Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/32 K.2026/96

Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih .../... esas .../... karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle: Müvekkili olan şirketin araç kiralama sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirkete ait ... plakalı kiralık aracın davalı şirketin işletme sorumluluğunu üstlendiği ... ... girişindeki su mazgalının yerinden çıkması nedeniyle oluşan boşluğa düşerek hasar aldığını, araçta oluşan zararların tazmin edilmesi için tarafların ticari işletme olması hasebiyle huzurdaki davayı açtıklarını, somut olaya ilişkin araçtaki zararların aleni bir şekilde deliller ile sabit olduğunu, araçta oluşan zararlardan 6098 Sayılı TBK 49.maddesi gereğince davalı şirketin sorumlu olduğunu,

ticari davalarda arabuluculuk şartı nedeniyle arabulucuya başvurulduğunu, fakat anlaşmaya varılamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalarının kabulüne karar verilmesini, müvekkil şirket aracında meydana gelen zararın, ... TL değer kaybının, ...

TL kazanç kaydının, davalı şirketten tarafların tacir olması sebebiyle reeskont avans faizi ile birlikte tazminine, alacaklarına yetecek miktarda menkullere, gayrimenkullere ile 3.şahıslardaki alacaklara teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, lehlerine maktu arabuluculuk ve vekalet ücretine hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği iş yeri önünde bulunan su mazgalının iş yerine ait olmadığından taraflarına herhangi bir kusur atfında bulunulamayacağını, davacının aracında meydana gelen hasarın araç sürücüsünün kusurundan ve ihmalinden kaynaklandığını, ihtiyati haciz talebinin hukuka aykırı olduğunu, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sigortacı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle:

... plakalı davacı aracının yeni araç olması,az km. olması ve kazasız olması gibi husular dikkate alınıp, baz ve total değer kaybı yöntemi ile KDV ve standart sapma takdiri ile toplam: ... tl olarak hesaplanmıştır." sonucuna varılmıştır.

Makine mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda

Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülememiş olup temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;

Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile MAKUL ONARIM süresi 7 gün olarak tespit edilmiş olup bu süreç için aracın yerine koyabileceği makul bir aracın kiralama bedelinin 7 gün için ... TL olarak belirlendiği gerekli amortismanların düşülmesi ile bu mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu tespit edilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle: Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda, Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülememiş olup temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; ... tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacı ... ...'ne ait ... plaka nolu araçta ki toplam ve gerçek hasarın parça işçilik (kdv dahil) olmak üzere ... TL ( kdv dahil) olarak hesaplanmıştır.

İnşaat mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

Mahkemenin ... tarihli duruşmasında alınan ara kararına göre ...1-Dosyanın tarafların kusur oranı yönünden bilirkişi raporu alınması için bilirkişiye tevdine,... şeklinde görevlendirildiğimden verilen görevin yerine getirilmesi gerekmiştir. Davaya konu ... tarihli kazanın meydana gelmesinde;

Davalı ...'nin % 100 oranında kusurlu olduğu,

1-Davacı ...'nin kusurlu olmadığı,

2-Dava dışı ... ...'ın kusurlu olmadığı," sonucuna varılmıştır.

Mahallinde ... tarihinde bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilmiş;

Trafik bilirkişisi ... ..., iş güvenliği uzmanı bilirkişi ... ..., kadastro bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

İs Sağlığı Ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı Yönünden,

... tarihinde saat ... sıralarında, ... ili ... ilçesi” ... mahallesi mülki sınırları içerisi, ... ... üzeri ... Kilometrenin ... Metresinde bulunan ... ... üzerinde bulunan su mazgallarından bir parçasının yerinden çıkması ve ... plakalı araca zarar vermesi şeklinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının işveren Davalı ... Şti tarafından montajı yapılan, işletilen ve bakımlarından da sorumlu olduğu ... geçiş yolu üzerindeki su mazgalı bakımsızlığı sebebiyle meydana gelen ve müşterinin karıştığı maddi hasarlı bir işyeri kazasıdır.

Karayolları Kenarında Yapılacak Ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik Madde 11 — 12- 16 — 20-21- 23 -25. Maddelerde açık bir şekilde belirtildiği üzere, hatta aynı yönetmelik ... de projesi dahi verildiği üzere gerekli izinleri almak şartı ile ... ... Firma tarafından inşa edileceği ve işletme süresince de bakım ve işletmesinden sorumlu olacağı açık bir şekilde belirtilmektedir. Bu alan yani ... geçiş yolu karayolları sınırı içerisinde dahi olsa hüküm bu şekilde kurulmuştur. Zira yönetmelik eklerindeki farklı yol yapılarında bu alan karayolları sınırı içerisinde kaldığı çizimlerde gösterilmektedir. Yani iddia edildiği gibi kazaya sebep olan geçiş yolu üzerindeki mazgal karayolları sınırı içerisinde dahi olsa inşası ile işletme ve bakım sorumluluğu ... İşleten ... ... Şti ne verilmiştir.

Sonuç OLARAK ... ve ... uygun olarak izinleri alınarak kurulduğu ancak zamanla bakımsızlık ve kontrol eksikliği neticesinde hasarlandığı ve kazaya sebep olduğu tespit edilmiştir.

Karayolları Kenarında Yapılacak Ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik -“Geçiş Yolları Eğimi ile Drenaj Sistemi” başlıklı Madde 12'ye göre “Geçiş yolları genişliğince ızgara konulması ve kanalın kesintisiz çalışabilmesi için tesis sahibince sürekli bakımının yapılması zorunludur. “ Hükmünce mazgalın hem davaya konu kazada yerinden çıkarak araca zarar vermesi hem de keşif günü — ... tarihindeki eksik ve kusurlarının sorumluluğu Davalı ... sahibi ... ... ne aittir.

Yine İşyeri Bina Ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Madde 26-29-36 kapsamında geçiş yolu ve üzerindeki su mazgalı Davalı ... sahibi işverenin yükümlülüğü altındadır.

İşveren 6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu gereği iş yerinde bulunan herkesin (kendi çalışanı olsun olmasın 3. Şahıslar dahil) sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. yukarıda tanımlandığı üzere; gerekli izinler yetkili kurumlardan alındıktan sonra işveren ... ... tarafından inşa edilen geçiş yolu ve üzerindeki su mazgalının — işletme ve bakım sorumluluğu da işverene verilmiş olup,

bu noktada meydana gelen ve bakımsızlık sebebiyle yerinden çıkarak ... plakalı araçta aşağıdaki bilirkişi raporunda da görüleceği üzere ...-TL Zarar oluşmasına sebep olan iş yeri kazasının tüm sorumluluğu Davalı İşveren ... ...'ne ... tarihli Makine Mühendisi Bilirkişisi Ek raporuna göre “... tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacı ... -...'ye ait ... plaka nolu araçta ki toplam ve gerçek hasarın parça işçilik (kdv dahil) olmak üzere ...

TL ( kdv dahil) olarak hesaplanmıştır.” Şeklinde sonuç oluşturulmuştur.

B- Trafik Kusur Yönünden,

1)Davalı ... Şti tarafından montajı yapılan, işletilen ve bakımlarından da sorumlu olduğundan dolayı %100 (yüzde yüz) ASLİ ve TAM KUSURLU” olduğu.

2)Davacı ... Şirketi adına kayıtlı ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...'ın; “KUSURSUZ” olduğu,

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ön inceleme tutanağında belirtilen “kazanın oluşumundaki sorumluların kusurlarının ve kusur oranlarının tespitinin belirtilmesi” talimatı doğrultusunda % (yüzde olarak) kusur oranı verilmiştir." sonucuna varılmıştır.

Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar tazminat bedeli, uğranılan değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararı tazminatının kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan su mazgallarının bulunduğu işletmenin sahibi davalı şirketten tahsili istemine ilişkindir.

Davacıya ait kazaya karışan araç ... plakalı araçtır.

Kazaya neden su mazgallarının davalı şirketin işlettiği ... ... içinde kalıp kalmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusurun kimde olduğunun tespiti için mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşfin icra edildiği, keşif sonrası bilirkişi heyetinin tanzim etmiş olduğu raporun, ayrıntılı ve denetime açık olduğu, kaza tespit tutanağındaki anlatıma ve oluşa uygun hazırlandığı, mahkememizce yazılan müzekkerelerden de davaya sebebiyet su mazgallarının davalının sorumluluğu altında işletilen işletmede mevcut olduğu anlaşılmış bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu ... tarihli kusur raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, kusur raporu aldırılmış, davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kaza olup olmadığına dair bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kaydı celp edilmiş, alanında uzman makine bilirkişisi ve sigorta eksper bilirkişilerinden rapor aldırılmıştır.

Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre, aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar,antalya BAM 4.hukuk Dairesi 2023/296E.-2025/151K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi2024/63E. 2024/216K. sayılı ilamında belirtilen) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, tespit edilen değer kaybı bedelinin ... TL olduğu anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; makine bilirkişisinin ... tarihli raporu ile.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi süresinin 7 gün olduğu ve günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının KDV dahil ...

TL olarak hesaplandığı, raporun denetime açık olduğu, denetlenmesinde hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, her ne kadar dava dilekçesinde kazanç kaybı zararının talep olunduğu görülse de davacıya ait aracın piyasadan kolaylıkla temin edilecek bir araç olması nedeniyle davacının bu zarar kalemi yönünden talep edebileceği tazminatın üst sınırını araç mahrumiyet zararı değeri oluşturacağından bu değer dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.

Hasar Tazminatı yönünden; makine bilirkişisinin ... tarihli raporunda; toplam hasar tazminat miktarının iskontosuz ve KDV dahil ... TL olarak hesaplandığı, hasar tazminatının hesaplanmasında üst mahkeme kararları gereğince iskontosuz ve KDV dahil bedelin dikkate alınması gerektiğinin benimsendiği dolayısıyla raporun hükme esas alınabilir mahiyette olduğu anlaşılmış aksine itirazların reddine karar verilerek, rapor hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Neticeten harcı yatırılan dava değerleri gözetilerek davanın tam kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza