul ettiği üzere davacının annesinin vefat ettiği süreçte marketin davalı tarafından işletildiği uyuşmazlık dışıdır.

Sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereği her sözleşme kural olarak ancak tarafları hakkında hüküm ve sonuç doğurur. Davaya konu sözleşme de davacı ile davalı ... arasında akdedilmiş devir de bu davalı tarafından yapılmıştır. Bu halde diğer davalı ...'un bu hukuki süreçte herhangi bir sıfatı bulunmadığından devir sözleşmesine istinaden kendisinden bir talepte bulunulması mümkün değildir. Bu nedenle davada husumet ehliyeti bulunmayan davalı ... yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer yandan davacı ile davalı arasındaki sorun bahsi geçen ... tarihi arasındaki süreçte işletmenin ne kadar kar elde ettiği, bu kardan ne kadar bir tutarın davalı yedinde kaldığı noktasındadır. Davacı her ne kadar bu süreçte kayıtlarda görünen harcama bedeli kadar bir talepte bulunmuş ise de bir işletmenin sadece mevcut mallarını satarak faaliyetini devam ettirmesi hayatın olağan akışına aykırıdır.

Bu süreçte satılan malların yerine yeni malların alınması özellikle market gibi malların hızlı şekilde tüketildiği bir işletme türünde gayet doğaldır. Bu sebeple bilirkişi raporunda da belirtiliği üzere her ne kadar takibe konu edilen miktar kadar pos satışı yapıldığı doğru ise de aynı dönemde alınan malların da davacı lehine kazanç oluşturduğu göz önüne alınmalı aradaki farkın davacıya aktarılmamış kazanç olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu sebeple davanın bilirkişi raporunda hesaplanan mahsuplaşılmış tutar üzerinden kabulü gerekmiş; davalının bu hususu tüm kayıtların kendisinde olması nedeniyle bilebilecek durumda olduğu ve bu sebeple alacağın likit olduğu anlaşılmakla icra inkar tazminatı şartlarının da oluştuğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır