Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/583 K.2026/5

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ... ... kurulmuş bir şirket olup ... ticaret işi ile uğraştığını, müvekkili ile davalıların transit ticaret taşıma konusunda anlaştıklarını,... tarihli sözleşmeler imzalandığını, davalıların aynı grup şirket olup beraber taşıma işi yaptıklarını, davalı şirketlerle yapılan sözleşmeler gereği davalılar tarafından kesilen faturaların ödendiğini, dava dilekçesine ekli faturalarda da görüldüğü üzere taşıma ve gümrükleme faaliyetleri için davalılara ödemeler yapıldığını, davalıların, müvekkillerinin ... alıp ... göndermek zorunda olduğu ürünleri sözleşmelere uygun olarak taşımadığını,

işbu nedenle de ifada gecikme olduğunu ihtara rağmen zararları ödenmediğinden davalıların temerrüte düştüğünü, davalıların pek çok kişiye borcu olup mal azaltma durumunda olan şirketler olduğunu, dava sonucunda haklı çıkmaları durumunda alacağın tahsilinin imkansız hale gelebileceğini, iş bu nedenlerle davalı şirketlere ait mallara tedbir konulmasını talep ettiklerini, alacaklarına, ... tarihinden itibaren devlet bankalarının EURO ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile faiz uygulanmasını talep ettiklerini, sözleşmede cezai şart kararlaştırılmış olup koşullarının oluştuğunu,

davalıların sözleşmeye aykırı olarak malları geç teslim etmeleri sebebiyle toplam ... zarar oluştuğunu, şimdilik ... cezai şartın davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsilini talep ettiklerini, alacağa ıslahla birlikte karar verildiğinde fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında taşıma sözleşmesinde teslim tarihi belirlenmediği, gecikme sebebi ile cezai şart talep edilemeyeceği, gecikme varsa, davalı yana kusur izafe edilemeyeceği, taraflar arasında sözleşmenin ... tarihine kadar geçerli ve tüm ticari taşımalar için uygulanacak genel bir sözleşme olduğu, somut ihtilaf konusu taşıma için ayrı sözleşme akdedilmediği, davalı ... ... Ltd. Şti ise malların ... .... ....

Gümrük Müdürlüğüne geldiği sırada araçtan indirilmesi, depoya yerleştirilmesi ve bilahare ... gidecek araçlara taşınması hususunda yalnızca mal indirme ve yükleme hizmeti verdiği, sürecin kabul edildiği, bundan sonra ... taşıması için süreç başladığı, davacı şirketin ... tarih ve ... ve ... seri numaralı 2 faturayı düzenleyip Gümrük Müdürlüğüne bildirdikten hemen sonra ... Gümrük Müdürlüğünden çıkış işlemleri için başvuru yapıldığı ve ekte sunulan ...

Gümrük Müdürlüğünden çıkışı gösterir Transit Refakat Belgeleri ve CMR belgelerinden görüleceği üzere sevkiyatın başladığı, ... çıkış ve sevkiyat başlangıcında gecikmenin davacı kaynaklı olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın, ... plakalı araçla yapılan taşımadan kaynaklandığı, bu ihtialfın da ... plakalı araçla yapılan taşıma işi yönünden TRB ( Transit Refakat Belgesi) ile CMR (Convention Marchandise Routier) belgesindeki bilgilerin uyuşmadığını, bu sebeple taşımaya konu malların tesliminin çok uzun sürdüğünü beyanla cezai şart talep edilmesi olduğu,

anılan maddelerden de görüleceği üzere, belgelerdeki verilerin eksiksiz ve doğruluğunun sorumluluğu taraflarca davacı şirkete bırakılmış olduğu, davacının iddiaları yerinde olmayıp, TRB belgesi ile Cmr belgesi arasındaki uyuşmazlık sebebi ile bir gecikme varsa bu gecikme nedeniyle davalı yana kusur izafe edilemeyeceği, davacının davasının reddi gerektiği, öte yandan, taraflar arasındaki sözleşmedeki cezai şartın teslim tarihinden itibaren 10 saati aşan süreler yönünden her saat için ...

Euro olarak kararlaştırılmış ise de, davaya konu taşıma işinin teslim tarihi taraflar arasında kararlaştırılmadığı, davanın reddi gerektiği, ... ... yapılan taşımalara ilişkin tanzim olunan ... Usd ve ... Usd'lik faturaların tamamı davacı tarafından halen ödenmediği ve mağdur olanın ... firması olduğu,... ... Şti ise malların ... ... ...

Gümrük Müdürlüğüne geldiği sırada araçtan indirilmesi, depoya yerleştirilmesi ve bilahare ... gidecek araçlara taşınması hususunda yalnızca mal indirme ve yükleme hizmet verdiği, taşıyıcı olmadığı davanın bu davalı açısından reddi gerektiği, yangın sebebi ile malların telef olması hususunun başka davanın konusu olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Gümrük müdürlüğü ve ticaret sicil müdürlüğü yazıları dosya arasındadır. Antalya ... ATM ... /... E. Dosyası celp edilmiştir. Tanık beyanları alınmıştır. Bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava; taşımacılık sözleşmesinden kaynaklanan gecikme nedeniyle cezai şart alacağına ilişkindir. Davalılarla ayrı ayrı yapılan çerçeve taşıma sözleşmelerinde 2.2.4. Maddede taşıyıcının, gerçek belgeler arasında tutarsızlık olduğu halde bu hususları düzeltmek için gönderene gerekli bilgileri vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

... Gümrük Müdürlüğü'nün ve ... Gümrük Müdürlüğü’nün cevabi yazılarında .... ’de gümrüğe giriş yapan taşıyıcının taşıdığı davacıya ait emtia hakkında tespit edilen uyuşmazlık nedeniyle ... ’de ilgili müdürlüğe yazı yazıldığı, ... ’te yazıya müdürlükçe cevap verildiği, buna istinaden taşıyıcı şoförüne bilgi verildiği, ancak şoför tarafından tamamlama başvurusu yapılmadığı, aracın bekletildiği .... ’de tamamlanan işlemler ile çıkış yaptığı anlaşılmıştır. .... tarihi ile ... tarihi arasındaki gümrük beklemesinden kaynaklı gecikme anılan sözleşme hükümleri nazara alındığında davalıların sorumluluğundadır

... şirketi taşımanın yalnızca davalı .... şirketi ile yapıldığını kendisinin mal indirme yükleme hizmeti verdiğini savunmuştur ancak; davalı şirket, aynı çerçeve sözleşme ile taşıma işini yüklenmiş olup somut olayda bu davalının gümrükleme bedeli olarak fatura kestiği; böylece 4458 sayılı yasa 3/14 madde uyarınca gümrükleme işlemlerinden sorumlu olduğu, somut olayda belgenin gümrükte çıkan uyuşmazlığından gümrükleme bedeli adı altında ücret almış olmakla, bizzat kontrol ve davacıya bilgi verme yükümü bulunduğu aynı zamanda bu yükümlülüğünün davalı ... şirketi ve alt yüklenicisine de ait olduğu bu nedenle her iki şirketin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilmiştir.

Gecikme tazminatı yönünden yapılan değerlendirme de TTK 873 uyarınca bilirkişi raporunda belirlendiği üzere kararlaştırılan sürenin davaların kusuruyla 30 gün aşıldığı, davalıların TTK 876’daki kurtuluş karinesiden kusurlu olmaları sebebiyle faydalanamayacağı, TTK 875/3 TTK 882 ve CMR 17, 23/5, 26 maddeleri ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, TTK 882/3 maddesi ile kanunda taşıyıcının sorumluluğuna üst sınır getirildiği, bu hükmün emredici mahiyette bulunduğu kabul edilmiştir.

Davacının talebi doğrultusunda, Anayasanın 90. maddesi uyarınca kanuna eşdeğer olan CMR 23/5 ve 26. maddeleri uyarınca, aralarında kararlaştırılan özel cezai şart ile karar verilebileceği düşünülse dahi, TBK 182/son uyarınca hâkimin re'sen aşırı gördüğü ceza koşulunu indirmesi gerekir.

Bir an için ... Euro cezai şart verilebileceği düşünülürse dahi 30 gün gecikme ile de olsa bu taşımaya konu malların eksiksiz teslim alındığı nazara alındığında davacının taşıma bedeli olan ... USD‘nin yaklaşık beş katı olan cezai şart bedelinin aşırılık içerdiğinin kabulü gerekir. Zira davalılar malı hiç teslim etmese de TTK 882/1 uyarınca daha az tazminat ödeyecek, oldukça hakkaniyetsiz bir sonuç ortaya çıkacaktı.

Anlatılan sebeplerle tarafların tacir olması gözetilerek ve aralarında kararlaştırılan cezai şart konusunda kanunun cevaz verdiği sınırlar içinde iradelerine üstünlük tanınarak,TTK 882/3 uyarınca, dava tarihinde ... USD‘ye karşılık gelen Euro bedeli hüküm altına alınmıştır.( TCMB ... çapraz kur ... USD= ... EURO; buna göre dava tarihinde talep edilen ... Euro, ... USD dir. Bakiye alacak ... USD- ... USD = ... USD Islah tarihinde ... EURO= ... USD olmakla bakiye alacak ...

EURO)

İhtarnamede yangından kaynaklı zararın istenmiş olduğu, dava konusu alacağı ilişkin temerrütün ihtarname tarihinden başlatılamayacağı düşünülerek, temerrüdün dava ve ıslah tarihinden başlatılması hakkaniyetli bulunmuştur. Davalı bakiye alacağı olduğunu savunmuş ise de takas ve mahsup talebi yoktur, bu nedenle cezai şart bedelinden mahsup yapılmaksızın alacak hüküm altına alınmıştır. Anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı